ABD-İran müzakerelerinde Hürmüz krizi

Kalibaf, "Ne yazık ki ABD'yle müzakere deneyimimiz her zaman başarısızlık ve sözlerinde durmamalarıyla sonuçlandı. Bir yıldan kısa sürede iki kez müzakereler devam ederken, İran tarafının iyi niyetine rağmen bize saldırdılar ve çok sayıda savaş suçu işlediler. İyi niyetimiz var ama güvenimiz yok." değerlendirmesinde bulundu.

İslamabad'daki müzakerelerde, ABD tarafının gerçek bir anlaşmaya hazır olması ve İran halkının haklarını vermesi durumunda, İran tarafının da anlaşmaya hazır olduğunu dile getiren Kalibaf, "Mevcut savaşta onlara şunu gösterdik; eğer müzakereleri sonuçsuz bir gösteri ve aldatma operasyonu için kullanmak isterlerse, biz de Allah'a iman ederek ve halkımızın gücüne dayanarak haklarımızı elde etmeye hazırız." ifadelerini kullandı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile Pakistan'da gerçekleşecek müzakereler için yola çıkmadan önce yaptığı açıklamada, "İran iyi niyetle müzakere etmek istiyorsa elimizi uzatacağız, bizimle oyun oynamak istiyorlarsa iyi bir sonuç olmaz." ifadelerini kullanmıştı.

ABD HEYETİ İSLAMABAD'A ULAŞTI

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve beraberindeki heyet, İran ile yapılacak görüşmeler için Pakistan'ın başkenti İslamabad'a geldi.

Pakistanlı bir hükümet yetkilisi, Vance ve diğer heyet üyelerini taşıyan 3 uçağın İslamabad yakınlarındaki Nur Han Hava Üssü'ne iniş yaptığını bildirdi.

Vance'in heyetinde ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner de yer alıyor.

Söz konusu ziyaret, 2011'den bu yana herhangi bir ABD başkan yardımcısının Pakistan'a yaptığı ilk ziyaret olma özelliği de taşıyor.

İRAN: İSLAMABAD'DA "ÖNCE İSRAİL" DİYENLERİN TEMSİLCİLERİYLE KARŞILAŞIRSAK HİÇBİR ANLAŞMA SAĞLANMAYACAK

İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan, Pakistan’da gerçekleştirilecek İran-ABD müzakerelerine dair değerlendirmelerde bulundu.

"Eğer İslamabad’da 'önce ABD diyenlerin temsilcileriyle' müzakere edersek dünya için faydalı bir anlaşmaya ulaşılması mümkün olabilir.” diyen Arif, "Ancak 'önce İsrail diyenlerin temsilcileriyle' karşılaşırsak hiçbir anlaşma sağlanmayacak." ifadelerini kullandı.

Arif ayrıca, anlaşma sağlanamaması halinde ülkesinin savunmasını kararlı şekilde sürdüreceğini ve bunun dünya için daha maliyetli bir durum olacağını söyledi.

GÖRÜŞMELERİN 13.00'TE BAŞLAMASI BEKLENİYOR

Pakistan Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada da söz konusu heyetin İslamabad'a ulaştığı ve karşılama heyetinde Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar'ın da yer aldığı belirtildi.

Dar'ın karşılamada Vance'e ABD'nin kalıcı bölgesel ve küresel barışa yönelik kararlılığını övdüğü vurgulanan açıklamada, "Dar, tarafların yapıcı bir şekilde görüşmelere başlamasını umduklarını söyledi ve Pakistan'ın, tarafların çatışmaya kalıcı ve sürdürülebilir bir çözüm bulmaları yönünde kolaylaştırıcı rolünü sürdürme arzusunu dile getirdi." ifadesine yer verildi.

Öte yandan, AA muhabirine konuşan kaynaklar, Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın ayrı ayrı Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'le görüşeceğini kaydetti.

Görüşmeler için Şerif'in konutu dahil birkaç mekanın hazırlandığını belirten kaynaklar, görüşmenin Türkiye saatiyle 13.00'te başlamasının planlandığını aktardı.

İRAN DEVLET TELEVİZYONU: İRAN MÜZAKERE HEYETİ PAKİSTAN BAŞBAKANI ŞERİF İLE GÖRÜŞTÜ

İran devlet televizyonu, İran müzakere heyeti ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in görüştüğünü ve görüşmenin devam ettiğini duyurdu.

İran ile ABD heyetlerinin görüşmesi konusunun ise İranlı heyetin Şerif ile yaptığı görüşmeden sonra netlik kazanacağı belirtildi.

TAHRAN'IN İDDİASI: İLK ŞARTIMIZ KABUL EDİLDİ

ABD ile İran arasında uzun süredir devam eden gerilimde, diplomatik temasların yeniden başlamasına zemin hazırlayabilecek önemli bir gelişme yaşandı. İranlı bir yetkilinin aktardığına göre Washington yönetimi, Tahran’ın müzakereler için öne sürdüğü dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması talebine olumlu yanıt verdi.

Bu adımın, taraflar arasında doğrudan ya da dolaylı görüşmelerin yeniden başlaması için kritik bir eşik olduğu değerlendiriliyor.

İran yönetimi, müzakere sürecine dahil olabilmek için yurtdışındaki finansal varlıklarının serbest bırakılmasını ön koşul olarak dile getiriyordu. Son açıklamalara göre bu talebin kabul edilmesiyle birlikte sürecin ilerlemesine yönelik somut adımların atılması bekleniyor.

Uzmanlar, söz konusu kararın İran’ın müzakere masasına dönmesi açısından belirleyici bir dönüm noktası olabileceğine işaret ediyor.

BEYAZ SARAY'DAN YALANLAMA

Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamada, İran’a ait dondurulmuş varlıkların serbest bırakıldığı yönündeki iddiaların doğru olmadığı vurgulandı. ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması ve 10 maddelik barış planında somut ilerleme sağlanmadan bu konuda herhangi bir adım atılmayacağını net şekilde ortaya koydu.

ABD BAŞKAN YARDIMCISI VANCE, PAKİSTAN BAŞBAKANI ŞERİF İLE GÖRÜŞTÜ

İran ile bugün yapılması planlanan ateşkes görüşmeleri için İslamabad'da bulunan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve beraberindeki heyet, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile görüştü.

Pakistan Başbakanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre, JD Vance ile Şerif bugün bir araya geldi.

Vance'e ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump'ın damadı Jared Kushner de eşlik etti.

Görüşmede İran ve ABD heyetlerinin yapıcı görüşmelere bağlılığını öven Şerif, bugün yapılacak görüşmelerin bölgede kalıcı barış için kilometre taşı olmasını umduğunu dile getirdi.

Şerif, ülkesinin bölgede sürdürülebilir barışa yönelik ilerleme kaydedilmesi konusunda her iki tarafa da destek vermeye devam etmeyi dört gözle beklediğini yineledi.

İRAN DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI SÖZCÜSÜ: İRAN'IN 10 MADDELİK ÖNERİSİ PAKİSTAN'A İLETİLDİ 

Görüşmelerin devam ettiğini belirten İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, "İran’ın 10 maddelik önerisi Pakistan’a iletildi. Diplomasi alanından başı dik şekilde çıkmayı umuyoruz." dedi.

Bekayi, diplomatik faaliyet yürüttüklerini ancak askeri olarak da teyakkuzda olduklarını vurgulayarak, olası ateşkes ihlallerini de yakından takip ettiklerini ve Lübnan’da bulunan İran Büyükelçiliği ile irtibat halinde olduklarını belirtti.

İran devlet televizyonu ise Tahran'ın Pakistan aracılığıyla yapılan görüşmelerde "kırmızı çizgilerini" belirlediğini ve bu çizgilerin, "Hürmüz Boğazı'nın kontrolü, savaş tazminatları, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasıyla ilgili bölgelerde gerçek ve istikrarlı bir ateşkes olduğunu" aktardı.

ABD VE İRAN ARASINDAKİ GÖRÜŞMELER BAŞLADI

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da sağlanan geçici ateşkesin ardından Tahran-Washington, Pakistan'da kalıcı ateşkes için görüşmelere başladı.

Pakistanlı kaynaklar yaptığı açıklamada ABD ve İran arasındaki görüşmelerin, Pakistanlı aracılar yoluyla başladığını belirtti.

Kaynaklar, tarafların Pakistanlı yetkililerle İslamabad'daki bir otelde doğrudan görüşmeler öncesi, "aradaki sorunları çözmek amacıyla" Pakistan heyetleriyle ayrı ayrı görüştüğünü kaydetti.

Kaynaklardan birisi, "İki heyetin ne zaman yüz yüze görüşeceğini şu anda söyleyemem. Şu anda Pakistanlı yetkililer ile görüşüyorlar." ifadesini kullandı.

İslamabad Görüşmeleri olarak adlandırılan görüşmelere, İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf başkanlık ediyor.

Görüşmelere İran'dan Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Ekber Ahmediyan ve Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti ile birlikte kalabalık bir heyet katılıyor.

ABD tarafına ise Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlık ediyor. ABD heyetinde ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner ve Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff da yer alıyor.

Arabulucu Pakistan tarafında da Başbakan Navaz Şerif, Dışişleri Bakanı İshak Dar ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Asım Münir, görüşmelerde yer alıyor.

Müzakereler öncesi hem İran heyeti hem de Amerikan heyeti Pakistan Başbakanı Şerif ile ayrı ayrı görüşmelerde bulundu.

İRAN'IN ŞARTLARI

İran, görüşmelerde topraklarına yönelik bir daha saldırı düzenlenmeyeceğine dair kesin garanti verilmesini, yaptırımların kaldırılmasını, sivil nükleer programının tanınmasını ve dondurulan varlıkların iadesi, tazminat ve "Hürmüz Boğazı için yeni geçiş protokolü" gibi maddeleri şartları olarak sunuyor.

Ateşkesin duyurulmasının ardından Trump, sosyal medya üzerinden İran’ın 10 maddelik karşı teklifini "mantıklı ve üzerinde konuşulabilir bir zemin" şeklinde nitelemesine rağmen Başkan Yardımcısı Vance ve Beyaz Saray Sözcülüğü İran'ın taleplerini "kabul edilemez" olarak nitelendirdi.

Tahran-Washington, bu gelişmelerle 40 günlük savaşta varılan geçici ateşkesi kalıcı hale getirmek için görüşmelere başlarken İsrail'in Lübnan'a saldırılarını sürdürmesi ve tarafların talepleri arasındaki büyük farklılık sürecin kırılganlığını artırıyor.

GÖRÜŞMEYE ARA VERİLDİ

İslamabad'daki üçlü müzakereye ara verildi. Pakistanlı yetkililere göre müzakere olumlu gidiyor.

GÖRÜŞMELER İLK ARANIN ARDINDAN TEKRAR BAŞLADI

İran basını, ABD ile İran arasında İslamabad’daki görüşmelerin kısa bir aradan sonra yeniden başladığını, bu süreçte teknik heyet görüşmelerinin de yapıldığını bildirdi.

İran devlet televizyonunun haberine göre, ABD ile İran arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da sürdürülen görüşmeler kısa bir aranın ardından yeniden başladı.

Haberde, verilen kısa ara sırasında teknik heyet görüşmelerine ise devam edildiği kaydedildi.

PEZEŞKİYAN: İRAN ÇIKARLARINI CESURCA MÜZAKERE EDECEK

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran ile ABD arasında Pakistan’da devam eden müzakerelerle ilgili, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Pakistan’da bulunan üst düzey İran heyeti, İran’ın çıkarlarını tüm gücüyle korumaktadır ve bu doğrultuda müzakereleri cesurca yürütecektir. Her halükarda millete hizmetimiz bir an bile durmayacaktır ve müzakerelerden hangi sonuç çıkarsa çıksın, hükümet halkın yanında olmaya devam edecektir." ifadelerini kullandı.

GÖRÜŞMELER SONA ERDİ

İran ile ABD arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılan yüz yüze görüşmelerin bir sonraki aşamasının bu akşam veya yarın yapılacağı bildirildi.

İran basınının, İranlı müzakere heyetinden bir yetkiliye dayandırdığı haberinde, müzakerelerin bir sonraki aşamasının bu akşam veya yarın yapılacağı belirtildi.

Ayrıca tarafların uzman ekiplerinin ele alınan konular hakkındaki yazılı metin üzerinde görüş alışverişinde bulunduğu kaydedildi.

ABD, İRANIN FONLARININ SERBEST BIRAKILMASINI ONAYLADIĞI İDDİASINI YALANLADI

Beyaz Saray, ABD'nin Katar ve diğer yabancı bankalarda bulunan İran'a ait dondurulmuş fonları serbest bırakmayı kabul ettiği yönündeki haberlerin doğru olmadığını açıkladı.

ABD ile İran arasında İslamabad'da yüz yüze görüşmeler devam ederken, Beyaz Saray'dan gündeme ilişkin açıklama geldi.

ABD'li bir yetkili, ABD'nin Katar ve diğer yabancı bankalarda bulunan İran'a ait dondurulmuş fonları serbest bırakmayı kabul ettiği yönündeki haberlerin doğru olmadığını belirtti.

Öte yandan Beyaz Saray, İslamabad'daki görüşmelerin sürdüğünü bildirdi.

ABD heyetinde Başkan Yardımcısı JD Vance'in yanı sıra ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner, Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Vance'in ulusal güvenlik danışmanı Andy Baker, Asya işlerinden sorumlu özel danışmanı Michael Vance ile çeşitli uzmanlar görüşmelere katılıyor.

ABD basınında yer alan haberlerde, Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerin, 1979'daki İran İslam Devrimi'nden bu yana ABD ile İran arasında yapılan en üst düzey yüz yüze temas olduğu ifade edildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI KONUSUNDA CİDDİ ANLAŞMAZLIK VAR

İran ile ABD arasında Pakistan’ın İslamabad kentinde devam eden müzakerelerde Hürmüz Boğazı konusunda anlaşmazlık yaşandığı bildirildi.

İran basınına göre, İran ile ABD arasında devam eden müzakereler, Hürmüz Boğazı meselesi nedeniyle sekteye uğradı.

Görüşmelerde, Hürmüz Boğazı konusunda ciddi anlaşmazlıkların yaşandığı ve ABD tarafının "aşırı talepleri" nedeniyle sürecin ilerlemesinin engellendiği iddia edildi.

İRAN, ABD DONANMASININ HÜRMÜZ BOĞAZI'NA GİRDİĞİ İDDİALARINI YALANLADI

İran Silahlı Kuvvetlerinin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, ABD donanmasına ait gemilerin Hürmüz Boğazı’na girdiği iddialarını yalanladı.

İran basınına göre, Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, Hürmüz Boğazı’na ilişkin bildiri yayımladı.

Bildiride, ABD donanmasına ait gemilerin Hürmüz Boğazı’na girdiği iddiaları yalanlanırken boğazdaki geçişlerin tamamen İran Silahlı Kuvvetlerinin denetiminde olduğu belirtildi.

ABD-İRAN ARASINDA İSRAİL'İ DE KAPSAYAN GEÇİCİ ATEŞKES

ABD ve İsrail'in İran'a 28 Şubat'ta başlattığı saldırıların ardından İran'ın misillemeleri ile bazı bölge ülkelerine düzenlediği saldırılarla savaşa dönüşen süreçte, ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan'da saat 01.30 sularında ateşkesi kabul ettiğini duyurdu.

Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla 2 haftalık ateşkesi kabul ettiklerini, İran'dan 10 maddelik teklif aldıklarını ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğunu ifade etti.

“İran'ın savaştaki hedeflerine ulaştığı" açıklamasında bulunan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi de nihai müzakerelerin İslamabad’da en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasının hedeflendiğini bildirdi.

Türkiye, Pakistan ve Mısır, ABD-İran arasındaki mesaj alışverişinin sürmesi ve sonuca ulaşması için yoğun çaba gösterdi.

Geçici ateşkesi desteklediğini açıklayan İsrail yönetimi ise uzlaşmaya Lübnan konusunun dahil olmadığını savunarak, Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürüyor.