262 milyar dolarlık büyüklüğüyle dünyanın en büyük 36'ncı ekonomisi Birleşik Arap Emirlikleri (BAE). Petrol ağırlıklı 300 milyar dolarlık ihracatıyla dünya 21'incisi olsa da bizim açımızdan daha dikkat çeken rakam 176 milyar dolarlık ithalat. Milli geliri bizim üçte birimiz ama ithalatı Türkiye'nin çok üzerinde. Türkiye'nin BAE ithalatından aldığı pay ise sadece yüzde 2. Ancak Türkiye'ye ilgi artıyor. 'TÜRKİYE'NİN YERİ AYRI' Akbank Yönetim Kurulu Başkanı Suzan Sabancı Dinçer ile 15 gün önce geldiğimizde Abu Dabi Şeyhi ve BAE Başbakan Yardımcısı Şeyh Mansur Bin Zayed Al Nahyan (Manchester City futbol takımının sahibi olduğunu hatırlatayım) ve Türkiye'de meşhur Dubai Şeyhi El Maktum ile görüşmelerde olduğu gibi önceki gün ve dün Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı Zafer Çağlayan da sıcak karşılamadan duyduğu memnuniyeti dile getiriyor. Peki niye geldik Dubai'ye? Bakan Çağlayan Başbakan Erdoğan'dan mektup getirdi de o yüzden. Mesaj kısaca krizdeki Dubai ve BAE'ye "Yanınızdayız" diyor. Çağlayan "İyi günde yanınızdaydık kötü günde de yanınızda olacağız" mektuplarının ilkini önceki gece evine konuk olduğu Dubai Şeyhi El Maktum'a verdi. İkincisini de BAE Başbakan Yardımcısı ve Devlet Başkanlığı İşlerinden sorumlu Bakan Şeyh Mansur Bin Zayed Al Nahyan'a iletti. Türkiye'nin "Yanınızdayız" mesajına teşekkür eden El Maktum da aileden gördüğü Türkiye'ye artık daha farklı gözle baktıklarını söylemiş Devlet Bakanı Zafer Çağlayan'a. Stratejik ortak olarak iş yapmak istediklerini belirtmiş. Çağlayan'ın Maktum'la yaptığı görüşmeden biz gazetecilere anlattıklarını şöyle özetleyeyim: "Gelecekte iki ülkenin büyük işler ve ortaklıklar yapma arzusundayız. Biz her türlü altyapımızı yaptık, altyapıyı hazırladık. Şimdi Türk firmalarıyla zıplamak ve sıçramak istiyoruz. Türk firmalarına güveniyoruz. Kriz fırsat yaratıyor ve bunu Türk firmalarla değerlendirebiliriz." 'VİZEYİ BAŞBAKAN ÇÖZER' Çağlayan, temasları kapsamında Dubai'de faaliyet gösteren Türk iş adamlarıyla bir araya geldi. Çağlayan, Körfez İşbirliği Konseyi ile 2005'ten itibaren devam eden serbest ticaret anlaşmalarının bir an önce bitirilmesini istediklerini söyledi. "Serbest Ticaret Anlaşması (STA) Körfez ülkeleriyle Türkiye arasındaki ticareti şaha kaldırır şaha'' diyen Çağlayan bu anlaşmaları Mısır, Ürdün, Fas, Cezayir, Şili ile yaptıklarını ve 2010'da ise Libya ile yapacaklarını söyledi. Çağlayan, BAE ile Türkiye arasındaki vize sorununun, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın yapacağı bir ziyaret ile çözüleceğine inandığını kaydetti. 'Siz ailedensiniz' deyip eve davet etti DUBAİ Şeyhi El Maktum, böyle bir kriz ortamında Türk firmalarının buradaki "kardeşlerini" terk etmeyeceklerini ve burada işlerine devam edeceklerini belirten Devlet Bakanı Zafer Çağlayan'ın mesajını oldukça sıcak karşılamış. Maktum "Siz ailedensiniz, o yüzden evde konuşalım" diyerek evine davet etmiş Çağlayan'ı. Bu arada Bakan Çağlayan'dan 2 yıldır ilk kez bir bakanla görüştüğünü öğreniyoruz. Maktum genellikle başbakanlarla görüşüyormuş. Tarık Yılmaz/ Sabah Türklerin biten işlerden 80 milyon dolar alacağı var BAKAN Zafer Çağlayan'ın uçakta verdiği bilgilere göre Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin ticareti krizle birlikte ağır yara aldı. İyi günde 8 milyar dolar ihracat, 691 milyon dolar ithalat yapılan Dubai başta olmak üzere BAE'de müteahhitlerin 6.2 milyar dolarlık taahhüt işi var. Türklerin alacak sorunlarına gelince... Çağlayan, gelmeden önce bölgede iş yapan ihracatçı ve tüm müteahhitlerle görüşmüş. Şunları söylüyor Bakan: "Müteahhitlerin alım sıkıntısı sadece Dubai'de değil. Mesela Romanya'da da bir sürü işadamı teminat mektuplarını yakmak zorunda kaldı. Aldığımız geri dönüşlere göre Türk müteahhitler Dubai'de 1.7 milyar dolarlık taahhüt gerçekleşmiş. Buradan sadece 80 milyon dolar alacağı kalmış. Bazı firmaların alacak sorunu var ancak yapılmış işlerin alacağı yok denecek kadar az. Abu Dabi'de ise müteahhitler fazla proje almamıştı." Dubai'de iş yapanın riski olmadığını, burayı Körfez bölgesine açılma konusunda bir sıçrama tahtası olarak gören Türk işadamlarının ekonomi canlandığı zaman buradan geri dönüşler alacağını düşünüyor Çağlayan. Türk müteahhitlerin 6.2 milyar dolarlık taahhüt işi var Emirliklerin tamamında 35 Türk müteahhiti 77 proje üstlendi. Devam eden toplam taahhüt miktarı 4.3 milyar dolar. 1.7 milyar dolarlık taahhüt gerçekleşmiş ve gerçekleşen kısımdan kalan alacaklar 80 milyon dolar. Taahhütlerin 3.4 milyar doları Dubai'de. Bu rakamın da 2.8 milyar doları kamu 631 milyon doları özel sektöre yapıyor. İki ülke arasındaki ticaret krizle ağır yara aldı YEDİ emirlikten oluşan BAE dünyanın en önemli pazarlarından. Milli geliri 262.2 milyar dolar. Bu onları dünyanın 36'ncı büyük ekonomisi yapıyor. Milli gelirden 82 milyar dolar payalan Dubai Emirliği'nin dünyaya olan toplam dış borcu 80 milyar dolar. Bunun 59 milyar doları Dubai World'ü yapan Nakheel adlı kamu şirketine ait. Nakheel boçlarına 6 ay erteleme istiyor. Bu nedenle bölgeye para akıtan İngiliz bankaları başta olmak üzere Batılı bankalar çözüm yolu arıyor. Kriz BAE ile Türkiye arasındaki ticarete de ağır darbe vurmuş. Bakan Çağlayan, "2009'da ihracatta düşüş var. İlk 10 ayda 2.3 milyar dolar ihracat 589 milyon dolar ithalat yapılmış. Toplam dış ticaret hacmimiz 2.9 milyar dolar. 2008'de BAE dış ticaret dengemiz 7.3 milyar dolar lehimizeydi bu yıl 10 ayda 1.7 milyar dolara geriledi" dedi. Çağlayan, ihracatın yüzde 65'inin demir çelik olduğunu ve geçen yıl ilk 10 ayda 5.1 milyar dolarlık dış satım yapılan bu kalemde bu yılın ilk 10 ayında ihracatın 775 milyon dolara kadar gerilediğini kaydetti.