MERİÇ TAFOLAR / Milliyet Cumhuriyet tarihinin en büyük hükümet-asker gerilimlerinden birinin yaşandığı Yüksek Askeri Şura’da (YAŞ) Türk Silahlı Kuvvetleri’nin 1 ve 2 numaralarına atama yapılamaması ile başgösteren kriz, Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na 28 Şubat sürecinde Sincan’da tankları yürüten komutan olarak tanınan Orgeneral Erdal Ceylanoğlu’nun atanmasıyla aşıldı. Mutabakat, hükümetin imzalamadığı Genelkurmay Başkanlığı kararnamesinin de hazırlanmasını sağladı. Orgeneral Işık Koşaner, Genelkurmay Başkanlığı’na getirildi. Başbakan Erdoğan’ın, İzmir mitingi sırasında “hazır” dediği kararnameler, gazetemizin baskıya verildiği saatlerde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından henüz onaylanmamıştı. Özel ve Güner formülü Genelkurmay Başkanı Başbuğ, Jandarma Genel Komutanlığı’na atanan ve 2013’te Işık Koşaner’den boşalacak Genelkurmay Başkanlığı’na getirilmesi beklenen Orgeneral Necdet Özel’in Kara Kuvvetleri’ne atanması başta olmak üzere, Erdoğan’la önerilerini paylaştı. İddiaya göre, Başbuğ, Özel’in yerine de Jandarma Genel Komutanlığı için Gül ve hükümetin soğuk baktığı 2. Başkan Güner’i önerdi. Başbuğ, farklı seçenekleri de hükümete sundu. Başbuğ, Özel’in Kara Kuvvetleri’ne, Güner’in de Jandarma’ya atanmasının öncelikleri olduğunu hükümete bildirdiği, ancak Özel-Güner formülünün kabul görmediği bilgisi kulislere yansıdı. Gül’ün özellikle Güner’in Jandarma’ya atanmasına soğuk baktığı askere bildirildi. Hükümet, formüle yönelik itirazını, özellikle Özel’in Kara Kuvvetleri Komutanı olması halinde, Genelkurmay Başkanlığı yolunun kapanacağı görüşü üzerinden yaptı. Mitingde açıkladı Erdoğan, temasların sonunda “mutabakata” varıldığını Afyon mitinginde açıkladı. Kararnamelerdeki hızlı trafiğe, Gül’ün bugün Azerbaycan’a gidecek olmasının neden olduğu bildirildi. Erdoğan’ın İzmir’de yaptığı açıklamalar, hükümetin Özel-Güner formülüne yönelik itirazının 5’li zincirle aşıldığını gösterdi. Buna göre, hükümet ve asker, Özel’in Genelkurmay Başkanlığı yolunun kapatılmaması, Güner’in de mevcut görevini sürdürerek, Jandarma Genel Komutanlığı’na getirilmemesi için, “Ceylanoğlu-Kıvrıkoğlu” formülü işletildi. Buna göre, Iğsız’ın veto edildiği Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na 4 gün önce 1. Ordu Komutanlığı’na atanan Ceylanoğlu getirildi. Bu çerçevede olağan koşullarda Ceylanoğlu, bu görevde 1 yıl kalacak ve önümüzdeki yıl Orgeneral Özel, Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na getirilecek. Kara Kuvvetleri krizinin çözülmesi, “Ya ikisi, ya hiç” tavrını sürdüren hükümetin, Genelkurmay Başkanlığı kararnamesini de hazırlamasını sağladı. Işık Koşaner, 3 yıl görev yapacağı Genelkurmay Başkanlığı’na atandı. Ceylanoğlu’ndan boşalan 1. Ordu Komutanlığı’na ise hükümetin soğuk baktığı isimler arasında gösterilen Ege Ordusu Komutanı Orgeneral Hayri Kıvrıkoğlu atandı. Harp Akademileri Komutanı Orgeneral Hüseyin Nusret Taşdeler, Ege Ordusu Komutanlığı’na, Genelkurmay 2. Başkan Yardımcısı Orgeneral Bilgin Balanlı da Harp Akademileri Komutanlığı’na getirildi. Buna göre, Iğsız ve emekliliğini isteyen Orgeneral Işık, emekli olacak. Karargahtaki orgeneral sayısı da Başbuğ’un da emekliye ayrılacak olması nedeniyle 1 yıl aradan sonra yeniden 14’e düşecek. Bu nedenle, Genelkurmay 2. Başkan Yardımcılığı için atama yapılması beklenmiyor. Teamüllere göre, TSK’da ordu komutanlığı yapmamış isimler, kuvvet komutanı yapılmıyor. Ceylanoğlu da son YAŞ’ta ilk kez ordu komutanlığına getirilmiş, 1. Ordu Komutanlığı’na atanmıştı. Ceylanoğlu, bu göreve daha başlamadan Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na atandı. Atamayla, TSK’nın önemli teamüllerinden biri “yasaya aykırılık olmadığı” gerekçesiyle yıkılmış oldu. Gazetemizin baskıya verildiği saatlerde atamalar Gül’ün onayından çıkmamıştı. Berk olmasın diye teamül zorlandı Ceylanoğlu’nun Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na atanması nedeniyle boşalan 1. Ordu Komutanlığı’na Ege Ordusu Komutanı Orgeneral Hayri Kıvrıkoğlu getirildi. Erzincan’daki Ergenekon iddianamesinin bir numaralı sanığı EDOK Komutanı Orgeneral Saldıray Berk’in Orgeneral Kıvrıkoğlu’ndan daha kıdemli olması nedeniyle, komuta kademesinin en prestijli görevleri arasında sayılan 1. Ordu Komutanlığı’na Kıvrıkoğlu’nun getirilmesi “teamül zorlaması” olarak yorumlandı. ZİRVE ÇÖZÜMDE ETKİLİ OLDU Başbakan Erdoğan’ın, YAŞ sürerken “internet andıcı soruşturması” kapsamında ifadeye çağrılan Orgeneral Hasan Iğsız’ın Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na atanması teklifini veto etmesiyle başlayan krizde, Balyoz davası kapsamındaki yakalama kararlarının kaldırılması ile yumuşayan hava, çözümü getirdi. Geçen cuma akşamı Genelkurmay Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ ile Başbakan Erdoğan’ın Başbakanlık’taki görüşmesi de krizin çözümünde etkili oldu. 8 günün hikayesi Yüksek Askeri Şura’nın (YAŞ) başladığı 1 Ağustos’tan bugüne kadar yaşanan kriz, cumhuriyet tarihine, asker-hükümet ilişkileri açısından gerilimin en yüksek noktaya ulaştığı krizlerden biri olarak geçti. İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesi’nin, YAŞ’tan sadece 9 gün önce, aralarında terfi bekleyen 11 generalin de bulunduğu 102 emekli ve muvazzaf subay hakkında yakalama kararı vermesi tansiyonu bir anda yükseltti. Kamuoyuna Milliyet’in duyurduğu, YAŞ’tan bir hafta önce, Başbakanlık Resmi Konutu’nda gerçekleşen bir zirve, kararın YAŞ’a damga vuracağını gösterdi. Genelkurmay Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ ile Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın gizli zirvesinde, subayların durumu ve YAŞ masaya yatırıldı. Terfi tartışması Hakkında yakalama kararı çıkan subayların terfisi, gündemin ilk maddesini oluşturdu. Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül, YAŞ’ta durumu görüşülecek askeri personel açısından konuyu uzmanlara incelettiğini açıkladı. İncelemenin sonucunu Ankara Temsilcisi Fikret Bila’nın kaleminden Türkiye’ye duyuran yine Milliyet oldu. Milli Savunma Bakanlığı, terfilere engel bir hal olmadığı sonucuna vardı. Ancak bu görüş, hükümet ve Çankaya Köşkü tarafından paylaşılmıyordu. Iğsız düğümü YAŞ, Balyoz gölgesinde, 1 Ağustos pazar günü başladı ve Kara Kuvvetleri Komutanlığı krizi başgösterdi. YAŞ’ın 1. gün çalışmasının ardından, Gül ve Erdoğan’ın, 1. Ordu Komutanı Orgeneral Hasan Iğsız’ın Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na atanmasına, İrtica ile Mücadele Eylem Planı’nın hazırlanması talimatını veren isim olduğu gerekçesiyle karşı oldukları bilgisi kulislere yansıdı. YAŞ’ın 2. gün çalışmaları sürerken, Ergenekon savcısı Zekeriya Öz, aralarında Iğsız’ın da bulunduğu 19 subayı ifade vermeye çağırdı ve kriz derinleşti. YAŞ’ın 3. gününe de Iğsız damgasını vurdu. Cumhurbaşkanı’nın YAŞ üyelerine geleneksel olarak verdiği yemek öncesi bütün tarafların mekik dokuduğu olağanüstü bir zirve trafiği yaşandı. YAŞ’ın tarihinde ilk kez 4. gün de çalışacağı anlaşıldı. Erdoğan katılmadı, veto etti 4. gün, Başbuğ, Kara Kuvvetleri Komutanlığı için Iğsız’ı önerdi. Gül’ün onayından sonra açıklanan YAŞ kararları ise Başbuğ’un teklifini Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül’ün inha etmediğini, Erdoğan’ın da veto ettiğini ortaya koydu. Atila Işık formülüyle krizin aşılması beklenirken, Işık’ın emekliliğini istediği haberi geldi. Rahatlatan karar Krizin 6. günü Erdoğan’ın, Eskişehir’den dönerek Başbuğ’la görüşmesi beklenirken, İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nden, Balyoz davası kapsamındaki yakalama kararlarının kaldırıldığı haberi geldi. Bu kararın olumlu etkisi altında başlayan gece yarısı görüşmesinin sonunda, “kriz çözülüyor” havası hakim oldu. Uzun temas trafiği sonunda dün gece yarısı kriz uzlaşmayla sonuçlandı. milliyet İşte komuta kademesi Genelkurmay Başkanı Orgeneral Işık Koşaner: 1945 yılında İzmir’de doğdu. 1965’te Kara Harp Okulu’ndan, 1966’da Piyade Okulu’ndan, 1978’de Kara Harp Akademisi’nden mezun oldu. Genelkurmay Strateji Kuvvet Plan Dairesi’nde Kuvvet Plan ve Program Şube ile Strateji Şube Müdürlüğü, 8. Piyade Tümen 131. Piyade Alay Komutanlığı, Genelkurmay Özel Harp Dairesi Kurmay Başkanlığı ve Genelkurmay Özel Kuvvetler Komutanlığı Kurmay Başkanlığı yaptı. 1992’de tuğgeneralliğe, 1996’da tümgeneralliğe, 2000’de korgeneralliğe, 2000’de korgeneralliğe terfi etti. Korgeneral rütbesiyle Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarlığı ve Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı görevlerinde bulundu. 2004’te orgeneralliğe terfi etti. Orgeneral rütbesi ile Ege Ordu Komutanlığı ve Genelkurmay II. Başkanlığı yaptıktan sonra 2006’da Jandarma Genel Komutanlığı’na, 2008’deki YAŞ toplantısında Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na atandı. Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Erdal Ceylanoğlu: Erdal Ceylanoğlu, Türkiye siyasi tarihine “Demokrasiye Balans Ayarı” olarak geçen 28 Şubat sürecinde Zırhlı Birlikler Okulu ve Eğitim Tümen Komutanı olarak görev yaptığı sırada tankları yürüten komutan olarak geçmişti. 1945 yılında Kayseri’de doğan Ceylanoğlu, 1966 yılında Kara Harp Okulu’ndan, 1967 yılında Piyade Okulu’ndan mezun oldu. 1976 yılında Kara Harp Akademisi’nden mezun olan Ceylanoğlu, 1992 yılında tuğgeneralliğe terfi ettikten sonra, bu rütbeyle Kara Kuvvetleri Eğitim ve Okullar Daire Başkanlığı ve 39’uncu Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı görevlerinde bulundu, 1996 yılında ise tümgeneralliğe terfi etti. 2002 yılında korgeneralliğe, 2007’de orgeneralliğe terfi eden Ceylanoğlu, 3 yıl boyunca Kara Kuvvetleri Komutanlığı Eğitim ve Doktrin Komutanlığı görevini yürütüyordu. Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na kimin getirileceğine yönelik asker ile hükümet arasındaki çekişmenin yaşandığı kritik Yüksek Askeri Şura’da 1. Ordu Komutanlığı’na getirilmişti. Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Necdet Özel: 1950’de Ankara’da doğdu. 1969’da Kara Harp Okulu’ndan, 1970’te Piyade Okulu’ndan, 1980’de Kara Harp Akademisi’nden mezun oldu. 1995’te tuğgeneralliğe, 1999’da tümgeneralliğe, 2003’te korgeneralliğe, 2007’de orgeneralliğe terfi etti. Orgeneral rütbesiyle Ege Ordu Komutanlığı yaptı. 2008’de yapılan YAŞ toplantısında 2. Ordu Komutanlığı’na atandı. Bu yıl yapılan YAŞ toplantısında 1. Ordu Komutanlığı’na getirilmesi planlandı. Ancak Kara Kuvvetleri Komutanı olması beklenen 1. Ordu Komutanı Orgeneral Hasan Iğsız’a hükümetin soğuk bakması, Iğsız’ın yerine bu koltuğa getirilmesi beklenen Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Atila Işık’ın da emekliliğini istemesi üzerine Jandarma Genel Komutanı oldu. Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na Erdal Ceylanoğlu’nun getirilmesiyle, Özel’in 3 yıl sonraki Genelkurmay Başkanlığı yolu açık tutulmuş oldu. 1. Ordu Komutanı Orgeneral Hayri Kıvrıkoğlu: Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk kez bir cumhurbaşkanı Ercan Havalimanı’nda askeri törenle karşılanmamış, Hayri Kıvrıkoğlu, Gül çiftini havalanından karşılamamıştı. Gül için askeri tören, Hayrünnisa Gül’ün katılmadığı Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda yapılmıştı. Bu durum, TSK’nın, devletin zirvesinde türbanlı bir cumhurbaşkanı eşi bulunmasına gösterdiği tepkinin bir yansıması olarak yorumlanmıştı. Eski Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hüseyin Kıvrıkoğlu’nun kuzeni olan ve askerler arasında sevilen bir komutan olarak tanınan Hayri Kıvrıkoğlu, 1948 yılında Konya’da doğdu. 1969 yılında Kara Harp Okulu’ndan, 1970 yılında da İstihkam Okulu’ndan mezun oldu. 1996 yılında tuğgeneralliğe, 2000 yılında tümgeneralliğe 2004 yılında korgeneralliğe terfi etti. Bu rütbeyle 9. Kolordu Komutanlığı ve Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı görevlerinde bulunduktan sonra, 2008 yılında orgeneralliğe terfi etti. 2 yıldır Ege Ordusu Komutanlığı görevine yürüten Kıvrıkoğlu, 1. Ordu Komutanlığı’na atandı. Ege Ordusu Komutanı Orgeneral Nusret Taşdeler: Nusret Taşdeler, 2007-2008 yılları arasında Genelkurmay Harekat Başkanı sıfatıyla Başbakan Erdoğan’ın askeri danışmanlığını yaptı. 1951’de Samsun’da doğan Taşdeler, 1970’te Kara Harp Okulu’ndan, 1971’de Topçu ve Füze Okulu’ndan mezun oldu. Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alay Komutanlığı görevinde de bulunan Taşdeler, 1996 yılında tuğgeneralliğe terfi etti. Bu rütbeyle 12. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı görevinde bulunduktan sonra 2000 yılında tümgeneralliğe terfi etti. Bu rütbeyle 3. Kolordu Komutan Yardımcılığı ve 52. Zırhlı Tümen Komutanlığı görevlerini yürüttü. 2004 yılında korgeneralliğe terfi eden Taşdeler, 8. Kolordu Komutanlığı, Kara Kuvvetleri Lojistik Komutanlığı, Genelkurmay Harekat Başkanlığı ve Genelkurmay Genel Plan ve Prensipler Başkanlığı görevlerinde bulundu. 2009 yılında orgeneralliğe terfi eden Taşdeler, Harp Akademileri Komutanlığı’na atandı. Harp Akademileri Komutanı Orgeneral Bilgin Balanlı: Harp Akademileri Komutanlığı’na gelen Genelkurmay 2. Başkan Yardımcısı Orgeneral Bilgin Balanlı’nın, önümüzdeki yıl Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na getirilmesi bekleniyor. 1948 yılında Ankara’da doğan Balanlı, 1967 yılında Hava Harp Okulu’ndan, 1968 yılında Uçuş Okulu’ndan mezun oldu. Balanlı, 1994 yılında tuğgeneralliğe terfi etti. Balanlı, 1998 yılında tümgeneralliğe terfi etti. Tümgeneral rütbesi ile 2. Taktik Hava K uvveti Komutan Yardımcılığı, Hava Harp Okulu Komutanlığı ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı Plan Prensipler Başkanlığı görevlerini yürüten Balanlı, 2003 yılında korgeneralliğe terfi etti. Bu rütbeyle 2. Hava Kuvveti Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı Kurmay Başkanlığı, 1. Hava Kuvveti ve 6. Birleştirilmiş Hava Harekat Merkezi Komutanlığı görevlerinde bulunan Balanlı, 2009 yılında orgeneral rütbesiyle Genelkurmay 2. Başkan Yardımcılığı görevine getirildi. Balanlı, dün imzalanan kararnameyle de Harp Akademileri Komutanlığı görevine getirildi.