Geçtiğimiz gün Kıbrıslı iş adamı Asil Nadir’in davası İngiltere’de görülmeye başladı. Old Bailey Ağır Ceza Mahkemesinde yargıç Holyrode'un başkanlık ettiği ilk duruşmada, Asil Nadir'in "Polly Peck International (PPI)" şirketinden kendisi, ailesi ve arkadaşlarının hesaplarına yaklaşık 150 milyon sterlin para aktardığı iddia edildi.
Biraz geriye dönersek Nadir’in hangi süreçlerden geçtiğine bakmakta fayda var. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesinden ayrıldıktan sonra İngiltere'de babasının şirketi Wear Well'de çalışmaya başladı. 1974 Barış Hareketi sonrasında şirket Kuzey Kıbrıs'a dönerek Rumlardan geriye kalan işletmeleri değerlendirdi. O dönemde İngiltere'de zarar eden Polly Peck şirketinin hisselerini satın aldı.
Asıl çıkışını 1984 yılında yaptı. Sunday Times gazetesi onu dünyanın en zengin insanları arasında 11. sıraya yerleştirmişti. Ayrıca risk üslenme bazında dünyanın 15 gözü pek işadamı arasında kabul ediliyordu. Polly Peck, Fransız meyve dağıtım şirketi ve Japon elektronik şirketi Sansui'nin hisselerini satın aldı.
Özal'ın tavsiyesi ile 1988 yılında Günaydın gazetesini satın alarak Türk basın dünyasına girdi. Güneş ve Gelişim dergi gruplarını da bu ilk satışın hemen ardından satın aldı. 1989'da tarım, gıda, tekstil, elektronik, denizcilik, turizm ve medya alanlarında bir imparator olarak kabul ediliyordu. 1990 yılı Nadir'in paravan şirketleri aracılığı Polly Peck hisselerini yapay olarak yükselttiği haberi Londra gündemine bomba gibi düştü.
1984 yılında Türkiye'de Vestel’i kurdu, Manisa'da fabrikası olan ve yüzde 74.81 hissesi Hollanda'da bulunan Collar Holding B.V. adlı şirket tarafından yönetilen bir beyaz eşya ve elektronik şirketi olarak hizmete girdi.
Bu noktada yeni bir hikaye başladı.
1990’da hakkında yolsuzluk iddiaları çıkan Nadir 1994’te Vestel’i elden çıkartmak zorunda kaldı. Kayyuma giden Vestel’in Türk ekonomisinin uzun yıllardır yaşadığı krizli ortamın, kangrene dönüştüğü günlerde adı pek medyada duyulmamış bir isim Bayraktar Holding, İhlas, Garanti Bankası ve Sabancı gibi devleri geride bırakıp satın aldı.
İş dünyasına tekstil sektöründe başlayan Zorlu yarattığı başarı hikayesi ile Vestel’i 2020 yılında 15 milyar dolar ciro hedefi olan bir şirkete dönüştürdü. Manisa’da 8 fabrikadan oluşan 750 bin metrekare kapalı alana sahip tesislerle Avrupa’nın en büyük üretim komplekslerinden birini haline gelen Vestel, Uzakdoğulu üreticilerin aldığı büyük devlet desteklerine rağmen Avrupa’daki 2 modül üreticisinden birisi oldu. 120 milyon dolar yatırım yaptıkları modül fabrikasının Vestel’i yeniden ihracat şampiyonu olmaya hazırlanıyor.
Fabrika geçen yıl 375 milyon dolar ciro yaparken, bu yıl 800 milyon dolar ciro hedefleyen Zorlu, fabrikada aylık 800 bin adet modül üretimi yapacaklarını, bunu gelecekte 1 milyonlara çıkarmayı amaçladıklarını açıkladı.
27. yılında 100 milyonuncu televizyonu üreten Vestel’in kurulduğu 1984’den 2004’e kadar 5 milyon adet televizyon ürettiğini, 2004’den bu yana ise 95 milyon adet üretim yaptı. Halen 12 milyon adet televizyonu hiç yatırımsız üretebilecek bir altyapıya sahip olduğunu, uydu alıcılarında da Uzakdoğulu rakiplerinden her zaman 1 sene önde.
Yazdır