ANKARA (A.A) - Orta Vadeli Programda, kriz sonrası dönemde güçlü, sürdürülebilir ve istihdam yaratan büyümenin sağlanması için para, maliye ve gelirler politikalarının koordinasyon içerisinde yürütüleceği belirtildi. Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Ali Babacan başkanlığında yürütülen çalışmaların sonuçlandırılmasıyla tamamlanan 2011-2013 yıllarını kapsayan DPT'nin hazırladığı Orta Vadeli Program, Bakanlar Kurulunca kabul edilerek Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı. Programın makroekonomik çerçevesi oluşturulurken; gelişmiş ülkelerin yavaş ve istikrarlı, gelişmekte olan ülkelerin ise daha hızlı bir ekonomik büyüme göstereceği; dünya ticaret hacmindeki artışın, uzun dönem ortalamasının bir miktar üzerinde seyredeceği; yükselen piyasa ekonomilerine net özel sermaye girişinin artacağı ve cari açığın finansmanında bir sorunla karşılaşılmayacağı; uluslararası mal ve ham petrol fiyatlarında aşırı yükselme olmayacağı varsayıldı. Programa göre, ekonominin rekabet gücü, kamu harcamalarında etkinlik, iyi yönetişim, devlet yardımları, eğitim sistemi, yargı sistemi, kayıt dışılık, yerel yönetimler ve bölgesel gelişme alanlarında yapısal dönüşüm ihtiyacı devam edecek. İstihdamı artırmak için istikrarlı büyüme ortamını sağlayacak politikaların yanı sıra işgücünün niteliğini, işgücü piyasasının esnekliğini ve işgücüne katılımı artıracak politikalara ağırlık verilecek. Kamu kesimi açıklarının azaltılması; bir taraftan ekonomide güven, istikrar ve öngörülebilirliğin güçlendirilmesine, diğer taraftan özel sektörün kullanabileceği kaynakların artırılmasına katkı sağlayacak ve böylece özel sektör öncülüğünde bir büyüme sürecinin gerçekleşmesine yardımcı olacak. -BÜYÜME VE İSTİHDAM- Kriz sonrası dönemde güçlü, sürdürülebilir ve istihdam yaratan büyümenin sağlanması için para, maliye ve gelirler politikaları koordinasyon içerisinde yürütülecek. Ekonomide yurtiçi tasarrufları artırmaya yönelik çalışmalar sürdürülecektir. Kamu mali disiplininin sağlanması çerçevesinde, kamu tasarruflarının iyileştirilmesi bu amacın gerçekleştirilmesine katkıda bulunacak. Kriz sonrasında ekonomik canlanmanın güçlendirilmesi ve istikrarlı büyüme için özel kesim yatırımlarını ve ihracatı artırmaya yönelik politikalara devam edilecek. Kamu yatırımlarında teknik ve sosyal altyapının geliştirilmesine öncelik verilecek. Ekonominin istihdam yaratma kapasitesini artıracak politikalara öncelik verilecek. Bu çerçevede, işgücü piyasası daha esnek hale getirilecek ve işgücünün niteliği artırılacaktır. KOBİ?lerin rekabet gücü artırılacak ve istihdam yaratma kapasitesi iyileştirilecek. Bölgelerdeki potansiyelin ve dinamiklerin ulusal büyümeye ve kalkınmaya sağladıkları katkı artırılacak. Kırsal kesimde, görece verimliliği yüksek ekonomik faaliyet alanlarını geliştirmek suretiyle, istihdam ve katma değer artırılacak. Kamu kesimi açığı azaltılarak özel sektörün kullanabileceği kaynakların artırılmasına katkı sağlanacak ve böylelikle özel sektör öncülüğünde bir büyüme sürecinin gerçekleşmesine yardımcı olunacak. Mali saydamlık ve hesap verebilirliğin artırılmasına yönelik idari ve hukuki düzenlemelere devam edilecek, başlatılmış olan reformların uygulama boyutu güçlendirilecek. Politika oluşturma ve analiz sürecinde büyük önem taşıyan kamu mali istatistiklerinin uluslararası standartlara uyumu sağlanacak. -KAMU HARCAMA POLİTİKASI- Kamu kaynaklarının kullanımında, belirlenen politika ve öncelikler doğrultusunda hareket edilmesi, yürütülen faaliyet ve projelerin gereklilik, etkinlik ve verimlilik açısından gözden geçirilerek kamu harcamalarının sağlıklı bir temele kavuşturulması esas alınacak. Bu çerçevede; Kamu idareleri tarafından harcama programları gözden geçirilecek; ihtiyaçlara cevap vermeyen, verimsiz faaliyet ve projeler tasfiye edilecek, böylece kamu kaynağının ihtiyaçlar doğrultusunda daha etkin kullanımı sağlanarak mali alan oluşturulacak. Kamuda personel istihdamı; personel ihtiyacının belirlenmesi ve personelin niteliğinin artırılmasına yönelik çalışmalar doğrultusunda ve merkezi yönetim bütçe kanunlarında belirlenen sınırlamalara uygun olarak gerçekleştirilecek. Sağlık hizmetlerinin kalitesinden ödün verilmeksizin ilaç ve tedavi harcamalarını daha akılcı hale getirmeye yönelik tedbirler alınmaya devam edilecek. Üniversite hastanelerinin finansman sıkıntılarının giderilmesine yönelik yapısal tedbirler alınacak. Sağlık harcamalarına ilişkin denetimlerin daha etkin bir şekilde yapılabilmesi amacıyla, sağlık hizmet sunucularının geçmiş davranışlarını dikkate alan denetim modelleri geliştirilecek, risk analizi ve veri madenciliği alanlarında yazılım, donanım ve eğitim altyapısı güçlendirilecek. Genel sağlık sigortası, getireceği mali yüklerin makul düzeyde tutulması amacıyla, sağlıkta dönüşüm programıyla birlikte uygulanmaya devam edilecek. Sosyal yardımlarda etkinliğin sağlanmasına yönelik olarak sosyal yardımlarla istihdam arasında bağlantı kurulacak ve sosyal yardımlardan mükerrer yararlanma önlenecek. Mahalli idarelerin genel bütçe vergi paylarından kamuya olan borçlarına mahsuben yapılacak kesinti, yeni borç doğmasını engelleyecek ve borç stokunun azalmasına yardımcı olacak bir oranla düzenli olarak uygulanacak. Kamu ihale sisteminin etkinlik ve şeffaflığının artırılmasını ve AB müktesebatında yer alan kapsam, tanım ve istisnalarla uyumunu sağlayacak düzenlemeler hayata geçirilecek. Mali sonuç doğuracak düzenleme ve uygulamalarla ilgili olarak, kısa dönemin yanı sıra, orta ve uzun dönemi de içeren etki analizleri yapılacak. -KAMU YATIRIM POLİTİKASI- Kamu yatırımlarının etkinliği artırılacak; yatırımlar, öncelikli sosyal ihtiyaçları giderecek ve üretken faaliyetleri destekleyecek nitelikteki altyapıya yönlendirilecek; sektörel, bölgesel ve AB?ye uyum yönündeki amaçların gerçekleştirilmesinde etkili bir araç olarak kullanılacak. Bu çerçevede; Kamu yatırımları etkili ve verimli bir şekilde zamanında gerçekleştirilecek ve mevcut sermaye stoku daha etkin kullanılacak. Eğitim, sağlık, teknolojik araştırma, ulaştırma, içme suyu ile bilgi ve iletişim teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik altyapı yatırımlarına öncelik verilecek. Kamu yatırımları, başta Güneydoğu Anadolu Projesi, Doğu Anadolu Projesi, Konya Ovası Projesi olmak üzere bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmayı hedefleyen ekonomik ve sosyal altyapı projelerine yoğunlaştırılacak. AB?ye üyelik yönünde ortaya konulan politika ve önceliklerin hayata geçirilmesi için sürdürülen çalışmaların gerektirdiği yatırımlar hızlandırılacak. Kamu altyapı yatırımlarının gerçekleştirilmesinde özel sektör katılımını artırıcı modellerin kullanımı yaygınlaştırılacak. Kamu yatırım teklif ve kararları, sorun ve çözüm analizlerini içeren sektör çalışmaları ve nitelikli yapılabilirlik etüd ve analizlerine dayandırılacak. -KAMU GELİR POLİTİKASI- Programda, uygulanacak kamu gelir politikalarının temel amacı; büyüme, yatırım ve istihdamın desteklenmesine ve ekonomide kayıtdışılığın azaltılmasına katkıda bulunmak ve etkin, basit ve adil bir vergilendirme sistemi oluşturmak şeklinde tanımlandı. Programa göre, bireysel ve kurumsal tasarruf ve sermaye birikiminin teşvik edilmesi özel önem taşıyor. Bu çerçevede; Vergi politikalarının uygulanmasında istikrar ve vergilendirmede öngörülebilirlik esas olacak. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkeye girişinin hızlandırılmasına, yatırımların ve Ar-Ge faaliyetlerinin desteklenmesine, istihdamın artırılmasına ve bölgeler arası gelişmişlik farklılıklarının azaltılmasına yönelik vergi politikalarının uygulanmasına devam edilecek. Vergi kanunlarında yer alan istisna, muafiyet ve vergi indirimi hükümleri, öngörülen sosyo-ekonomik politika ve hedefler çerçevesinde gözden geçirilerek vergi mevzuatı sadeleştirilecek. İstisna, muafiyet ve indirimler nedeniyle oluşan vergi harcaması tutarlarının hesaplanmasına devam edilecek. Yüksek oranda vergilendirilen ürünler başta olmak üzere vergi kayıp ve kaçağını önlemeye yönelik denetimler artırılacak. Vergi ve diğer mali yükümlülüklerin zamanında ödenmesini sağlamak amacıyla etkin bir tahsilat sistemi oluşturulacak. Vergiye gönüllü uyumun artırılması ve vergi tabanının genişletilmesine yönelik çalışmalara devam edilecek. Maktu vergi ve harçlar genel ekonomik koşullar göz önüne alınarak güncellenecek. Vergi idaresinin denetim ve uygulama kapasitesinin güçlendirilmesiyle ilgili çalışmalara devam edilecek. Vergi uyuşmazlıklarına dair idari yargılama alanında gerekli düzenlemeler yapılacak. Yerel yönetimlerin öz gelirlerinin artırılmasına yönelik düzenlemeler hayata geçirilecek. Yerel idarelerin öz gelirlerinin artırılmasında, imar ve altyapı hizmetleri sonrasında varlıkların değerinde ortaya çıkan artışlardan daha fazla yararlanılacak. Atıl vaziyette bulunan Hazineye ait taşınmazlar, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla koordinasyon içerisinde, geliştirilecek projeler vasıtasıyla ekonomiye kazandırılacak. -KAMU BORÇLANMA POLİTİKASI- Kamu borcunun yönetimi, iç ve dış piyasa koşulları ile maliyet unsurları göz önünde bulundurularak belirlenen risk düzeyi çerçevesinde, finansman ihtiyacının orta ve uzun vadede mümkün olan en uygun maliyetle karşılanması ilkesine dayanacak. Kamu kesimi borçlanmasının özel kesim kaynaklarını dışlamamasını teminen iç borç çevirme oranı kademeli olarak azaltılacak. Şeffaflığın artırılması amacıyla, kamuoyunun ihtiyaçları da dikkate alınarak, finansman programları ve borç bilgilerinin düzenli olarak açıklanmasına devam edilecek. Devlet iç borçlanma senetlerinin yatırımcı tabanının genişletilmesi amacına yönelik olarak yeni araçların ve yeni satış yöntemlerinin geliştirilmesine ilişkin çalışmalara devam edilecek. İdari ve mali sorumlulukların gereği gibi yerine getirilmesine yönelik olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunuyla oluşturulan yeni mali yönetim ve denetim anlayışının, tüm unsurlarıyla hayata geçirilebilmesi gerekecek. Bu kapsamda, iç kontrol sistemlerinin sağlıklı bir şekilde kurulması, iç ve dış denetimin etkin ve koordineli bir şekilde çalışması esas olacak. 5018 sayılı Kanunla uyum sağlayacak şekilde etkin bir dış denetimin sağlanması için Sayıştay?ın yasal ve insan kaynakları altyapısı güçlendirilecek. Sayıştay?ın denetim faaliyetleri kamuda yaygınlaştırılacak. İç kontrol ve iç denetim sisteminin sağlıklı bir şekilde çalışmasına yönelik Sayıştay?ın daha fazla katkı vermesi sağlanacak. Kamu kurum ve kuruluşlarında yönetim sorumluluğunun güçlendirilmesi için gerekli mali yönetim, iç kontrol ve iç denetim faaliyetlerinin etkin bir şekilde uygulanmasına yönelik tedbirler güçlendirilecek. Kamu idarelerinin faaliyetlerinde kamu iç kontrol standartlarının esas alınması sağlanacak. Kamu kuruluşlarında kamu mali yönetiminin gerektirdiği hizmetlerin daha etkin sunulmasını teminen insan kaynakları altyapısı nitelik ve nicelik olarak güçlendirilecek. -KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ VE ÖZELLEŞTİRME- KİT?lerin karlılık ve verimlilik ilkelerine uygun olarak işletilmesi esas olacak. KİT?lerin belirli bir takvim ve strateji çerçevesinde özelleştirilme çalışmaları kararlılıkla sürdürülecek. KİT?lerde; yetkilendirmeyi, hesap verebilirliği, şeffaflığı, karar alma süreçlerinde etkinliği ve performansa dayalı yönetimi esas alan stratejik yönetim anlayışı yaygınlaştırılacak. KİT?lerin tüm işletmecilik politikaları; stratejik planlar ile genel yatırım ve finansman kararnamelerinde öngörülen hedeflere ulaşacak şekilde belirlenecek ve etkin bir şekilde uygulanacak. KİT?lerin gayrimenkullerinin değerlendirilmesinde rayiç bedel esas alınacak. KİT?lerin sürekli zarar eden ve alınacak tedbirlerle kara geçirilmesi mümkün görülmeyen işletme birimleri tasfiye edilecek. Programda, kamunun elektrik dağıtımı ve şeker üretimi alanlarından tamamen çekilmesi; elektrik üretimi, telekomünikasyon, liman, otoyol ve köprü işletmeciliğindeki payının ise azaltılması hedeflendi.