'Adam adama markaj yapıyoruz'

Avrupa ve Amerika, ekonomilerini ayakta tutabilmek için çabalarken Türkiye, üretimini artırmanın yollarını arıyor. Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı, ülkeye doğrudan yabancı sermaye çekmek için çabalayan en önemli kuruluş konumunda. Ajans Başkanı M.İlker Aycı, şu sıralar Türkiye'ye Avrupa'dan otomobil, Amerika'dan enerji şirketi getirmek için adam adama markaj yaptıklarını söyledi. Türkiye'de yatırım yapan 5 otomobil firması bulunduğunu hatırlatan Aycı, "Bu rakam kesin 6'ya çıkacak ama isim için şu an bir şey söyleyemiyoruz." ifadesini kullandı.

Yaptıkları işin epey sabır gerektirdiğini belirten Başkan Aycı, "Türkiye'ye doğrudan yabancı sermaye çekmekte önceliği otomotiv endüstrisine verdik. Burada üretim yapacak bir firma arıyoruz. Çünkü yakında otomotivde ithalat, ihracatı geçecek. Sadece motor ithalatı için 5 milyar dolar harcanıyor." dedi. İthalat ve ihracat verilerindeki değişim Aycı'yı destekliyor. 2010'da otomotiv endüstrisi 17,4 milyar dolar ihracat gerçekleştirmişti. Bu rakam, bir önceki yıl 15 milyar dolardı. 2002 yılında ise 4,2 milyar dolarlık ihracat gerçekleşmişti. İhracat artışı Türkiye adına sevindirici gelişme olsa da sektörün ithalatı da ihracatla paralel artıyor. Hatta Ajans Başkanı Aycı'ya göre sektör için önlem alınamadığı takdirde ithalat ihracatı geçecek. Nitekim TÜİK'in açıkladığı verilere göre otomotiv endüstrisinin ithalatı 2010'da bir önceki yıla göre 49,5 artışla 13,4 milyar dolara ulaştı. Bu sebeple Uzakdoğulu, ABD'li ve Avrupalı otomobil markaları ile merkezlerinde görüşme gerçekleştirdiklerini söyleyen Başkan Aycı, bir şekilde Türkiye'ye teknoloji transferi olacağını aktardı. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kimya ve petrokimya şirketlerinin de Türkiye'yi mercek altına aldığını belirten İlker Aycı, "Enerji alanında da 14 milyar dolar dışarıya para aktarıyoruz. Bu konuda da yakın zamanda önemli gelişmeler olacak." şeklinde konuştu.

Cari açığı en aza indirmek için çabaladıklarını belirten Ajans Başkanı, "Türkiye'ye gelecek yabancı yatırımlara en önemliden az önemliye doğru şu üç soruyu yöneltiyoruz: Cari açığa katkısı ne olur? Teknoloji transferi sağlıyor mu? Ne kadarlık istihdam oluşturuyor? Bu perspektiften baktığımızda Türkiye için 4 kişilik istihdam oluşturacak motor üreticisi, bizim için bin kişiye istihdam sağlayacak kahve üreticisinden daha önemli. Çünkü kahve üreticisi, ithalatı artıracak. Motor üreticisi ise teknoloji transfer edip, orta vadede cari açığı ciddi şekilde azaltacak." diye konuştu. Bu sebeple sektörleri irdelerken daha da detaya indiklerini, ithal kalemlerde Türkiye'de olanları, bunların içinde hangi alanda yerli üreticinin rekabet üstünlüğü sağlayabileceğini sorguladıklarını aktardı.

Devletin şirketlere vereceği teşviklerin de sene sonuna kadar netleşeceğini söyleyen Ajans Başkanı, "Bakanlık da bunu amaçlıyor. Bu sefer daha nokta atışı yapacak teşvikler öne çıkacak. Proje bazlı teşvikler bu anlamda önemli." diye konuştu. Doğrudan yabancı yatırımda hükümetin kendilerinden rekor beklediğini söyleyen Aycı, bu rekoru maden zenginleştirme, otomotiv, petrokimya ve kimya sektörleri önceliğinde kırmak istediklerini ifade etti.

Chery için devlet her şeyi yaptı

Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Başkanı M.İlker Aycı, Çinli otomobil şirketi Chery'nin Türkiye'ye bir türlü neden yatırım yapmadığına ilişkin soruya, Mermerler Otomotiv distribütörlüğünde Şubat 2008'de Türkiye pazarına giriş yapan Çinli otomobil üreticisi Chery için yapılacak her şeyin yapıldığını, Karasu'da kendilerine yatırım için arsa gösterildiğini ve teşvikler çerçevesinde sunulacak birçok şeyin sunulduğunu ifade etti. Buna rağmen yatırımın gerçekleşmediğini söyleyen Aycı, "Devlet daha ne yapacak?" diyerek, artık adım atması gerekenin Chery olduğunu vurguladı. Türkiye'de otomobil üretmek için yer arayışlarını sürdüren Çinli Otomotiv Grubu Chery, 2009 yılında Sakarya'nın Karasu ilçesinde belirlenen 2 bin 185 dönümlük arazide incelemelerde bulunmuştu. Ancak yatırım için önemli bir gelişme henüz yaşanmadı.

ARİF BAYRAKTAR / Zaman