Avrupa teknik olarak resesyonda

Bu sene başında yanıbaşındaki Doğu Avrupa ülkeleri küresel krizin etkisiyle para birimlerinde yarı yarıya kayıplar yaşayıp bunalıma sürüklenirken aynı şeyin başına gelmeyeceğini düşünen Batı Avrupa ekonomileri dün sert bir tokat yedi. Avrupa Birliği'nin (AB) istatistik kurumu Eurostat tarafından açıklanan 2009'un ilk çeyreğine ilişkin veriler bir gerçeği ortaya koydu: Avrupa artık resesyonda. Euro Bölgesi ekonomisi ilk üç aylık dönemde yüzde 2,5, yıllık bazda ise yüzde 4,6 ile sert ve rekor bir daralma yaşadı. Yılın ilk çeyreğinde AB'nin büyük ekonomilerindeki yıllık bazdaki daralmalar Almanya'da yüzde 6,9, İtalya'da yüzde 5,9, İngiltere'de yüzde 4,1, Fransa'da yüzde 3,2 ve İspanya'da ise yüzde 2,9 oldu. İlk çeyrekte AB içinde yıllık bazda en sert küçülen ülkeler yüzde 18,6'yla Letonya, yüzde 15,6'yla Estonya ve yüzde 10,9'la Litvanya gibi krizden en olumsuz etkilenen Doğu Avrupa'dan çıkarken, Kıbrıs Rum kesimi yüzde 1,6'yla büyümeyi başaran tek AB üyesi oldu. Almanya'da rekor daralma Bölgenin motor gücü olan Alman ekonomisi ise son 30 yıl içindeki en büyük çakılmasını yaşayarak adeta şok etkisi yarattı. Alman ekonomisi ilk üç ay içinde yüzde 3,8 gerileyerek, 1990'da Doğu ve Batı Almanya'nın birleşmesinden bu yanaki en kötü çeyrek dönemlik performansını sergiledi. Alman ekonomisinin sadece yüzde 3 daralması bekleniyordu. Cuma günü gelen kötü veriler sadece Almanya ile sınırlı kalmadı. İtalyan ekonomisi aynı dönemde yüzde 2,4 gerileyerek 1980'de başlayan kayıtlardan bu yanaki en sert çeyrek dönemlik düşüşünü yaşadı. Ülkede sanayi üretimi ise yüzde 1,2 geriledi. Otomotiv sektöründe kriz nedeniyle darbe alan Fransa'da ise ekonomi ilk çeyrekte 2008'in son üç ayına kıyasla yüzde 1,2 daraldı. Böylece Fransız ekonomisi de 3 çeyrek üst üste gerileyerek resmen resesyona girmiş oldu. Fransız ekonomisinin yıllık bazdaki gerilemesi ise yüzde 3,2'yi buldu. Beklenti, yüzde 2,5 yönündeydi. Perşembe günü de İspanya'nın verileri açıklanmış, ekonomi yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,9, 2008'in son çeyreğine göre ise yüzde 1,8 küçülmüş ve ülke resmen resesyona girmişti. Kısacası ilk çeyrek verileri ülke ekonomilerinde yeni ve beklentilerin üstünde gerilemelere işaret edince Avrupa'nın resesyonda olduğu gün gibi ortaya çıktı. Euro zirveden inişe geçti Euro Bölgesi'nin resesyona girdiğini kanıtlayan veriler sonrası Avrupa piyasalarına sert satışlar geldi, euro dolar karşısında kan kaybetti, yatırımcının güvenli liman arayışı ise devlet tahvillerine yaradı. Euro ise dolar karşısında 1.3572 seviyesine kadar geriledi. Euro, hafta içinde dolar karşısında 1.3722 ile son 7 haftanın en yüksek seviyesini görmüştü. Yıl başında gelişmiş Batı Avrupa ekonomilerinde bankacılık sektörü dışında bir endişe yok gibi görünüyor, daha çok Doğu Avrupa'nın geleceği tartışılıyordu. Doğu Avrupa'nın dışarıya olan kısa vadeli borcu 1.7 trilyon dolar ve 2009'da 400 milyar dolarlık borcunun da itfası geliyor. Bu, bölge GSYİH'nın 3'te 1'i büyüklüğünde bir rakam. Batı Avrupa bankalarının Doğu Avrupalı varlıklara ilişkin pozisyonları ise gelişmekte olan piyasalara ayırdıkları 4.9 trilyonluk yatırımın yüzde 74'ünü oluşturuyor. Bu rakamlar telaffuz edilmeye başlandığında Batı Avrupa'nın da bankacılık sektöründe ciddi bir krizle karşı karşıya kalabileceği tartışılmaya başlanmıştı. ALMANYA Vergi gelirleri de eriyor finansman riskte İlk çeyrekte yıllık bazda yüzde 6,9 daralan Alman ekonomisi kayıtların tutulmaya başladığı 1970 yılından bu yana ilk kez bu denli sert bir gerileme ile tarihe geçti. Ülkede ihracat ithalattan da kötü kan kaybediyor. Hane halkı ve kamu harcamalarında cılız artışlar var. Ekonominin krizden çıkışında kilit rol oynayacak olan kamu sektörünün finansmanında sorunlar büyüyor. 2012'ye kadar kamu finansmanı açığı 316.3 milyar doları bulacak. 2009'da ise toplam vergi gelirleri kasım ayı tahminlerinin 45 milyar euro aşağısında olacak. FRANSA Otomotiv üretimi yüzde 12,8 geriledi, resesyon farz oldu Euro Bölgesi'nin ikinci büyük ekonomisi 2008 yılının son çeyreğinin ardından bu yılın ilk çeyreğinde de yüzde 1,2 küçülerek teknik olarak resesyona girmiş oldu. Fransa Maliye Bakanı Christine Lagarde, yaptığı açıklamada ekonominin bu yıl yüzde 3 daralmasını beklendiklerini söyledi. Önceki tahminler yüzde 1,5'luk bir küçülme yönündeydi. Otomotiv sektöründen en büyük darbeyi alan Fransa'da talepte yaşanan düşüşle birlikte otomobil üretimi de yüzde 12,8 geriledi. İhracat ise aynı dönemde yüzde 7,2 düştü. İSPANYA 50 yılın dibini gördü, teşvikler işe yaramadı İspanya'da ekonomi ilk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,9 gerileyerek son 50 yılın en sert düşüşünü kaydetti. Şu anda ülkede işsiz sayısı 4 milyon, işsizlik oranı ise yüzde 17,4. Tahminlere göre bu oran 2010 yılında yüzde 20,5'e ulaşacak. Merkez Bankası'nın verilerine göre bankacılık sistemindeki batık 3'e katlanmış durumda. Sadece ilk çeyrekte iflas eden inşaat ve emlak şirketi sayısı ise 475'i buldu. 2004-2007 arasında bütçe fazlası veren İspanya'nın bütçe açığının 2010'da GSYİH'nın yüzde 9,8'i ile AB sınırının 3 kat üzerine kadar çıkması bekleniyor. Referans