Türkiye’de benzin fiyatı 5 liraya (2.5 doların üstüne) doğru tırmanırken dünyanın birçok ülkesinde 1 doların altında benzin satılıyor. Özellikle, petrol rezervi olan ülkelerde ise benzin fiyatı 50 kuruşun altında (0.30 cent) seyrediyor.
Türkiye en pahalı benzini kullanan ülkeler listesinde zirveyi zorlarken, benzinin sudan ucuz olduğu ülkelerin başında ise Venezuela geliyor. Devlet Başkanlığını Hugo Chavez’in yaptığı Venezuela’da bir litre benzin 12 cent’e (22 kuruşa) satılıyor. Ucuz benzinde Venezuela’yı sırasıyla Mısır, Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, Libya, Türkmenistan, Kuveyt, Cezayir ve İran takip ediyor. Petrol zengini bu 10 ülkede benzin 33 cent’in (60 kuruş) altında fiyatlarla satılıyor.
İngilizler kazan kaldırdı
Benzin ABD ve Rusya’da 1 doların altında fiyatlarla satılıyor. ABD’de bir litre benzin 99 cent (1.77 TL), Rusya’da ise 1.65 TL. Ukrayna, Tunus, Ürdün ve Belarus’ta da benzin fiyatı 1 doların altında. En pahalı benzini kullanan ülkeler arasında 2.18 dolar’lık (3.89 TL) fiyatla 9’uncu sırada yer alan İngiltere’de ise benzin zamlarına karşı protestolar artıyor. İngilizler benzindeki yüzde 60 oranındaki vergiye isyan bayrağı açarken, Türkiye’de ise benzin fiyatının yüzde 64’ü vergiden oluşuyor.
Akaryakıttan 40 milyar TL vergi
Türkiye, 2011’de akaryakıt vergilerinden 39.2 milyar lira topladı. Akaryakıt satışlarından 27.6 milyar lira ÖTV, 11.6 milyar lira KDV olmak üzere toplam 39.2 milyar lira vergi tahsil edildi. 2011’de toplanan 301.7 milyar liralık toplam vergilerin içinde akaryakıt vergilerinin oranı yüzde 13’e yükseldi.
TÜRKİYE %64 İNGİLTERE %36
İngiltere’de The Sun gazetesi rekor benzin fiyatı sonrası ‘yüzde 60’lık vergi oranı indirilsin’ kampanyası başlattı. Türkiye’de ise benzinin litre fiyatındaki vergi yükü yüzde 64’ü buluyor.
Akaryakıtta vergi oranı düşüyor...
Yıllar Vergi oranı (%)
2005 74.49
2006 68.09
2007 64.33
2008 63.07
2009 68.77
2010 65.94
2011 60.40
2012 64.00
1 $’a endekslensin tartışması vardı...
Cumhuriyet tarihinin en ağır ekonomik krizinin meydana geldiği 2001 yılında, ANAP İstanbul Milletvekili Güneş Taner, Türkiye’nin krizi aşması için gereken önlemleri maddeler halinde sıralamıştı. Taner’in listesinde en dikkat çekici maddelerden biri, “Benzin fiyatı 1 dolara endekslensin” önerisiydi. O günlerde 60 cent olan benzin fiyatının 1 dolara yükseltilmesiyle, benzin üzerinden alınacak vergi miktarının artırılması planlanıyordu.
Aradan geçen 11 yılda benzin fiyatı 1 doları kat kat aşarak 2.5 dolar seviyesine ulaştı.
Fiyat artışıyla birlikte benzinden alınan vergiler de 2011 yılında 40 milyar TL oldu.
Satınalma gücüne göre ‘şampiyonuz’
Rasi Arbay / Petrol Ürünleri İşveren Sendikası Başkanı
Satın alma gücüne göre dünyanın en pahalı benzini Türkiye’de. Fiyatların artış trendinde olduğu bir gerçek. Ancak akaryakıtta yüksek fiyatın bir sebebi de vergiler. Çözüm için Türkiye ihraç ettiği benzini, vergisini düşürerek iç piyasada kullandırmalı. Hiçbir vergi kaybı olmaz. Hatta daha fazlasını tüketim vergisi olarak toplar. Ayrıca Türkiye’ye yılda 2 milyar dolarlık kaçak akaryakıt giriyor. Buradan devletin çok büyük vergi kaybı oluşuyor. Bu önlenirse vergi gelirleri artar ve yasal akaryakıt üzerindeki vergi baskısı azalır. Ne kadar akaryakıt istasyonu varsa o da kadar Maliye veznesi var demektir.
avrupa birliği’ne uyum sağlanmalı
Mustafa Öztaşkın / Petrol - İş Sendikası Başkanı
Türkiye’nin en büyük vergi geliri akaryakıt üzerinden alınan dolaylı vergiler. Bugün itibariyle akaryakıt üzerindeki vergi oranı yüzde 64 civarında. 1 litre benzinin satış fiyatının yüzde 64’ü vergi.
Dolaylı vergiler böyle devam ettiği sürece, vergide AB standartlarına ulaşılmadığı sürece bu vergiler her zaman olacak. Akaryakıttaki vergiler çok yüksek. Devlet vergi gelirlerini başka kanallardan artırmadığı sürece dolaylı vergiler ve dolayısıyla akaryakıt üzerindeki vergiler devam edecek, inmesini beklemiyoruz.
Yazdır