Tartışmanın planlı bir şekilde ortaya konulmadığını hatırlatan Gül “Sayın Başbakan bir mülakatında kendisine bu konuda yöneltilen bir soruya cevap verdi” dedi. Bu konuda fikir beyan eden herkesin bilerek konuşmadığını vurgulayan Cumhurbaşkanı şöyle devam etti: “Başkanlık sistemi desen herkes kendine göre cevap verir. Dünyada çok farklı başkanlık sistemleri var. Bunu birden bire, tek cümleyle cevaplamak yanıltıcı olur. Şakası da yok. Hadi dediğinizde, bunun parlamentosu da, seçimi de farklı olur. Sadece yasa değil, onun da ötesinde daha detaylı olur.” Türkiye’nin tarihine bakıldığında başkanlık sisteminin halka sempatik gelebileceğine dikkat çeken Gül, sistemin avantajlara ve dezavantajlara sahip olduğunu vurguladı. Cumhurbaşkanı “Onun veya öbürünün lehine bir şey söyleyemem. Bilinerek söylenen bir şey görmüyorum” yorumu yaptı. Kürtlerin talebini de karşılayacak bir anayasa değişikliği konusunda çekincesini, “Anayasa değişikliğini terör olaylarına bağlamak istemem” diye ortaya koyan Gül, şöyle devam etti: “O zaman sanki terörle bir şey elde edilir izlenimi verir. Güvenlik endişesi varken bu kadar demokratikleşme yapan bir ülke, bu olmasa neler yapardı? O nedenle yeni anayasanın detaylarını konuşmak istemem. Ancak bugünkü Türkiye’ye yakışan bir anayasa yapmak gerekir ve bunu büyük bir özgüvenle yapmak gerekir. Çünkü Türkiye hep yasaklayıcı, kısıtlayıcı anayasalar yapmıştır. 1960’da, 1980’de böyle oldu. Bu tip kaygılar olmadan yazmak gerekir yeni anayasayı...” Mevcut anayasadan bir cümlenin çıkarılıp başka türlü yazalım yaklaşımının tepki doğuracağına dikkat çeken Gül, “Bu Meclise çok güveniyorum. Yapabiliyorsa, şimdiden yapılır ama yapılamıyorsa seçimden sonra da yapılabilir” dedi. Ancak partilerin, liderlerin böyle bir arzuyu seçimden önce deklare etmesi gerektiğini belirten Cumhurbaşkanı, şöyle devam etti: “Demokrasinin iki temel özelliği, temsili ve katılımcı olması... Zor meselelerde Türkiye’de karar katılım noksanlığından alınamıyor. Katılımın sağlanması için ona uygun yöntem izlenmeli. Bunu sadece iktidar veya muhalefet için söylemiyorum. O nedenle anamuhalefet partisinin değerlendirmesi, geleceğe odaklanması önemli. Hiçbir şey sağlanamıyor, ondan sonra uzlaşma deniliyor. Önce dil. O dil, güven ortamını kaldırabileceği gibi, diyalog ve güven ortamı sağlayabilir.” CHP Lideri Kılıçdaroğlu’nun Brüksel ziyaretini takip ettiğini ve çok takdir ettiğini belirten Gül, “Seçildikten sonra kendisiyle görüştüm, terör meselelerini geniş şekilde anlattım. İlk kez genel başkan olduğu için her şeyi bilmeyebilir elbette. O nedenle geniş bilgi verdim” dedi. Meclisin açılışında gündeminde 1936’da yazılmış Ticaret Yasası’nın değiştirilmesi gibi temel yasa değişiklikleri olduğunu hatırlatan Gül, “Buralarda farklı görüşler yok ama muhalefet-iktidar ayrımı nedeniyle çıkarılamıyor” diye konuştu. Referandum kampanyalarına da değinen Cumhurbaşkanı, görüşlerini şöyle dile getirdi: “Referandum bir araç, Meclis’te olmayınca halka geldi. Ben referandumla ilgili maddeleri açıkça savundum. Yargı reformunu ilk ben söyledim. Ana muhalefetin itirazları vardı, bazı şeyler değiştirildi. Ancak referandum kampanyası genel seçim kampanyası şeklinde oldu, yanlış olan buydu. Ombudsmanlık, Anayasa Mahkemesi’nin yeni şekli Türkiye’ye yarıyor mu, tartışılmadı. Anayasa Mahkemesi’nin bugünkü şekli, benim de hükümette olduğum dönem, mahkeme başkanı Mustafa Bumin tarafından bize getirildi. Bütün bunlara baktığımızda, içerik tartışılsaydı, insanlar evet derdi. İlk anayasa komisyonuna bütün partiler temsilci verseydi, hem de partilerin ağırlığına bakılmadan temsilci istendi, o zaman daha rahat olurdu.” ERGUN BABAHAN-STAR