Hülya GÜLER / Hürriyet Garanti Bankası’nın konuğu olarak Türkiye’ye gelen 70 ülkeden 400 bankanın üye olduğu dünyanın tek global finans kuruluşları birliğ IIF’in Başkanvekili Philip Suttle, “Türkiye, düşük kur, iç talep artışı ve G-20’deki rolü ile global toparlanmanın yükünü çekti, motoru oldu. Kendinizle ne kadar gurur duysanız azdır” dedi. DÜNYANIN 400 üye banka ile tek global finans kuruluşları birliği olan Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF-Institute of International Finance) Başkan Vekili ve Başekonomisti Philip Suttle, “Türkiye global toparlanma sürecinde üzerine düşen görevi fazlasıyla yaptı. Kendisi ile ne kadar gurur duysa azdır. Golabal toparlanmada Türkiye, Hindistan ve Brezilya büyümenin motoru olduğu. Toparlanmanın yükünü bu üç ülke üstlendi, Çin ise bu süreçte toparlanmada üzerine düşen rolü yerine getirmedi” dedi. Çin, yaramaz çocuk Garanti Bankası’nın bu yıl ikincisini düzenlediği Garanti Masters Özel Bankacılık Konferansı’na katılan Suttle, Çin’in toparlanma sürecinde baskılara rağmen düşük kur politikasındaki ısarı nedeni ile yaramaz bir çocuk gibi davrandığını söyledi. Suttle, şöyle devam etti: “Global toparlanma sürecinde her ülke kendi ulusal para birimini düşük tutarak ihracatını artırıp büyümeyi amaçlıyor. Bu durum sorunların daha da büyümesine yol açar. Oysa Türkiye iç talepte sağladığı artışla, düşük kur politikası ve G-20’deki performansı ile global ekonominin toparlanmasına önemli katkıda bulundu.” Yeterince takdir görmüyor Türkiye’nin global toparlanma sürecinde üstlendiği rolü her uluslararası toplantıda daha fazla anlatması gerektiğini belirten Suttle, şöyle konuştu: “Çünkü Türkiye’nin kriz ve sonrasındaki performansı nedeni ile ABD ve Avrupa Birliği (AB) tarafından yeterince takdir edilmediğini düşünüyorum. Evet, herkes Türkiye’nin global ekonominin yükselen yıldızı olduğunu biliyor ve bunu söylüyor ancak daha fazla taddir edilmesi gerektiğini düşünüyorum.” Güçlü liranın tadını çıkarın Çin’in uyguladığı kur politikasının değişmesinin zaman alacağını kaydeden Suttle, Türkiye’ye ekonomisini koruması için şu önerilerde bulundu: “Türkiye bu süreçte bazı önlemler alarak sıcak para girişini kontrol etmeyi deneyebilir. Ama bu uzun vadeli bir çözüm olmaz. Türkiye daha kalıcı çözüm için liranın güçlü bir para birimi olduğunu kabul ederek işe başlamalı. Lira güçlenecek bunu şu andaki konjonktürde durdurmak kolay değil. Çünkü bu liranın değil doların zayıflama sorunu. O halde güçlü liranın tadını çıkarmalı. Ben Merkez Bankası’nın yerinde olsaydım, yavaş yavaş borçlanma faizlerini artırırdım.” Merkez Bankası parti sürerken alkolü ortamdan çekmeli “TÜRKİYE’nin Merkez Bankası’nın yerinde olsam zorunlu karşılık oranlarını artırdım” diyen Philip Suttle’a Merkez Bankası’nın bunu zaten yaptığını söylediğimizde şu değerlendirmeyi yaptı: “Merkez Bankanız doğru yolda. Bu durumda atılabilecek en doğru adım. Bu bankaları kızdırmış olabilir ama uzun vadede yararını tüm sektör görecek. 1950’li yıllarda ABD’de bir Merkez Bankası (FED) Başkanı “FED’in görevi parti devam ederken, alkolü ortamdan çekmektir. Ertesi gün kimsenin başı ağırmaz” demişti. İşte siz de bu yapılmış.” 1 dolar eşittir 1 TL doğru tartışma 1.20 TL olursa şaşırmam GELİŞMİŞ ekonomilerin yüzde 2-3 büyüme patikasında bir süre kalabileceğini öngören Philip Suttle, şöyle konuştu: “Yine sıkıcı bir büyüme dönemine girdik diyebiliriz. Japonya 20 yıldır nominal olarak büyümüyor. Belki Avrupa’da bu yöne gidiyor. 20 yıl büyümediğinizi düşünsenize. ABD eğer Japonya’yı taklit ederse yıllarca sıfır faizli bir ortamda görebiliriz. Aylar değil yıllarca diyorum dikkat edin. Kurlar asansör gibi sürekli çıkıyor. Dolar TL karşısında bir yıl önce 1.67 idi dün sabah 1.39’du baktığımda. 1.20 TL’ye bile düşebilir. Hiç şaşırmam. Bu ortamda 1 dolar eşittir 1 TL tartışması da doğru bir tartışma olur. Ama bu TL’nin değil doları sorunu, doların öyküsü. Dolar zayıfladığı için oluyor bunlar. Bu durum daha 6-9 ay kadar devam edebilir.” Cari açığınıza çok dikkat edin IIF Başkan Vekili ve Başdanışmanı Hung Tran, şu an yaşanan kur savaşının çözümünün tek tek ülkelerin çözüm üretmesi ile sonuçlanmayacağını belirterek, şu değerlendirmeyi yaptı: “Bence bir kur savaşı değil kur çatışması yaşanıyor. Bunun çözümü de ancak uluslararası işbirliği ile olur. Nasıl G-20 ülkeleri 2009 başında Londra’daki zirvede kur politikası ile ilgili ortak karar aldılar aynı bilgeliği bu ay Güney Kore’deki G-20 zirvesinde de göstermeliler. Geçen yıl G-20 ülkeleri aldıkları önlemlerle toparlanmaya destek oldular. Andan o zamandan bu zamana uluslararası finans koordinasyonunda bir zayıflama oldu. Türkiye gibi ülkeler düşük kurla büyümeye devam ettikçe cari açıklarında ciddi büyümeler söz konusu olacak. Türkiye bundan sonraki sürçte cari açığına çok dikkat etmeli.” ‘Yuan günah keçisi değil’ ABD Ticaret Bakanlığı, Çin’in ABD ile ticaret fazlasının Ağustos’ta rekor düzeye tırmandığını açıkladı. Beyaz Saray Çin’e baskı yapacağını açıklarken, Çin de yuanın günah keçisi ilan edilemeyeceğini belirtti. Çin’in ABD ile ticaret fazlası 28 milyar dolarla rekor kırdı. ABD Ticaret Bakanlığı, ağustos ayında Çin’den yapılan ithalatın 35.3 milyar dolar olduğunu, buna karşılık Çin’e sadece 7.3 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirildiğini açıkladı. Verinin ardından açıklamada bulunan Beyaz Saray Sözcüsü Robert Gibbs, Obama yönetiminin Çin’e kur politikası konusunda baskı yapmaya devam edeceğini kaydetti. ABD Hazine Bakanı Timothy Geithner da, G-20’de yuanın daha esnek hale getirilmesi için çabalayacağını kaydetmişti. “ABD İş ve Endüstri Konseyi” ise, ABD ile Çin arasındaki ticaret açığının ekonominin muazzam desteklere rağmen neden cansız kaldığını açıkladığını ifade etti. Çin, ABD’li yetkililerin açıklamalarına yanıt vermekte gecikmedi. Çin Ticaret Bankanlığı, ABD’nin yerel sorunları nedeniyle yuanı günah keçisi olarak ilan etmemesi gerektiğini söyledi. Bakanlık, Çin’in ticaret fazlasına işaret ederek yuan politikasını eleştirmenin adil bir davranış olmadığını belirtti.