Rusya’nın Karadeniz altından Avrupa’ya doğal gaz dağıtmasını sağlayan Güney Akımı’na destek arayan OAO Gazprom, Türkiye ile olan anlaşmanın şartlarını yumuşattı ve ülkenin daha önce anlaşılandan yüzde 25 daha az doğal gaz satın almasına izin verdi. Gazprom, doğal gaz anlaşmalarının büyük bir kısmını, “al ya da öde”, yani anlaşılan miktarın yüzde 90’ına yakınını satın almaması durumunda, karşı tarafından ceza ödemesini sağlayacak şartlarla imzalıyor. Rusya hükümetinin kontrolü altındaki şirket, en son yaptığı açıklamada, sipariş ettiği doğal gazın yalnızca dörtte üçünü satın aldığı için Türkiye’yi cezalandırmayacağını açıkladı. Şirketin kurumsal dergisinde yayımladığı açıklamada, mevcut küresel krizin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisini düşünerek böyle bir karar aldıklarını belirtti. PLANDA DEĞİŞİKLİK YOK Bu açıklamalara rağmen, Gazprom Türkiye’ye bu yıl 30 milyar metreküp doğalgaz dağıtmak istiyor. Bu oran 2009’daki miktarı ikiye katlarken, nerdeyse Gazprom’un eski Sovyetler Birliği sınırları dışındaki ülkelere dağıtmayı planladığı toplam miktarın beşte birini oluşturuyor. ABD’li banka Citi, Gazprom’un gerçekten Türkiye’nin Avrupa Birliği destekli Nabucco boru hattını desteklemelerini istiyor olabileceği belirtti. Nabucco, Orta Asya’dan gelen doğalgazın Rusya üzerinde Avrupa’ya geçmesini sağlayacak bir proje. Rusya’nın en büyük ikinci bankası VTB Capital, “Türkiye’nin 2010’un ilk çeyreğinde Rusya’dan ithal ettiği doğal gaz miktarındaki düşüş dikkate alarak, ülkenin bu yıl Rusya’dan 30 milyar metreküpten daha az doğal gaz ithal edeceğini düşünüyoruz” dedi. YUMUŞAMA NE KADAR SÜRECEK? Yatırımcılar ise, Gazprom’un “al ya da öde” anlaşmalarından vazgeçmesini ve bazı spot piyasalara özel fiyatlar belirlemesini beklerken, Alfa Bank Rusya’nın Türkiye ile olan doğalgaz ihracatında her zaman daha yumuşak hareket ettiğini dile getirdi. Bankanın yatırımcılarına geçtiği notta, “Gazprom ilk kez “al ya da öde” anlaşmalarında resmi olarak bir yumuşamaya gidebileceğini açıkladı. Ancak şimdi de bu yumuşamanın ne kadar süreceği sorguluyoruz” ifadelerine yer verildi. Banka aynı zamanda, Gazprom’un İtalyan şirket Eni SpA’nin aldığı doğalgazı, 2012’den sonra miktarı yeniden yükseltmek şartıyla, ceza ödemeden yüzde 30 oranında azaltmasına izin verdiğini belirtti.