Büyükekşi, TİM tarafından gerçekleştirilen ihracatçı eğilim araştırması 2. çeyrek sonuçlarına ilişkin düzenlediği basın toplantısında, araştırmaya toplam 525 firmanın katıldığını, 24 ihracatçı sektörü 10 grupta toplayarak bu araştırmayı yaptıklarını kaydetti. TİM Başkanı Büyükekşi'nin aktardığı araştırma sonuçlarına göre, yılın ikinci çeyreğinde her 3 firmadan yaklaşık birinin dış finansman talebi olduğu ve bu ihtiyacın yüzde 82,5 gibi büyük ölçüde özel bankalar tarafından karşılandığı tespit edilirken, kullanılan kredilerin yüzde 41'i döviz ya da dövize endeksli kredi özelliği taşıyor. İhracat sektörünün öncelikli sorunları arasında ilk sırada, yüzde 70,3 ile rekabetçi fiyat sunamama yer alırken, bunu sırasıyla hedef ülkedeki ekonomik koşullar, finansman, hedef ülkedeki bürokratik engeller, nitelikli personel yetersizliği, ürün kalitesi, hedef ülkenin dili izliyor. Araştırmada dikkati çeken bir olgu da firmaların yüzde 61,9'unun kur riskinden korunmak için herhangi bir önlem almadıkları tespiti olurken, yüzde 24,2'si forward, yüzde 15,2'si vadeli işlem, yüzde 5,9'u opsiyon, yüzde 2,5'i swap'ı tercih ediyor. Yılın üçüncü çeyreğinde kapatılması gereken kredilerin tüm krediler içerisindeki ortalaması yüzde 18,1, Temmuz-Eylül döneminde yenilenmesi gereken kredilerin toplam krediler içindeki payı ise yüzde 14,0 olurken, bu oran firmaların orta vadeli borçlanabilme imkanlarının olduğunu gösteriyor. Firmaların yüzde 45,1'i yılın ikinci çeyreğinde yurt içinde hiç yatırım yapmadıklarını beyan ederken, yılın üçüncü çeyreğinde ise yurt içinde yeni tesis kurma ve satın almayı düşünenlerin oranı yüzde 11,4 oldu. Yüzde 47'si ise bu dönemde hiçbir yatırım yapmayı düşünmediğini ifade etti. İhracatçıların piyasaya dair beklentilerinde de yıl sonu enflasyonu 8,86'ya gerilerken, bu oran ilk çeyrekte yüzde 9,02'ydi. Gecelik faiz oranı yüzde 8,05 olarak tahmin edildi. Temmuz-Eylül döneminde dolar/TL kur tahmini 1,55, yıl sonu tahmini 1,58, aynı döneme dair diğer tahminler ise sırasıyla avro-TL'de 1,97 ve 2,00, avro/dolar paritesinde 1,28 ve 1,27 olarak belirtildi. Firmaların 2010 yılı genel ekonomik beklentilerine göre ise sektörlerinde yüzde 49,3 oranında daha iyi, yüzde 37,5 oranında aynı kalacağı, yüzde 13,2 oranında daha kötü olacağı beklentisi söz konusuyken, Türkiye ekonomisine ilişkin yüzde 46,9'u daha iyi olacağını, yüzde 42,6'sı değişmeyeceğini, yüzde 10,5'i kötü olacağını düşünüyor. Yılın ikinci çeyreğinde ilk döneme ilişkin kıyasla ihracat sektörünün sektörel ve Türkiye ekonomisine yönelik beklentilerinde bir değişiklik gözlenmezken, Avrupa ve dünya ekonomisinin daha kötü olacağını belirtenlerin oranındaki artış dikkati çekiyor. Birinci çeyrekte Avrupa ve dünya ekonomisinin daha iyiye gideceği görüşünde olanların oranları sırasıyla yüzde 25,6 ile yüzde 42,2 iken, bu oranlar ikinci çeyrekte sırasıyla yüzde 16,8 ile yüzde 27,4'e geriledi. Ankete katılanların yüzde 31,4'ü 2010 yılı emtia fiyatlarının ağustos ayı sonu itibariyle artacağını, yüzde 57,4'ü aynı kalacağını ve yüzde 11,2'si de azalacağını öngördü. Yıl sonu itibariyle, ankete katılanların yüzde 47,5'i emtia fiyatlarının artacağını, yüzde 38,1'i aynı kalacağını, yüzde 14,4'ü de azalacağını belirtti. -''MB'NİN GÜNLÜK DÖVİZ ALIM MİKTARI YETERSİZ'' Toplantıda, araştırma sonuçlarını açıkladıktan sonra soruları da yanıtlayan TİM Başkanı Büyükekşi, ihracatçı açısından döviz kurunun hala bir numaralı sorun olduğunu ifade etti. Büyükekşi, ''(Kur konusunda yapılacak bir şey yok)... Biz bunu kabul etmiyoruz. Yapılacak şey mutlaka vardır. Biz dalgalı kurla ilgili bu zamana kadar hiçbir zaman bir söylemimiz olmadı, 'dalgalı kurdan vazgeçelim' falan diye'' dedi. Kendilerinin, yaptıkları açıklamalarda, özellikle Merkez Bankası (MB) ile ilgili beklentileri olduğunu dile getiren Büyükekşi, MB'nin döviz piyasasına müdahale etmesini, döviz alımları yapmasını istediklerini, bankanın, günlük 30 milyon dolar döviz alımını, 40 milyon dolara çıkardığını, bunun yetersiz olduğunu, kendilerinin ise bunun 50 milyon dolar ve 50 milyon avro olmak üzere toplamda 115 milyon dolar olması yönünde bir çağrıda bulunduklarını anlattı. -''MB FAİZLERİ YARIM PUAN DÜŞÜRMELİ'' Büyükekşi, temmuz ayı enflasyon rakamının beklenenin altında çıktığını anımsatarak, sözlerini şöyle sürdürdü: ''Bu şunu gösteriyor; tüm enflasyonla ilgili beklentiler farklı bir noktaya geldi. Enflasyon beklentisi de düşüş yönünde oldu. Onun için Merkez Bankası faiz artırımını 2011'e erteledi. Biz diyoruz ki; Merkez Bankası bu beklentileri iyi yönetip bir 50 baz puan daha faizleri düşürmesinde önemli fayda var. Hazinenin uzun vadeli borçlanması faizleri son derece iyiydi. Cari açık son günlerde hızla artıyor. Cari açığı azaltmak için ihracatın ithalatı dengelemesi ile ilgili yeni bir çıpa gerekiyor. Döviz kuru rekabet edemeyince ihracatta nasıl sıkıntı oluyorsa iç piyasa üretimde de sıkıntı oluyor. Dövizle ilgili spekülatif büyük hareketler yapılıyor. Her gün defalarca aynı para aynı hafta içinde dolardan TL'ye TL'den avroya devamlı birtakım spekülatif manipülasyonlar yapılıyor. Çok küçük paralar kazanmak uğruna sanayici, ihracatçı zarar görüyor. 'Bunun önüne geçin' dedik. Daha önce döviz istikrar fonu kurulmasını talep etmiştik. Oraya sıcak para ile önlem alınması konusunda söyledik. Son olarak 'ithalat ihracat ve yatırım harici döviz-TL değişimleri, dövizin değişiminden yüzdelik bir komisyon alınsın' dedik. Bunlar da yapılabilecek şeyler.'' Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Ali Babacan'ı yazın bitiminde davet edeceklerini ve bu konuları görüşeceklerini bildiren Büyükekşi, kendilerinin dalgalı kur politikasının değiştirilmesi yönünde bir beyanatlarının olmadığını ifade etti. Büyükekşi, Türkiye'nin 2023 yılında 500 milyar dolarlık ihracat hedefinin olduğuna işaret ederek, bu hedefe ulaşabilmek için her yıl ortalama yüzde 12-13 oranında ihracat artışı gerçekleştirmeleri gerektiğini anlattı.