Zayıf halka İspanya

Avrupa Birliği'nde (AB) süren mali krizde Portekiz'i yakın takibe alan piyasalar gözünü İspanya'ya çevirdi. "Kurtarılma sırası hangi ülkede?" tartışmalarının gölgesinde İspanya, 2013 vadeli 2.745 milyar euroluk tahvil ihalesine gidiyor. Yatırımcıların İspanya için yarın yapılacak ihaleye göstereceği ilgi İspanya kadar Euro Bölgesi'nin de kaderini etkileyecek. Euro Bölgesi'ndeki dördüncü büyük ekonomi olan İspanya'nın tahvil satışında zorlanması ve borç krizine girmesi durumunda, AB'nin, daha önce yaşadığı Yunanistan, şu andaki İrlanda ve ileride yaşanması muhtemel bir Portekiz sorunundan çok daha büyük ve riskli bir durumla karşı karşıya kalabileceği konuşuluyor. Öte yandan hükümet kurmakta sorun yaşayan Belçika ve Berlusconi Hükümeti'nin sallantıda olduğu İtalya'nın da tahvil satışında sorunlarla karşılaşması ve bir ay önceye göre daha yüksek faizle borçlanmak zorunda kalmaları tüm kıtada gerginliğin artmasına neden oluyor.

PARA BİRLİĞİ TEHLİKEDE
İngiliz bankası Royal Bank of Scotland'ın (RBS) hazırladığı bir araştırma notunda, İspanya'nın yükselen faizler nedeniyle borç bulmakta zorlanacağı, ülkenin kötü duruma düşmesi halinde ise gözlerin İtalya'ya çevrileceği kaydedildi. Araştırma notunda "Bu Avrupa Para Birliği'nin sonu mu?" diye soruldu. RBS, buna yanıt olarak birliğin devam edeceğini ancak daha sıkı mali kontrollerin geleceği öngörüsünde bulunuyor. Royal London Asset Management (RLAM) analistleri ise İspanya'nın İrlanda'ya benzer bir kurtarma yardımına ihtiyacı olabileceğine yönelik endişeler nedeniyle, İspanyol bankalarının gelecek yıl 85 milyar euro (111 milyar dolar) tutarındaki borcu yeniden finanse etmekte zorlanabileceğinin altını çiziyor. Öte yandan, İspanya Maliye Bakan Yardımcısı Jose Manuel Campa, İspanya'nın finansman maliyetlerinde son dönemde yaşanan artışın kısa vadeli dalgalanmalardan kaynaklandığını belirterek, "Bir veya iki günlük dalgalanmalara tepki veremeyiz" diye konuştu.

İtalya ve Fransa'ya dikkat
Portekiz ve İspanya ile ilgili endişelerin gölgesinde İtalya ve Fransa gibi büyük ekonomilerin borçlanma maliyetleri de artış kaydetti. İşlemciler ve bankacılar euro bölgesinin üçüncü büyük ekonomisi İtalya'dan ise "batamayacak kadar büyük" ve "kurtarılamayacak kadar büyük" olarak bahsediyor.

'İspanyol kurumları baskı altında'
ROYAL London Asset Management analistlerinin İspanya ile ilgili değerlendirmesinde, Portekiz, İspanya ve İtalya'nın İrlanda'da yaşananlar ile aynı eksende olduğu yönündeki korku nedeniyle İspanyol kurumlarının bir baskı altında olduğu belirtiliyor. İspanya'da ülke bankalarının orta ve uzun vadeli borçlarının yüzde 30'unun vadesi Aralık 2012'ye kadar dolacak. Ülkenin en büyük bankası Santander'in 27 milyar euro tutarındaki borcunun vadesi ise 2011 yılı içinde dolacak.

İspanya ve İtalya'da faiz Türkiye'yi geçti
Avrupa ülkelerinin borç sorununa yönelik devam eden endişelerle Türkiye'nin 5 yıllık CDS'lerindeki yükseliş bugün de sürdü, gösterge eurobondun fiyatı geriledi. Öte yandan dün İspanya, İtalya ve Belçika'nın 10 yıl vadeli tahvilleri ile Almanya tahvilleri arasındaki getiri farkı, euronun kullanıma geçtiği Ocak 1999'dan beri en geniş düzeye ulaştı. İtalya'nın 10 yıllık devlet tahvillerinin getirisi kısa bir süre için yüzde 5'e yaklaşırken, aynı vadeli İspanya tahvillerinin getirisi ise yüzde 5.75'e kadar yükseldi. Türkiye'de bu oran yüzde 4.25.

Portekiz'de göze alınmayacak risk
Yatırımcıların euro bölgesinin borç krizi hakkındaki endişeleri İspanyol, İtalyan ve Belçika devlet tahvillerinin getirilerini tarihi zirvelere ulaştırırken, Portekiz, bankalarının 'göze alınamayacak risklerle' karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu. Mali açıdan zayıf üyelerini kurtararak yatırımcıların iflas endişelerini bertaraf etmek için elinden geleni yapan Avrupalı politikacıların bütün çabalarına rağmen ortak para birimi euro Eylül ayı ortasından beri ilk defa dolar karşısında 1.30'un altına indi. Ekonomistler, ülkelerin içinde bulunduğu mali krizlerin birbirleri üzerinde domina taşı etkisi yaratmasından korkuyor