Biyogüvenlik Kanunu'na dayanarak çıkartılan, gıda ve yem amaçlı genetik yapısı değiştirilmiş organizma (GDO) ve GDO'lu ürünler ile ilgili başvuru, değerlendirme, karar, ithalat, işleme, ihracat, etiketleme, izleme, piyasaya sürme, denetim ve kontrolüne yönelik yeni yönetmelik, 26 Eylül'den itibaren yürürlükte olacak şekilde Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik, bilimsel ve teknolojik gelişmeler çerçevesinde, modern biyoteknoloji kullanılarak elde edilen GDO'lar ve GDO'lu ürünlerden kaynaklanabilecek risklerin engellenmesi, insan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunması amacıyla, bu ürünlerle ilgili başvuru, değerlendirme, karar, ithalat, işleme, ihracat, etiketleme, izleme, piyasaya sürme, denetim ve kontrol mekanizmalarını düzenliyor. Yönetmelik ayrıca, GDO'lar ile ilgili araştırma, geliştirme ve deneysel amaçlarla yapılacak faaliyetlerin, harici çevre ile temasını önleyecek şekilde, kontrollü şartlar altında, sınırlandırılmış belirli bir alanda denemelerinin yapılmasına ilişkin esasları belirliyor. GDO'lar ve GDO ürünleri ile ilgili araştırma, geliştirme, başvuru, değerlendirme, karar, ithalat, ihracat, işleme, etiketleme, piyasaya sürme, izleme, denetim, kontrol ve kapalı alan faaliyetlerine dair usul ve esasları içeriyor. Yeni yönetmelik ile Biyogüvenlik Kanunu'nun yasalaşmasından önce, Gıda Kanunu'na dayanılarak bakanlık tarafından geçen yıl Eylül ayında çıkarılan ve kamuoyunda büyük tartışmalara neden olan ''Gıda ve Yem Amaçlı Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerinin İthalatı, İşlenmesi, İhracatı, Kontrol ve Denetimine Dair Yönetmelik'' yürürlükten kaldırıldı. Yönetmelikte, Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa atıf yapılan hükümler için bu kanun yürürlüğe girinceye kadar, ''Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'' ile ''Yem Kanunu'' hükümleri uygulanacak. Biyogüvenlik Kanununa dayanılarak hazırlanan, gıda ve yem amaçlı genetik yapısı değiştirilmiş organizma (GDO) ve GDO'lu ürünler ile ilgili başvuru, değerlendirme, karar, ithalat, işleme, ihracat, etiketleme, izleme, piyasaya sürme, denetim ve kontrolüne yönelik yeni yönetmelik, 26 Eylül'den itibaren yürürlükte olacak şekilde Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik, gıda ve yem amaçlı GDO ve ürünleri ile ilgili başvuru, değerlendirme, karar, işleme, ambalajlama, etiketleme, muhafaza, depolama, taşıma, piyasaya sürme, ithalat, ihracat, transit geçiş, izleme, denetim ve kontrole, ithal edilecek veya yurt içinde geliştirilen GDO ve ürünlerinin araştırma, geliştirme ve kontrollü şartlar altında deneme çalışmalarına ilişkin hükümleri kapsıyor. Genetiği Değiştirilmiş Mikroorganizmalar (GDM) ile ilgili başvuru, değerlendirme, karar, ithalat, ihracat, işleme, etiketleme, piyasaya sürme, izleme, denetim ve kontrol faaliyetleri ile kapalı alan faaliyetlerinin yürütüleceği laboratuvar, tesis gibi kapalı alan koşulları da yönetmelikle düzenleniyor. Önceki yönetmeliğe göre kurulan Bilimsel Komite, şimdiye kadar yaptığı toplantıda, maya ve yem katkısı olarak GDO'lu bakteri kütlesinin ithalatı konusunda uygun ''kanaat'' bildirmişti. -KAMUOYUNU BİLGİLENDİRME ZORUNLULUĞU- Yönetmelik uyarınca, bakanlık, insan, hayvan, bitki sağlığı ile çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunması amacıyla yönetmelik kapsamına giren ürünler hakkında, tamamen veya kısmen toplatma, mülkiyetin kamuya geçirilmesi, ürünün mahrecine iadesi, faaliyetin geçici olarak durdurulması, ürünün imhası, piyasaya arzı, ticareti ve işlenmesinin yasaklanması gibi ihtiyati tedbirler dahil her türlü tedbiri alacak ve düzenlemeyi yapabilecek. GDO ve ürünlerine ilişkin başvurular, başvuru dokümanları, bilimsel değerlendirme raporları ve kararlar, biyogüvenlik bilgi değişim mekanizması aracılığıyla kamuoyuna duyurulacak. Araştırma ve geliştirme amacıyla ithal edilmek istenen GDO ve ürünleri dışında, yönetmelik kapsamındaki ürünler için gümrük idarelerince GDO'ya ilişkin ek bir belge aranmayacak. GDO ve ürünlerinin araştırmaya yetkili kuruluşlarda sağlanması gereken standart ve koşullar ile izleme, denetim ve kontrol amaçlı analizleri yapacak laboratuvarlarda aranacak koşullar, Biyogüvenlik Kurulu (Kurul) tarafından belirlenecek. -KANUNA DAYALI YASAKLAR- Biyogüvenlik Kanunu ile GDO ve ürünlerinin, bebek mamaları ve bebek formülleri, devam mamaları ve devam formülleri ile bebek ve küçük çocuk ek besinlerinde kullanılması, onay alınmaksızın piyasaya sürülmesi, Kurul kararlarına aykırı olarak kullanılması veya kullandırılması ve genetiği değiştirilmiş bitki ve hayvanların üretimi yasaklanmıştı. Yönetmelikte de bu hükümler yer aldı. -YURTİÇİ ARAŞTIRMALAR İÇİN BAŞVURU ŞARTI YOK Yönetmelik kapsamında yer alan GDO ve ürünlerinin ilk ithalatından önce, içerdiği her bir GDO için gen sahibi veya ithalatçı, yurt içinde geliştirilen GDO ve ürünü için ise GDO'yu geliştiren veya gen sahibi gerçek ve tüzel kişiler tarafından TAGEM'e başvuru yapılacak. Başvurularda, başvurunun içeriğine ilişkin bilgiler ile GDO?nun ne amaçla kullanılacağı belirtilecek. GDO için birden fazla amaçla kullanım başvurusu yapılabilecek. Birden fazla amaçla kullanım için başvuru yapıldığında, her bir amaç için ayrı başvuru yapılmış sayılacak. Yurt içinde yapılacak GDO ile ilgili araştırma ve geliştirme çalışmaları için başvuru şartı bulunmuyor. Ancak, araştırma ve geliştirme amaçlı yapılacak faaliyetin konusu ve sonucu hakkında bakanlığa bilgi verilecek. Araştırma, geliştirme ve eğitim amaçlı ithal edilecek GDO ve ürünleri için Bakanlıktan izin alınacak. İzin için, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü'ne (TAGEM) başvurulacak ve TAGEM, izin işlemlerini 15 gün içinde tamamlayacak. İthal edilecek materyalin miktarı TAGEM tarafından belirlenecek. İthalatına izin verilen GDO ve ürünleriyle ilgili yurt içinde yürütülen araştırma ve geliştirme faaliyetinin sonuçları hakkında, tamamlanmasını takip eden 3 ay içinde bakanlığa bilgi verilecek. Piyasaya sürülmek üzere yapılacak başvurularda, ayırt edici kimlik bilgileri, kullanım amacı ve kısıtlamalarla ilgili talep ve bu talebi destekleyen bilgi ve belgeler, GDO ve ürünlerinin geliştirildiği ülkede kullanım ve üretim koşullarını açıklayan bilgi ve belgeler, risk yönetimi ile ilgili bilgi ve belgeler, başvuru yapılan GDO ve ürünlerinin taşıma, muhafaza ve nakil koşullarına ilişkin bilgi ve belgeler de sunulacak. Ayrıca, GDO ve ürünlerinin geliştirildiği ülkede çevreye serbest bırakılmasına, tüketim amacıyla piyasaya sürülmesine izin verildiğine, verilen iznin devam ettiğine, üretimine ve tüketimine devam edildiğine ve bakanlıkça belirlenen süreyle piyasada yer aldığına dair talep edilen belge de verilecek. Alınan başvurular, TAGEM tarafından Kurula iletilecek. Kurul, başvuruyu en geç 90 gün içerisinde değerlendirerek sonucunu TAGEM'e gönderecek. TAGEM, 15 gün içerisinde başvuru sahibine sonucu bildirecek. Kurul, yapılan başvuruları biyogüvenlik bilgi değişim mekanizması aracılığıyla duyuracak. -DENEMELERDE ELDE EDİLECEK GDO VE ÜRÜNLERİ, TİCARETE KONU EDİLEMEYECEK- Kanunda yer aldığı gibi, GDO ve ürünlerinin, ''insan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevre ve biyolojik çeşitliliği tehdit etmesi, üretici ve tüketicinin tercih hakkının ortadan kaldırılması, çevrenin ekolojik dengesinin ve ekosistemin bozulmasına neden olması, çevreye yayılma riskinin olması, biyolojik çeşitliliğin devamlılığını tehlikeye düşürmesi, başvuru sahibinin biyogüvenliğinin sağlanmasına yönelik tedbirleri uygulamak için yeterli teknik donanıma sahip olmadığının anlaşılması'' durumlarında başvurular reddedilecek. Deneysel amaçlı serbest bırakma başvurusu için ek bilgi ve belgeler istenecek. Deneysel amaçlı serbest bırakma kapsamında yürütülecek açık alan, sera ve laboratuvar koşulları ve çalışmalar süresince alınacak tedbirler ile uyulacak kurallar, Kurul tarafından belirlenecek. Deneysel amaçlı serbest bırakma kapsamında ithal edilecek GDO ve ürünleri ile yapılacak denemeler sonucu elde edilecek GDO ve ürünleri, ticarete konu edilemeyecek. Deneysel amaçlı serbest bırakma kapsamındaki denemeler, bakanlık tarafından görevlendirilen araştırma enstitüleri tarafından yürütülecek. Bu kapsamda, araştırma enstitüleri, ihtiyaç olması halinde, bakanlıktan izin almak kaydı ile üniversiteler ve TÜBİTAK ile işbirliği yapabilecek. Denemeler ile ilgili usul ve esaslar kurul tarafından belirlenecek. GDM'nin kontrollü şartlarda araştırma, geliştirme ve endüstriyel faaliyetlerin yürütüleceği kapalı alanların standartları, koşulları ve uyulacak kurallar da yönetmelikle belirlendi. -ETİK DEĞERLENDİRME DE YAPILACAK- Başvurulara ilişkin karar alma süresi, TAGEM tarafından başvuru sahibine yapılacak bildirimden sonra 270 günü geçemeyecek. Her bir başvuru için, çevresel risk değerlendirmeyi de içeren risk değerlendirmesi, sosyo-ekonomik değerlendirme ve kurul tarafından gerekli görüldüğü hallerde ''etik değerlendirme'' yapılacak. GDO ve ürünleri ile ilgili yapılan başvurular hakkında risk değerlendirme komitesi, sosyo-ekonomik değerlendirme komitesi ile etik komite tarafından hazırlanan raporlar Kurula iletilecek. Yönetmelikte ''etik değerlendirme'', ''GDO ve ürünlerinin çevreye serbest bırakılması ve kullanılmasının tüketiciler, kullanıcılar ve çiftçilerin etik değerleri üzerinde muhtemel etkilerini ve sonuçlarını belirlemek üzere yapılan değerlendirme'' olarak tanımlandı. Kurul ve komiteler tarafından risk değerlendirmede kullanılmak üzere talep edilen her türlü bilgi ve belgeler ile laboratuvar, sera ve tarla testlerini içeren alan denemeleri, gıda analizleri, toksisite ve alerji testleri yanında gerekli görülen diğer testlerin sonuçları, başvuru sahibi tarafından temin edilecek. -KAMUOYUNDAN DA GÖRÜŞ ALINACAK- Deneysel amaçlı serbest bırakılması amaçlanan GDO'nun çevresel risk değerlendirmeyi de içeren risk değerlendirmesinde dikkate alınacak kriterler de yönetmelikte yer aldı. Buna göre, GDO'ların uzun vadede insan ve hayvan sağlığı ve çevrenin unsurları olan flora, fauna, toprak verimliliği, toprak organik madde yapısı ile gıda ve yem zinciri ve biyolojik çeşitlik üzerindeki kümülatif etkileri ile antibiyotik direnç genleri ile ilgili analiz sonuçları, GDO'nun değiştirilen özelliğinin ve GDO'nun kullanımının, muhtemel riskler bakımından GDO'suz eşdeğer ürün ile aynı şartlar altında mukayese edilmesi sonucu elde edilen veriler dikkate alınacak. İnsan ve hayvan sağlığı ile çevre üzerindeki GDO ve GDO'nun kullanımından dolayı etkilerine ilişkin yeni bilgilerin ortaya çıkması durumunda, riskin değişip değişmediğinin ve risk yönetim planında değişiklik yapmaya gerek olup olmadığı ya da risk değerlendirmesinin yeniden yapılması yönündeki bulgular da değerlendirilecek. Risk değerlendirme komitesi, sosyo-ekonomik değerlendirme komitesi ile etik komite tarafından hazırlanan raporlar, Kurul tarafından, biyogüvenlik bilgi değişim mekanizması vasıtasıyla kamuoyuna duyurulacak. Kamuoyundan görüş alma ile ilgili usul ve esaslar kurul tarafından belirlenecek ve kurul, kamuoyu görüşlerini de dikkate alarak nihai kararını oluşturacak. Kanuna uygun olarak kurul kararında yer alacak unsurlar, kurul kararının olumsuz çıkması halinde yapılacak işlemler yönetmelikte yer aldı. Kurul kararları Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek. Her bir GDO'ya ilişkin Kurul tarafından verilen ayırt edici kimlik, bakanlıkça kayıt altına alınacak, kayıt altına alınan GDO'ya ilişkin belgeler başvuru sahibi ve bakanlık tarafından 20 yıl süreyle saklanacak. -BASİTLEŞTİRİLMİŞ İŞLEM UYGULAMA ŞARTLARI- GDO ve ürünlerinden kaynaklanabilecek herhangi bir riski olmayan ve insan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevre ve biyolojik çeşitliliğe herhangi bir zararının bulunmadığı yönünde mevcut bilgiye ve daha önce yapılmış olan çevresel risk değerlendirmeyi de içeren risk değerlendirmesine dayanan başvurular için, sosyo-ekonomik değerlendirme sonuçları da dikkate alınarak Kurul tarafından basitleştirilmiş işlem uygulanmasına karar verilebilecek. Basitleştirilmiş işleme başvurunun kabul edilmesi için; ''GDO ve ürünlerinin geliştirildiği veya tescil edildiği ülkede çevreye serbest bırakılmasına, tüketim amacıyla piyasaya sürülmesine izin verildiğine, verilen iznin devam ettiğine, piyasada yer aldığına, üretimine ve tüketimine devam edildiğine'' dair resmi belgelerin sunulması gerekiyor. Ayrıca, gen kaynağı ile transfer edilen canlı organizmanın taksonomisi ve biyolojisinin biliniyor olması, GDO'nun insan, hayvan, çevre sağlığı ve biyolojik çeşitliliğe olabilecek etkileri hakkında yeterli bilgi bulunması, GDO'nun diğer canlı organizmalarla ilişkisi ile ilgili olarak kullanılabilecek daha önce yapılmış risk değerlendirmelerinden elde edilen olumsuz bir etki olmadığına dair bilginin mevcut olması, Transfer edilen genetik materyalin tanımlanması ve transfer edildiği canlı organizma içinde belirlenmesi için detaylı yöntem ve verilerin bulunması, daha önce yapılmış risk değerlendirmesi ve varsa sosyo-ekonomik ve etik değerlendirme sonuçlarının sunulması gerekiyor. Genetiği değiştirilmiş organizma (GDO) ve ürünlerinin ithalat ve ihracatına ilişkin gümrük giriş-çıkış kapıları, Gümrük Müsteşarlığı'nın uygun görüşü alınarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından belirlenecek. Biyogüvenlik Kanunu'na dayanılarak hazırlanan, gıda ve yem amaçlı GDO ve GDO'lu ürünler ile ilgili başvuru, değerlendirme, karar, ithalat, işleme, ihracat, etiketleme, izleme, piyasaya sürme, denetim ve kontrolüne yönelik yeni yönetmelik, 26 Eylül'den itibaren yürürlükte olacak şekilde Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı. Biyogüvenlik Kurulu (Kurul) tarafından gerekli değerlendirmeler yapılarak gıda ve yem olarak piyasaya sürülmesi uygun görülen GDO ve ürünlerinin ithalatında ve ihracında dikkate alınacak unsurlar da yönetmelikte düzenlendi. Buna göre, ithalatçı firmadan, ithal edilecek GDO ve ürünlerinin miktarı ve içerdiği gen çeşidi ile ilgili orijin ülke veya yüklendiği ülke yetkili otoriteleri tarafından düzenlenmiş belge veya uluslararası akredite bir laboratuvardan alınmış analiz raporu istenecek. Bakanlık, denetim ve kontrol amaçlı analizler yapacak, sonucu uygun görülen ürünlerin ithaline izin verilecek. Bakanlıkça GDO'lu olarak ithaline izin verilen ürünlerin, firma ve GDO bazında kayıtları tutulacak. İthalat aşamasında Bakanlıkça yapılan kontroller sonucunda onaysız GDO veya kanun kapsamında Kurul veya bakanlıkça öngörülen diğer koşullara uygun olmayan onaylı GDO tespit edilen ürünlerin ithaline izin verilmeyecek. Bedelsiz olarak ithal edilerek halkın tüketimine sunulacak ürünler de bu yönetmelik kapsamında değerlendirilecek. GDO ve ürünlerinin gümrük giriş-çıkış kapıları, Gümrük Müsteşarlığı'nın görüşü alınarak bakanlıkça belirlenecek. Gıda ve yem haricindeki GDO ve ürünlerinin ithalatı, Kurul kararı doğrultusunda ilgili Bakanlık, kurum ve kuruluşlar ile işbirliği yapılarak gerçekleştirilecek. GDO'lardan elde edilen ürünler ile GDO'lardan elde edilmiş bileşen içeren ürünlerin ithalatında, bu ürünlerin elde edildiği GDO'nun onaylanmış olması şartı aranacak. İhracatta alıcı ülkenin talebi doğrultusunda işlem yapılacak ve bakanlıkça GDO'lu olarak ihracatına müsaade edilen ürünlerin, firma ve GDO bazında kayıtları tutulacak. GDO ve ürünlerinin transit geçişinde her bir geçiş için bakanlıktan izin alınacak. Transit geçişlerde, ürün miktarı, menşei, içerdiği GDO çeşidi, nakil vasıtası, alınan tedbirler, çıkış gümrüğü bilgileri ile ilgili doküman ve kimlik kontrolü bakanlıkça yapılacak. Transit geçişler, bakanlık tarafından verilen yazılı izinde belirtilen koşullara ve Gümrük Kanununa uygun olarak gerçekleştirilecek ve geçişlerde, GDO ve ürünlerinin çevreye bulaşmasını önleyecek şekilde gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığı ve nakil vasıtalarının mühürlü olup olmadığı Bakanlıkça kontrol edilerek kayıtları tutulacak. -GDO'LU ÜRÜNLERİN, İŞLENMESİ, DEPOLANMASI, ETİKETLENMESİ- GDO ve ürünleri, farklı hatlarda işlenecek ve depolanacak. Bunun mümkün olamayacağı durumlarda ilgililer tarafından GDO ve ürünlerinden oluşabilecek bulaşmayı önlemek amacıyla işleme hattında ve depolarda gerekli temizlik yapılacak ve kayıt altına alınacak. Genetiği Değiştirilmiş Mikroorganizmalar (GDM), Kurul tarafından belirlenen kapalı alan koşul ve standartlarında, risk sınıflandırmaları dikkate alınarak üretilecek ve depolanacak. İlgililer, GDO ve ürünlerinden kaynaklanabilecek riskleri engellemek, insan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevre ve biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilirliğin sağlanması amacıyla Kurul tarafından belirlenen işleme, atık, artık, arıtım ve imha koşullarının uygulandığını, denetim ve kontrol sırasında bakanlığa ibraz edecek. Yönetmelik kapsamında yer alan gıdaların bakanlık tarafından belirlenen eşik değerin üzerinde; onaylanmış GDO'dan elde edilmiş olması veya onaylanmış GDO'dan elde edilmiş bileşen içermesi veya GDO içermesi veya GDO'dan oluşması durumunda Türk Gıda Kodeksinde yer alan gerekliliklere ilave olarak; ''genetik yapısı değiştirilmiştir'' veya ''genetik yapısı değiştirilmiş ??? dan üretilmiştir'' ibaresi etiket üzerinde açıkça görülecek şekilde belirtilecek. Gıdanın birden fazla bileşen içermesi durumunda; ''genetik yapısı değiştirilmiş ?..'' veya ''genetik yapısı değiştirilmiş ??? dan üretilmiştir'' ibareleri, bileşen listesinde parantez içinde ve söz konusu bileşenden hemen sonra gelecek şekilde aynı punto büyüklüğünde yer alacak. Bileşen listesinde grup adı ile belirtilen bileşen bulunan gıdalarda ''genetik yapısı değiştirilmiş ??? içerir'' veya '' genetik yapısı değiştirilmiş ??. dan üretilmiş ??. içerir.'' ibareleri grup adından hemen sonra gelecek şekilde parantez içinde aynı punto büyüklüğünde yazılacak. Yönetmelik kapsamındaki dökme gıdaların etiketleri, tüketicinin görebileceği yerlerde bulundurulacak veya gıda maddesi ile birlikte tüketiciye sunulacak. Yönetmelik kapsamındaki gıdaların GDO'suz eşdeğer gıdalardan; bileşimi, beslenme etkileri veya beslenme değeri, kullanım amacı açısından farklılık gösterdiği durumlarda, bu hususlar etiket üzerinde belirtilecek, besin bileşeninde farklılık gösteren söz konusu gıdalarda, beslenme açısından etiketleme yapılacak. Bu gıdaların GDO'suz eşdeğer gıdalardan farklı olması durumunda, tüketilmesi sonucunda sağlık riski oluşturabilecek tüketici gruplarına ait uyarılar etiket üzerinde belirtilecek. Yönetmelik kapsamındaki gıdaların GDO'suz eşdeğerinin olmaması durumunda, söz konusu gıdanın doğası ve özelliklerine ait bilgiler Türk Gıda Kodeksi'nde belirtilen hükümlere uygun olarak etiket üzerinde belirtilecek. GDO'suz eşdeğer gıdaların etiketlerinde ''GDO içermediğini, GDO'dan oluşmadığını, GDO'dan elde edilmediğini'' ifade eden beyanlar yer alabilecek. Yönetmelik kapsamında yer alan yemlerin etiketlenmesinde de aynı kurallar geçerli olacak. Gıda ve yem maddeleri dışındaki diğer ürünler, ilgili mevzuat hükümlerine ilave olarak Kurul kararında belirtilen şartlara göre etiketlenecek. -İZLENEBİLİRLİK SAĞLANACAK- İlgililer, mevzuata uygun etiketledikleri GDO ve ürünleri ile GDO'lardan elde edilen ürünlerin son tüketiciye ulaşıncaya kadar izlenebilirliğini sağlamak için yönetmelikte belirtilen forma dayalı kayıt sistemine sahip olacak. GDO ve ürünleri ile ilgili olarak Kurulun karar belgesinde belirtilen koşullara uyulup uyulmadığı, bakanlık tarafından izlenecek. Bakanlık izleme sonuçlarına göre Biyogüvenlik Kanunu hükümleri ile birlikte Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu hükümlerine göre işlem yapacak. İzlenebilirliğin sağlanması amacıyla, GDO ve ürünlerinin ithalatı ve serbest dolaşımında, bakanlığa beyanda bulunulacak, gerekli kayıtlar tutulacak ve etiketleme kurallarına uyulacak. İlgililer, yönetmelik kapsamındaki izleme ve izlenebilirliğin sağlanmasında müteselsilen sorumlu olacak. İzlenebilirliğin sağlanamadığı aşamadaki ilgili taraflar, sorumlu tutulacak. GDO ve ürünleri ile GDO'lardan elde edilen ürünlerin denetim ve kontrolleri, yönetmelik hükümleri ile birlikte Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'na göre bakanlıkça yapılacak. GDO ve ürünlerinin piyasaya sürülmesinden sonra, Kurul kararında belirtilen koşullara uyulup uyulmadığı Bakanlık tarafından kontrol edilecek. -KURUL KARARI İPTAL EDİLEN ÜRÜNLER TOPLATILACAK- Kararda belirtilen koşulların ihlali veya GDO ve ürünleri ile ilgili olarak herhangi bir riskin ortaya çıkabileceği yönünde yeni bilimsel bilgilerin ortaya çıkması durumunda karar, Kurul tarafından iptal edilebilecek. Kurul kararı iptal edilen GDO ve ürünleri ilgililer tarafından toplatılacak. Kurul kararı ile insan, hayvan, bitki sağlığı ile çevre ve biyolojik çeşitliliğe olumsuz etkisi olduğu tespit edilenler derhal imha edilecek, herhangi bir olumsuz etkisi tespit edilmeyenlerin ise mülkiyeti kamuya geçirilecek. Bakanlıkça alınacak tedbirlerle ilgili yapılan masraflar ve diğer giderler, kusur ve sorumlulukları dikkate alınarak ilgililerden tahsil edilecek. Yönetmelik kapsamına giren GDO ve ürünleri ile GDO'lardan elde edilen ürünlere yönelik olarak yapılan denetim ve kontrol ile ilgili kayıtlar bakanlıkça tutulacak. GDO ve ürünleri ile GDO'lardan elde edilen ürünlerden Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa göre numune alınacak, analizi yapılacak. Yeni yönetmelik ile Biyogüvenlik Kanunu'nun yasalaşmasından önce, Gıda Kanunu'na dayanılarak bakanlık tarafından geçen yıl Eylül ayında çıkarılan ve kamuoyunda büyük tartışmalara neden olan ''Gıda ve Yem Amaçlı Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerinin İthalatı, İşlenmesi, İhracatı, Kontrol ve Denetimine Dair Yönetmelik'' yürürlükten kaldırıldı. Yönetmelikte, Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa atıf yapılan hükümler için bu kanun yürürlüğe girinceye kadar, ''Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'' ile ''Yem Kanunu'' hükümleri uygulanacak. Yönetmelik 26 Eylül'de yürürlüğe girecek. Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte sonuçlanmamış GDO başvurularına ilişkin işlemler, başvuru tarihinde ilgili olduğu mevzuata göre sonuçlandırılacak.