Avrupa Birliği'nin (AB) en yeni ve en fakir üyesi olan Bulgaristan, borç krizinden çıkmaya çalışan bazı AB ülkeleri için bir mali model olma yolunda ilerliyor. 2007'de AB'ye üye olan Bulgaristan geçen yıl 27 üye arasında en düşük bütçe açığını açıkladı ve 2010 yılında bütçeyi dengelemeyi başaran tek AB ülkesi olacak gibi görünüyor. Para birimi levayı euroya çıpalayan Bulgaristan, hükümeti sıkı mali politika uygulamaya zorlayan bir de döviz kuruluna sahip. Başkent Sofya'daki yetkililer kamu çalışanlarına ve emeklilere ödenen ücretleri dondurdu, maliyetli devlet yatırımı projelerine ara verdirdi, tütün vergisini artırdı ve hükümet harcamalarını yüzde 15 kıstı. Sonuç 370 milyon dolarlık açık ve bu da GSYİH'nin yüzde 0,8'ine denk geliyor. Harcamalarda yaptığı kesintiye rağmen kamuoyu desteğini yüksek düzeyde tutmayı başaran Başbakan Boyko Borisov, bu başarılarıyla uluslararası alanda övgü topluyor. Öte yandan Bulgaristan'ın bütçe konusundaki katı tutumuna rağmen AB üyesi diğer ülkelerin borç yükündeki hızlı yükseliş, Sofya'nın euro kullanan ülkeler arasına katılma hedefini baltalayabilir. Borisov da, Wall Street Journal gazetesinde önceki gün yayımlanan açıklamasında Bulgaristan'ın mali performansının 16 üyeli Euro Bölgesi'ne katılmayı garanti altına almayacağından korktuğunu belirterek, "Korkarım Euro Bölgesi'ndeki ülkelerin yaşadığı borç krizi bizi olumsuz yönde etkileyecek. Umarım yetkililer bizim erişmek için büyük çabalar harcadığımız kabul kriterlerine saygı gösterirler" diye konuştu. Bulgaristan yönetimi ülkeye duyulan güveni ve yabancı yatırımı artırmak için euroya geçmek istiyor. Euroya geçişin öncelikli dış politikaları olduğunu ifade eden Borisov da bu hedef doğrultusunda hükümetinin mali disiplini koruyacağı konusunda Avrupalı liderleri ikna etme konusunda ilerleme sağladığını dile getirdi. Öncelikli hedef 2013'te euroya geçmek Ekonomistler Bulgaristan'ın uyguladığı ekonomik ve mali politikaların Avrupa'daki diğer ülkeler için bir rol modeli oluşturduğunu söylüyor. Kemer sıkma politikalarına öncülük eden Borisov da, hükümetin Euro Bölgesi'ne katılmak için resmi başvurusunu bu ay sonunda yapacağını ve 2013 yılında da euroya geçmeyi hedeflediklerini söyledi. Borisov bu konuda Dünya Bankası'nın eski ekonomistlerinden olan Maliye Bakanı Simeon Djankov'a güveniyor. Djankov'a göre euroya geçiş sürecinde mali kredibilite pazarlık masasına getirilebilecek bir konu değil. Bulgaristan'ın bütçe konusundaki başarısına rağmen bir dizi kriteri daha karşılaması gerekiyor. Bunlar arasında para biriminin istikrarı, kamu sektörünün borçları, faiz oranları ve enflasyon bulunuyor. Aynı zamanda başvurunun Euro Bölgesi üyesi ülkelerin liderleri ve Avrupa Merkez Bankası Başkanı Jean-Claude Trichet tarafından da onaylanması gerekiyor. Euro yarışında rakiplerini geçebilir Bulgaristan ekonomi alanında sağladığı ilerlemeyle uzun zamandır euroya geçmek isteyen Romanya ve Macaristan gibi ülkelerin önüne geçebilir. Ekonomilerinde büyük sorunlar yaşayan bu ülkeler Uluslararası Para Fonu'ndan (IMF) aldıkları yardımla ayakta kalmaya çalışırken, kendi ayakları üzerinde durmayı tercih eden Sofya bu yıl da IMF'den yardım almayı planlamıyor. Euroya geçme yarışında Bulgaristan'ın geride bırakabileceği bir diğer ülke de Polonya. Polonya'daki siyasetçilerin bu konuda aşırı ihtiyatlı davranması Brüksel'de ve diğer Avrupa başkentlerinde kaşların yukarı kalkmasına neden oluyor. Öte yandan Bulgaristan'da bir türlü önlenemeyen yolsuzluk ve organize suçlar için de aynı durum söz konusu. Bulgaristan 1997 yılında ekonomik krize girmiş, para birimi leva çökerken ülkede hiperenflasyon dönemi yaşanmıştı. Bu krizden alınan dersler doğrultusunda spekülatif ataklara karşı sıkı bir mali politika uygulaması başlatıldı. Son yıllarda Avrupa'da, başta Yunanistan, İspanya ve Portekiz olmak üzere bir çok ülke büyüyen bütçe açıklarıyla borç krizine doğru ilerlerken Bulgaristan bütçesini dengede tutmayı başardı. Kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's, ülkenin görünümünü negatiften durağana yükselterek BBB notunu verdi. Bu not yabancı yatırım çekmek açısından ülkeye avantaj sağlayacak. UniCredit'in tahminlerine göre de Bulgaristan ekonomisi 2009'da yüzde 5,2 daraldı. Economics Intelligence Unit kuruluşu ise ülke ekonomisinin bu yıl yüzde 0,6 büyüyeceğini tahmin ediyor. Karateci başbakan gönülleri fethetti Güçlü fizik yapısıyla ünlü süper kahraman Batman'e benzetilen Boyko Borisov polis memuru bir baba ile ilkokul öğretmeni bir annenin çocuğu. Geçmişte itfaiyeci ve koruma olarak çalışan Borisov karate milli takımı antrönörlüğü, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Sofya Belediye Başkanlığı görevlerini de başarıyla yürüttü. Emniyet Genel Müdürü olduğu dönemde yaptığı baskınlar ve dobralığıyla halkın gönlünü kazanan Borisov bunun ödülünü Sofya Belediye Başkanı olarak aldı. Lideri olduğu Bulgaristan'ın Avrupalı Kalkınması İçin Vatandaşlar partisi geçen yıl temmuz ayında yapılan seçimlerde çoğunluk oylarını alınca Borisov da başbakan oldu. Seleflerinin aksine medya mensuplarının kendisini cep telefonundan aramalarına, şakalaşmalarına ve hatta açıkça sataşmalarına hoşgörüyle yaklaşan 50 yaşındaki sağcı lider, nadiren politikacı beğenen Bulgar medyasının da takdirini kazandı. Borisov geçen hafta "Türkiye'den 230 milyar dolar tazminat isteyeceğiz" diyen Devlet Bakanı Bojidar Dimitrov'u azarlamış ve böyle bir durumun söz konusu olmadığını duyurmuştu. Referans