Altı günlük yas: Hamaney'in cenazesi başladı

ABD ve İsrail'in düzenlediği saldırılar sonucunda yaşamını yitiren İran Dinî Lideri Ayetullah Ali Hamaney adına gerçekleştirilen resmî devlet töreni, Tahran'da bulunan İmam Humeyni Musalla Camisi'nde başladı.

Ülkenin yaklaşık 36 sene boyunca dinî liderliğini üstlenen Ayetullah Ali Hamaney için İran, altı gün boyunca devam edecek devasa bir cenaze merasimi hazırlığı içinde. Şubattaki ABD ve İsrail saldırılarının ilk gününde vefat eden Hamaney adına organize edilecek bu etkinliğin, sıradan bir vedadan ziyade; millî birliğin, mukavemetin, devlet otoritesinin ve dinî dayanışmanın tüm dünyaya sergileneceği muazzam bir politik gövde gösterisine dönüşmesi amaçlanıyor.

Cumartesi günü başkent Tahran'da başlayacak olan merasimler, perşembe günü Hamaney'in doğduğu kent olan Meşhed'deki İmam Rıza Türbesi'nde yapılacak defin işlemiyle nihayete erecek. İran Birinci Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Rıza Aref, bu organizasyonu "içinde bulunduğumuz yüzyılın en kritik hadisesi" şeklinde tanımlarken, 1979 yılındaki İran Devrimi'nin ardından en yoğun katılımın sağlanacağı etkinlik olarak değerlendiriyor.

Beş farklı kenti kapsayan cenaze programı

Uğurlama etkinlikleri yalnızca İran sınırları içerisinde gerçekleşmeyecek. Iraklı Şii siyasilerin talepleri doğrultusunda, Şiilerce kutsal sayılan Kerbela ve Necef şehirlerinden de Hamaney'in naaşı geçirilecek. Bu sayede, onun sadece İran halkının değil, tüm Şii âleminin manevi önderlerinden biri olduğu mesajı verilmek isteniyor.

Başkentteki törenlerin ilk adresi Büyük Musalla Camisi olacak. Pazartesi günü, İmam Hüseyin Meydanı ile Azadi Meydanı arasında tahminen 10 kilometre sürecek bir kortej yürüyüşü planlanıyor. Tahran Belediye Başkanı Alireza Zakani'nin ifadelerine göre, bu görkemli yürüyüşe 20 milyona yakın insanın iştirak etmesi öngörülüyor.

Naaş, salı günü Kum şehrine, çarşamba günü de Irak topraklarındaki Kerbela ve Necef'e taşınacak. Son olarak perşembe günü Meşhed'de toprağa verilecek.

Oğlu Mücteba Hamaney törende yer almayabilir

Ali Hamaney'in vefatının ardından makamını devralan oğlu Mücteba Hamaney'in uğurlama merasiminde boy göstermesi pek ihtimal dâhilinde görülmüyor. Babasının yaşamını yitirdiği ABD ve İsrail menşeli saldırıda kendisinin de ağır yaralar aldığı bildirilmişti ve göreve geldiği günden bu yana kamuoyunun karşısına çıkmadı. Aynı saldırıda Ali Hamaney'in haricinde kızının, damadının, Mücteba Hamaney'in eşinin ve henüz 14 aylık olan kızının da öldüğü duyurulmuştu.

Merasimin taşıdığı politik mesajlar

Tahran yönetimi, bu vedayı sadece bir matem tutma ritüeli olarak değerlendirmiyor; aynı zamanda Batı dünyasına yönelik bir direniş mesajı barındıran devasa bir siyasi faaliyet olarak konumlandırıyor.

İran Meclis Başkanı ve aynı zamanda başmüzakereci olan Muhammed Bakır Kalibaf, tören öncesinde verdiği demeçte, İran ulusunun baskılar karşısında sessiz kalmayacağını ve tüm dünyanın İran'ın bu konudaki azmine şahit olması gerektiğini dile getirdi. Kalibaf buna ek olarak, cenazenin ülke tarihinin en görkemli kitlesel eylemlerinden biri olacağının altını çizdi.

Ateşkes sürecinde sergilenen beraberlik mesajı

Cenaze etkinlikleri, İran ve ABD arasında hâlen yürürlükte olan 60 günlük ateşkes zaman dilimine denk geliyor. İranlı yetkililer, milyonlarca insanın akın edeceği bu törenlerle bir yandan iç siyasette yeni lider etrafında kenetlenme imajını pekiştirmeyi, diğer yandan da ABD ile yapılması planlanan müzakerelerde masadaki konumunu sağlamlaştırmayı hedefliyor.

Güvenlik tedbirleri en üst düzeye çıkarıldı

İran hükümeti, daha önceki cenaze törenlerinde meydana gelen üzücü izdiham vakalarının bir kez daha yaşanmaması adına son derece sıkı güvenlik önlemleri uyguluyor.

Tahran'da cumartesi gününden pazartesiye dek tüm resmî ve özel kuruluşlar tatil edildi. Kent merkezinde oldukça kapsamlı trafik sınırlamaları hayata geçirilecek ve halktan araçlarını şehrin giriş noktalarında bırakmaları istenecek. Ayrıca pazartesi günü bölgenin hava sahası uçuşlara kapatılacak ve muhtemel bir İsrail müdahalesini engellemek amacıyla savaş uçakları gökyüzünde devriye gezecek.

Trump yönetiminde NATO çatlağı

Trump'ın Ankara programında hangi liderler var?

Lagarde cumhurbaşkanlığına mı hazırlanıyor?