Yazdır
İstanbul Üçüncü Havalimanı'nda işletmeciye verilecek 12 yıllık yolcu garantisi gelirlerinin toplam değeri 6.3 milyar euro olarak belirlendi; yıllık gelir garantinin altında kalırsa fark işletmeciye ödenecek, üzerinde olursa Devlet Hava Meydanları İşletmesi'ne (DHMİ) gelir kaydedilecek.
Ulaştırma Bakanlığı'nın 3 Mayıs'ta gerçekleştireceği YİD modelli ihaleyle, İstanbul Avrupa yakasının Karadeniz'e yakın Yeniköy ve Akpınar yerleşimleri arasında, tahmini toplam maliyeti finansman hariç 7 milyar euronun üzerinde olacak havalimanı projesine başlanacak.
İlk etabının 2017-2018 yılında hizmete girmesi beklenen havalimanı Avrupa yakasında tarifeli uçuşların gerçekleştirileceği tek havalimanı olacak.
İhale şartnamesine göre garanti, yolcu başına dış hat giden yolcu için 20 euro, dış hattan gelip dış hata giden transit yolcu için 5 euro ve iç hattan gelip dış hata giden transit yolcu için 3 euro servis ücreti üzerinden hesaplanacak.
Garanti verilen dış hat giden ve transit yolcu gelirlerinin belirlenen yıllık sabit miktarın altında olması durumunda aradaki gelir farkı işletmeciye ödenecek; ancak gelirin bu miktarın üzerine çıkması durumunda gelir DHMİ'ye aktarılacak.
Şartnameye göre toplamı 6.3 milyar euroya ulaşan yolcu gelir garantisinin yıllara göre dağılımı şöyle:
1.Yıl 316,351,370 € 7.Yıl 585,105,273 €
2.Yıl 333,847,140 € 8.Yıl 606,750,008 €
3.Yıl 350,793,880 € 9.Yıl 628,020,180 €
4.Yıl 367,279,855 € 10.Yıl 648,935,580 €
5.Yıl 540,582,936 € 11.Yıl 669,511,824 €
6.Yıl 563,060,583 € 12.Yıl 689,761,373 €
Rakamları değerlendiren bir şirket yetkilisi, "Rakamlar DHMİ'ye gelir yaratıcı nitelikte denebilir; çünkü Atatürk Havalimanı'nın 2011 rakamlarıyla bu gelirin yaklaşık 180 milyon euro olduğunu görüyoruz. Her yıl için yüzde 10
büyümeden hesaplansa, en erken havalimanının işletmeye girmesinin beklendiği 2018 için bu rakam 360 milyon euro oluyor" dedi.
Yetkili, "Beşinci yılda ciddi bir artış görülüyor. Burada da bir sonraki faz ve yolcu kapasitesine geçişin öngörüldüğünü düşünüyorum" dedi.
Toplam dört etaptan oluşacak havalimanının birinci etabının ilk fazı 42 ay yapım süresi ve 70 milyon yolcu kapasitesi, ikinci fazı ilave 20 milyon yolcu kapasitesi öngörüyor. Yolcu kapasitesi 90 milyona ulaşınca geçilecek ikinci
etap, projeye yeni bir pist eklenmesini; üçüncü etap ise hem yeni bir pist hem 30 milyon ek yolcu kapasitesi hedefliyor. Son etapla projenin toplam yolcu kapasitesinin 150 milyona çıkması öngörülüyor.
THY VE DİĞER HAVAYOLU ŞİRKETLERİ İHALEDE YER ALAMAYACAK
Şartnamenin şirket veya ortaklık şartlarını düzenleyen maddelerinde ise, ihaleye katılacak firmaların son üç yıldır kesintisiz faaliyette bulunması ve ortak girişim grubu (OGG) olarak katılımlarda OGG'nin maksimum üç ortaklı olmasının yanı sıra şu katılım koşulları yer alıyor:
*OGG'de iş deneyim belgesine sahip bir ortak bulunacak; bu ortağın (pilot ortak) payı en az yüzde 51 olacak ve bu pay en az üç yıl korunacak; pay devri için bakan onayı aranacak.
*Şirket veya OGG'nin; son beş yılda, tek sözleşmede asgari 250 milyon euro tutarında, otoyol, devlet yolu, köprü, tünel, pist, apron, taksi yolu yapı gerçekleşmesi veya tek bir sözleşmede toplam 300,000 metrekarelik 5 yıldızlı otel veya AVM yapmış olması veya 300 milyon euro yatırım şartlı uluslararası havalimanı işletmeciliği için gerekli alt-üst yapı tesisi olan havalimanı veya terminal binası yapmış olması gerekecek.
*Şirketin veya OGG pilot ortağının son beş yılda toplam gelen-giden yolcu gerçekleşmesi asgari 30 milyon yolcu olan uluslararası havalimanı veya tek bir havalimanı bünyesinde toplam büyüklüğü asgari 300,000 metrekare olan 30 milyon yolcu ortalamalı terminal binası işletmiş olması şartı aranacak.
*Şirket ortaklarından en az birinin görevlendirme şartnamesinde tanımlanan uluslararası havalimanı veya terminal binası işleticisi olmaması halinde, işletme iznini alabilmek için ilk üç yıl bir uluslararası havalimanı işletmecisinden danışmanlık hizmeti alması gerekiyor.
*Havayolu şirketleri ile bu şirketlerle yüzde 10’un üzerinde ortaklık ilişkisi bulunan şirketlerin ihaleye katılamayacağı belirtiliyor.
*Her birinin asgari özkaynağının 250 milyon euro olması gereken şirketlerin; son üç yılın herhangi birinde, aktif toplamı 750 milyon euro, net satışı 250 milyon euro, dönen varlık/kısa vadeli borç rasyosu en az yüzde 1.5,
özkaynak/toplam aktif en az 0.25, kısa vadeli banka borcu/özkaynak oranı
0.40'dan az ve son üç yıl içinde zarar açıklanmamış olması gerekiyor.
DOLGU MALZEMESİ YÜKLENİCİ FİRMADAN
Yetkililer, havalimanı arazisi olarak eski maden ocaklarının bulunduğu alanın tespit edilmiş olması ve bu sebeple zeminde yer yer 80-100 metrelik çukurlar bulunması sebebiyle, zeminin doldurulması işini yapımın en maliyetli ve zorlu safhası olarak değerlendiriyor.
Dolgu malzemesinin temininde yaşanacak sıkıntıların yapım sürecini askıya alacak mücbir sebeplerin arasında sayıldığı şartnamede, malzeme temininin şirketin sorumluluğunda olduğu belirtilip, Kanal İstanbul projesinden çıkacak malzemenin uygunluğunun tespiti sonucu, bu hafriyatın DHMİ kanalıyla dolgu malzemesi olarak kullanılacağı, iki projenin eş zamanlı olmaması, yeterli malzeme çıkmaması, uygun malzeme bulunmaması veya elde edilememesi halinde işlemlerin yüklenici şirketin sorumluluğunda olduğu belirtiliyor.
Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, geçen hafta gerçekleştirdiği havalimanı ihale tanıtımında, "Biz yüklenici firmaya (maden çukurlarını dolduracak) toprak alacağı yeri göstermekle mükellefiz, onu da temin edeceğiz; yoksa projenin zamanında tamamlanması mümkün olmaz" demişti.
Şartnamede, yatırım dönemi veya işletme döneminde "şirketin kusuruyla fesih" halinde kullanılan kredinin ana para ve faiz giderlerinin, "şirket kusuru dışında fesih"te ise ana para ve tüm finansman giderlerinin DHMİ tarafından kredi kuruluşlarına ödeneceği bilgisi yer alıyor.