Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Suriye’de yaşanan olaylar konusunda Türkiye ve Rusya’nın pozisyonlarının birbirine benzediğini belirterek, “Suriye’nin geleceğiyle ilgili ne yapmamız lazım, Suriye'nin geleceği hangi metotlarla oluşturulabilir, bu konuda farklılıklarımız söz konusu” dedi.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Erdoğan’ın Dolmabahçe’deki çalışma ofisinde yapılan görüşmeler sonrası ortak basın toplantısı düzenledi. Erdoğan, Suriye başta olmak üzere Ortadoğu’daki durumu değerlendirme imkanı bulduklarını belirterek, Filistin’in BM’de üye olmayan gözlemci devlet statüsü kazanmasında Rusya’nın vermiş olduğu katkıdan dolayı teşekkür etti. Filistin sorunuyla alakalı olarak Rusya’nın ortaya koyduğu olumlu yaklaşımı takdir ettiklerini vurgulayan Erdoğan, dış politika prensiplerinin Rusya ile ilkesel temelde örtüştüğünü görmekten memnun olduklarını ifade etti. Başbakan Erdoğan, Suriye konusuna da değinerek, “En büyük temennimiz Suriye’de süren çatışmaların ve akan kanın bir an evvel durmasıdır” diye konuştu. Erdoğan sözlerine şöyle devam etti:
“Suriye halkının özgür iradesinin hakim kılınması, komşumuz Suriye’de barış ve istikrarın yeniden tesis edilmesi, hiç kuşkusuz hem ülkemiz hem de bölge için hayati bir öneme sahiptir. Yaptığımız görüşmelerde tüm bunların Rus dostlarımızla ortak temennimiz olduğunu bir kez daha teyit etmiş olduk. Aramızdaki bu samimi diyalog, Türkiye Rusya ilişkilerinin son dönemine damgasını vuran stratejik perspektifin doğal bir neticesidir. Bu perspektifin önemli bir boyutu bölgesel sahiplenme anlayışımızdır. Karadeniz havzasındaki çok yönlü işbirliğimiz bu yönde en güzel örneği teşkil etmektedir.”
Türkiye Rusya ilişkilerinin bugünkü çabalar neticesinde çok daha aydınlık bir geleceğe kavuşacağını inandığını söyleyen Erdoğan, iki ülkenin ticaretinin 10 milyar dolar seviyesine ulaştırılması hedefini vurguladı.
“POZİSYONLARIMIZ BENZİYOR, ÇÖZÜMDE FARKLIYIZ”
Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin de basın toplantısındaki konuşmasında Gazze, Suriye ve Ortadoğu’daki durumu ele aldıklarını belirterek, Erdoğan’a ve Türk yetkililere yapıcı ve iyi sonuç getirecek girişimleri için teşekkür etti. Putin, Suriye’de devam eden karışıklıkların insani boyutunun ve Türkiye’nin pozisyonunun görüşmelerde gündeme gelip gelmediğini sorulması üzerine, “Biz bu sorunu hem insani açıdan hem diğer açılardan görüştük. Suriye'de olanlarla ilgili pozisyonlarımız birbirine benziyor. Suriye’nin geleceğiyle ilgili ne yapmamız lazım, Suriye'nin geleceği hangi metotlarla oluşturulabilir, bu konuda farklılıklarımız söz konusu” dedi. Putin, Erdoğan’la görüşmelerinde yeni fikirlerin ortaya çıktığını, bu fikirler üzerinde çalışacaklarını ifade etti.
LİBYA’DAKİ OLAYLARI HATIRLATTI
Putin bir gazetecinin Suriye'deki olaylarda binlerce insan öldüğünü hatırlatarak, “Rusya olarak Patriotlara karşı çıkıyorsunuz, sizin bu konudaki çözüm öneriniz nedir? Esad'ın elindeki nükleer silahları Türkiye ve bölge ülkelerine karşı kullanmayacağını garantisini verebiliyor musunuz?” şeklindeki sorusu üzerine, Suriye’nin elinde nükleer silahının bulunmadığını, nükleer silahın üretimine yakın bile olmadığını kaydetti. Putin, Patriot füzeleriyle ilgili olarak da bu sistemin iyi bir sistem olmadığını, Türkiye’nin kaygılarını anladıklarını ama Patriotların “geçmiş bir nesil olduğunu” ifade etti. Sınırda durumun kışkırtılmasının yanlış olacağını belirten Putin, Libya’da Hz. Muhammed’e hakaret içeren bir film sonrası çıkan olaylarda ABD Büyükelçisi Chris Stevens’ın öldüğü olayı kast ederek, “Bizi kaygılandıran Suriye'nin geleceğidir. Yakın geçmişte yapılan hataların tekrarlanmasını istemiyoruz. Hatırlayalım, Libya'daki militanları bazı rejimler nasıl desteklediler. Bu da ABD büyükelçisin ölümüyle sonuçlanmıştı. Bir adım atılırsa bu adımın sonuçlarını öncelikle düşünmemiz gerekir” dedi.
“GARANTİ VERECEK DURUMDA DEĞİLİZ”
Putin, Suriye’nin Türkiye’ye saldırmayacağı yönünde bir garanti verip vermediğinin sorulması üzerine de “Biz bu konuda garanti verecek durumda değiliz” dedi. Suriye’nin içinde bulunduğu durumda komşularına her hangi bir taaruzda bulunacağını sanmadığını ifade eden Putin, bu durumu değerlendirmek için bir uzman ya da istihbaratçı olmak gerekmediğini, Suriye’nin bir yabancı devlete saldıracak durumda bulunmadığını ifade etti.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye ve Rusya arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin hızlı bir gelişim içerisinde olmasından memnuniyet duyduğunu belirtirken Akkuyu Nükleer Santrali'ne ilişkin, "Toplam yatırım büyüklüğü 20 milyar dolar olan Akkuyu santrali ülkemizde bir kalemde en büyük yatırım olacak. Santralle ilgili çalışmalar sorunsuz sürüyor" şeklinde konuştu.
Başbakan Erdoğan, Dolmabahçe’deki Başbakanlık çalışma ofisinde yapılan Türkiye-Rusya 3. Üst Düzey İşbirliği Konseyi (ÜDİK) toplantısının ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile düzenledikleri ortak basın toplantısında, konseyin ilk toplantısının 2010 yılında gerçekleştirdiklerini hatırlatarak, "Konseyin bugünkü toplantısında ikili ilişkilerin her çerçevesini değerlendirme fırsatı bulduk" dedi.
Erdoğan, Türkiye ve Rusya arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin hızlı bir gelişim içerisinde olmasından memnuniyet duyduklarını ve Rusya'nın, Türkiye'nin en büyük ikinci ticari ortağı olduğunu karşılıklı yatırımlarda da önemli bir ivme yakalandığını dile getirerek Rus Sberbank'ın Denizbank'ı satın alarak Türkiye'nin bankacılık sektörüne girdiğini hatırlattı.
Türk girişimcilerin de Rusya'ya bugüne kadar 10 milyar doları aşan yatırım gerçekleştirdiklerini ve bu yatırımların üst seviyelere çıkaracaklarına emin olduklarını ifade eden Erdoğan, Akkuyu Nükleer Santrali'ne ilişkin, "Toplam yatırım büyüklüğü 20 milyar dolar olan Akkuyu santrali ülkemizde bir kalemde en büyük yatırım olacak. Santralle ilgili çalışmalar sorunsuz sürüyor" dedi.
Erdoğan ayrıca; ekonomik, ticari, bilimsel ve teknik işbirliğiyle 2012-2015 yılları arasındaki gelişim perspektifini ortaya koyan orta vadeli programı imzaladıklarını belirterek, bu kapsamda 11 anlaşma imzalandığını ifade etti. Erdoğan şöyle devam etti:
"Mutabakat muhtıralarını ekonomik işbirliği irademin memnuniyet verici yansımaları olarak görüyorum. İnsani ve kültürel ilişkileri etraflıca ele aldık. Kültür merkezi kurumasını ve şehitlikleri karşılıklı şekilde açmaya yönelik anlaşmaları imzaladık. Bu anlaşmaların iki ülke arasında vizelerin kalkmasıyla başlayan temaslara yeni bir ivme kazandıracağını düşünüyorum."
Konuşmasının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Başbakan Erdoğan, BM'nin, İran'a yönelik ambargolar kapsamında petrol alımının azalmasından kaynaklanan petrol ihtiyacının Rusya tarafından desteklenip desteklenmeyeceği yönündeki soruya şu yanıtı verdi:
"Bildiğiniz gibi İran, Rusya'dan sonra ikinci doğalgaz ithali yaptığımız ülkedir. Bu konuyla ilgili bize yaptırımlarda 'Buna da uyacaksınız, buna da uymanız gerekir' şeklinde bazı yaklaşımlar olduğunda 'Biz buna uyamayız' dedik. Bizim için stratejik önem haizdir. Dolayısıyla bu ihtiyacımızı buradan karşılayacağımızı, zaten ilgililere hep söyledik. Şu anda bulunduğumuz nokta yine aynıdır. Çünkü bizim için stratejik ürün olması hasebiyle biz bunu alırız. Takas noktasında da yapmamız gereken takas neyse, bu takası da yapacağımızı yine kendilerine söyledik. Bundan sonra o istikamette olursa devam ederiz. Çünkü buna benzer şeyleri farklı ülkeler yaparken oluyor da Türkiye böyle bir adım attığı zaman niye olmasın. Her ülke kendi çıkarlarını düşünüyor. Türkiye de kendi çıkarlarını tabii ki düşünecektir."
"ZOR ZAMANLARINDA PARTNERLERİMİZE HER ZAMAN DESTEK VERMEYE HAZIRIZ"
Vilademir Putin, Rusya'nın Türkiye'nin ticari ilişkilerinin hacmi bizim dost ülkeye geldiğimizi gösteriyor" diyerek Rusya'nın, Türkeye'nin ikinci iş ortağı olduğuna vurgu yaptı.
En yakın zamanda ticaret hacminin 10 miyar dolara çıkarmak istediklerini belirten Putin, enerji alanındaki işbirliğine dikkat çekti.
İki ülke arasındaki işbirliğinin sadece hidrokarbonla sınırlı olmadığını ifade eden Putin, "Zor zamanlarda partnerlerimize destek sağlıyoruz. Diğer ülkeler bir zorluk yaşandığı her zaman destek vermeye hazırız" dedi.
Akkuyu Nükleer Santrali'ne ilişkin ise Putin, yatırım hacminin çok ciddi olduğunu ve bunun Rusya tarafından karşılanacağını söyleyerek, aynı zamanda yatırımın yüzde 25'inin Türkiye'de yeni iş yerlerine yönlendirileceğini ve karşılıklı ödemelerde milli dövizlerin kullanılmasının söz konusu olduğunu kaydetti.
Putin, yatırım için uygun atmosferin yaratılmasının önemli olduğunu vurgulayarak Rus Siber Bank'ın Denizbank'ı almasını "Avrupa'nın en büyük ticari olayı" olarak nitelendirdi.
Rusya Devlet Başkanı Putin ayrıca, şuan yüzden fazla Türk öğrencinin nükleer konusunda Rusya'da eğitim gördüğünü belirtirken iki ülke arasındaki turizm alanındaki işbirliğinin de önemine dikkat çekti.
Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Putin, Türkiye-Rusya arasındaki Akkuyu Nükleer santrali, Güney Akım Projesi ve diğer projelerden hangisinin öncelikli olduğuna yönelik bir soruya, "Her şey plana göre sürdürülmektedir. Türk partnerlerimizin Rus tarafının üstlendiği riskleri anlamasını bekliyoruz. Bu proje için her hangi bir sınır görmüyorum, sorun görmüyorum şimdilik. Türk tarafı da bu projeye ilgi duyuyor" yanıtını verdi.