TBMM Meclis Başkanı seçimi için ilk tur bugün yapılıyor. AK Parti, MHP, CHP ve HDP adaylarını geçen hafta ilan etti. İlk turlarda tüm partiler kendi adaylarına oy verdiği taktirde Meclis başkanı aritmetik hesaplara göre 1 Temmuz Çarşamba günü yapılacak üçüncü ve dördüncü turda seçilebilecek. Bu turda da en şanslı isim AK Parti adayı görünüyor.

AK Parti’den Sivas Milletvekili İsmet Yılmaz, CHP’den Antalya Milletvekili Deniz Baykal, MHP’den İstanbul Milletvekili Ekmeleddin İhsanoğlu ve HDP’den Mersin Milletvekili Dengir Mir Mehmet Fırat Meclis Başkanlığı için yarışacak.

İLK TUR OYLAMA

Saat 15.00’te Meclis Genel Kurulu başkanı belirlemek için oylama yapmak üzere toplanacak. İlk turda sonuç alınamaması durumunda, ikinci tur yine bugün içerisinde Meclis Başkanlık Divanı’nın belirleyeceği süre sonunda gerçekleştirilecek. Deniz Baykal geçici Meclis Başkanı olarak oturumu yöneteceğinden oy kullanamayacak.

NE KADAR OY GEREKİYOR?

Dört turdan oluşan Meclis Başkanlığı seçimi için ilk iki turda adayların 367 ya da üçüncü turda 276 çoğunluğu sağlamasını zorunlu kılıyor. Seçimin dördüncü tura kalması halinde ise üçüncü turda en çok oy alan iki aday yarışıyor, en fazla oyu alan 'Meclis Başkanı' sıfatını kazanıyor.

MECLİS ARİTMETİĞİ 4. TURU İŞARET EDİYOR

7 Haziran Genel Seçimi sonucunda AK Parti 258, CHP 132, MHP ve HDP de 80 milletvekili çıkardı. Hiçbir partinin Meclis başkanı seçimi için kendi adayını desteksiz çıkarmasına imkân vermeyen bu tabloda Meclis Başkanlığı ya tüm partilerin kendi adaylarının arkasında durması sonucunda 4. tura kalacak. Ya da muhalefet partileri kendi aralarında anlaşarak, 13 yıl sonra ilk kez Meclis başkanının AK Parti'li olmamasını sağlayacak.

KOALİSYONUN PROVASI MI?

Meclis Başkanlığı seçiminin bu nedenle koalisyon için bir ilk prova olabileceği yorumu yapıldı. Ancak bu bakış açısı partileri rahatsız etti. Örneğin AK Parti Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, halen geçici olarak Meclis Başkanlığı görevini sürdüren CHP adayı Baykal’ın 'bir AKP – CHP koalisyonu için ilk işaret olduğu' yorumlarıyla ilgili bir soruya şöyle yanıt verdi:

“Sayın Baykal CHP’nin adayı. Partimizin adayı İsmet Yılmaz. Koalisyon görüşmeleri başlamadan, sanki pazarlık parçası gibi telakki edilmesini kesinlikle doğru bulmam.”

Üstelik Davutoğlu, Salı günü yapılacak ilk tur seçimlerinde Meclis Başkanlığı'nı kazanacaklarını savundu. Oysa bu matematiksel açıdan oldukça zor.

İLK TURDA 367'Yİ KİMSE ALAMAZ

Gizli oyla yapılan Meclis Başkanlığı seçiminin ilk iki turunda üye tam sayısının (550) üçte iki (367) çoğunluğu gerekiyor. AK Parti’nin bu iki turda adayını seçtirebilmesi ancak dışardan destek ile mümkün. Tüm partilerin milletvekili sayısı ilk iki tur için gerekli olan 367’nin altında. Meclis teamülleri gereği partiler ilk iki turda kendi adaylarını bir sonuç alamayacaklarını bilseler bile destekleyecekler.

ÜÇÜNCÜ TURA DİKKAT

Eğer başkanlık yarışı partiler açısından bir koalisyon provasına dönüşecek olursa “taktik” büyük olasılıkla üçüncü turdan itibaren başlayacak. Çünkü yine hiçbir parti üçüncü tur için gerekli olan 276 oyu tek başına sağlayamıyor.

Muhalefet AK Parti’ye destek vermez ve kendi arasında anlaşırsa muhalefetten bir ismi başkan yapabilir. Bu noktada MHP ve HDP; AK Parti’den sonra en çok milletvekili sayısına sahip olan CHP’ye jest yaparak onun adayını seçtirebilir. Ya da aynı şekilde Cumhurbaşkanlığı için CHP ve MHP’nin “çatı aday” olarak gösterdiği bu seçimde MHP adayı olan İhsanoğlu için CHP bir jest yapabilir. Üç partinin oyu 292’ye ulaşıyor. Ancak burada da partiler açısından önceden yapılan bazı bağlayıcı açıklamalar var.

PARTİLER MECLİS BAŞKANI SEÇİMİNDE NE YAPACAK?

AK Parti’de seçimin hemen ardından muhalefet partilerinden gelen “AK Parti’siz koalisyon” söylemi rahatsızlık yarattı. AK Parti’de genel eğilim, Meclis Başkanlığı seçiminde sonuna kadar kendi adayının arkasında durması. AK Partililere göre muhalefet partilerinin ‘samimiyetlerini’ gösterecekleri tavırları üçüncü turda ortaya çıkacak. Üçüncü turda Meclis başkanı seçilebilmek için 276 oy yeterli.

CHP – MHP ve HDP’nin sandalye sayısı toplamı 292. Ancak MHP ve HDP’den, birbirlerinden destek görecekleri hiçbir oluşumun içinde olmayacaklarına dair açıklamalar yapıldı.

AK Parti muhalefet partilerinin anlaşamaması olasılığı nedeniyle, sonuna kadar kendi adayının arkasında durup, gerekirse en fazla oy alan iki adayın yarışacağı dördüncü turda kendi adayını başkan yapmaktan yana.