Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (ECFR) Berlin ofisi direktörü Josef  Janning, AA’ya yaptığı değerlendirmede, Rus savaş uçaklarının son aylarda  yalnızca Türkiye-Suriye sınırında değil,Avrupa'nın kuzeyinde de sık sık hava  sahası ihlalleri gerçekleştirdiğine işaret ederek, "Rusya Batı ile bir savaş  istemiyor. Ancak önemli bir dış politika aktörü olarak kabul görmek istiyor. ABD  ile eşit olmasa bile ona benzer bir şekilde ciddiye alınmak istiyor. Ciddiye  alınmazsa bunun olumsuz sonuçları olacağını göstermek istiyor" diye konuştu.
NATO müttefiklerinin provokasyon olarak değerlendirdikleri hava sahası ihlallerine karşı bugüne kadar temkinli hareket ettiklerini, gerilimi  tırmandırmamaya özen gösterdiklerini ifade eden Janning, yaşanan gelişmelerin, bu  ihlalleri yapan Rus hava kuvvetlerinin, Rusya yönetiminin siyasi desteğiyle  hareket ettiğini gösterdiğini vurguladı.
 
Janning, "Rusya'nın Batı ile ilişkilerinin değişmesiyle birlikte bu  hava sahası ihlalleri de artmaya başladı. Rusya bunu bilerek yapıyor. Rus  pilotları, nerede olduklarını gösteren, yanlışlıkla başka bir ülkenin hava  sahasını girmelerini engelleyecek her türlü teknolojiye sahipler" dedi.
Türkiye-Suriye sınırında meydana gelen olayda, Rus savaş uçağının  sınıra çok yakın operasyon bölgesinde hata yapmış olabileceğinin  düşünülebileceğini belirten Janning, ancak son aylarda birçok benzer ihlalin  yaşanmış olması nedeniyle, Rusya'nın kasıtlı olarak Türk hava savunma sistemini  test etmek istemiş olabileceği değerlendirmesinin de yapılabileceğini ifade etti.
Janning, "Rusların Türk hava savunma sistemini test etmek için böyle  bir ihlal yapmış olmaları durumunda bile, Türkiye'den böyle bir karşılık  alacaklarını tahmin ettiklerini sanmıyorum" değerlendirmesini yaptı.
 
GERİLİM RUSYA'NIN ALEYHİNE

Rusya'nın asıl amacının, Batı'ya karşı güç gösterisi yapmak olduğunu  söyleyen Janinng, Rus uçağının düşürülmesinin ardından, Türkiye ile ilişkilerin  gerilmesi durumunda, bu durumun Rusya'nın aleyhine olacağını söyledi.
 
HAVA SAHASI İHLALİ CİDDİ DURUM

Almanya'da iktidarda bulunan Hristiyan Birlik Partileri'nin (CDU/CSU)  Meclis Grubu Dış Politika Sözcüsü milletvekili Jürgen Hardt, Rusya'nın Türk hava  sahası ihlallerini eleştirirken, "Bir ülkenin hava sahasının ihlal edilmesi demek  çok ciddi bir durumdur. Yine de tepki gösterirken, somut bir tehdit durumunun  dikkate alınması ve ölçülü olunması önem taşımaktadır" dedi.

İKİ LİDER SORUMLU DAVRANMALI

Hristiyan Demokrat Parti (CDU) milletvekili Hardt, AA muhabirine  yaptığı açıklamada, Türkiye ile Rusya arasında gerilimin tırmanmaması  beklentilerini dile getirirken, "Rusya Devlet Başkanı Putin ile Türkiye  Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın en kısa zamanda ve doğrudan görüşmeleri büyük önem  taşıyor. Ayrıca her iki tarafın da tepkilerden ve bunlara verilecek yanıtlardan  söz ederken sorumluluklarının bilincinde olmaları gerekiyor" şeklinde konuştu.
Suriye'deki iç savaşa siyasi çözüm bulunmasına dönük başlayan Viyana  sürecinin önemine dikkat çeken Hardt, son gelişmelerin, tüm küresel ve bölgesel  aktörlerin masaya oturmalarını sağlayan bu sürece zarar vermemesini umut  ettiklerini kaydetti.
İhlallerle NATO'nun tepkisini ölçmeye çalışıyor
Avrupa Dış İlişkiler Konseyi Rusya uzmanı Dr. Gustav Gressel,  Rusya'nın son aylarda hava sahası ihlallerine sıklıkla başvurduğunu belirtirken,  "Ruslar bilinçli olarak hava sahası ihlalleri gerçekleştiriyor, NATO  müttefiklerinin tepki gösterme süresini ve hava savunma sistemlerini test etmeye  çalışıyorlar" dedi.
Bu ihlallerin önceki aylarda Avrupa'nın kuzeyinde, Baltık Denizi ve  Karadeniz üzerinde yoğunlaştığını ifade eden Gressel, "NATO'nun bu konudaki  standart uygulaması, müttefik uçaklarının NATO hava sahasında karşılanması, Rus  uçaklarını hava sahasından çıkarması ve tehlike geçene kadar hava sahasında  onlara eskort etmesi şeklinde oluyordu" diye konuştu.
Gressel, Rusya'nın bir yandan NATO'ya karşı güç gösterisinde  bulunduğunu, ancak diğer yandan doğrudan bir ihtilaftan kaçındığını belirtirken,  şöyle devam etti:
 "Rusya, Ukrayna'daki savaşı sürdüremeyeceğini, bunun kendisini giderek  yalnızlaştırdığını görünce, Batı'nın yeniden kendisine yaklaşmasını sağlayacak  bir gelişme aramaya başladı. AB'nin karşı karşıya kaldığı mülteci krizi ve  dikkatlerin Ortadoğu ve Suriye'ye yönelmesiyle birlikte, burada operasyonlara  girişmeye başladı."
Rusya'nın Suriye'deki operasyonlarında DAEŞ'i ve teröristleri hedef  aldığını söylediğini, ancak gerçekte Esed rejimini ayakta tutmaya çalıştığını  söyleyen Gressel, "DAEŞ'e karşı savaşmak Rusya için ve Esed için hiçbir zaman  birinci öncelik olmadı. DAEŞ'in ortadan kalkması, Rusya'nın Batı'yla  ilişkilerinde elindeki diplomatik kozun da kaybolması anlamına gelecektir.   Rusya'nın acelesi yok. Bugüne kadar DAEŞ'e karşı yaptıkları, kapsamlı bir  operasyon olmadı, sembolik kaldı" değerlendirmesini yaptı.
Gressel, "Rusya ve Esed rejimi, DAEŞ'e karşı mücadele etmenin, Halep  çevresinde ve Suriye'nin kuzeyinde muhaliflerden bazı yerleri geri kazanmaya göre  daha maliyetli olduğunu görüyor" şeklinde konuştu.