Yunanistan'a not darbesi
Tarih: 24 Ekim 2009 - 12:21
Sosyalist PASOK partisi lideri Yorgo Papandreu'nun ay başında iktidara geldiği "Avrupa'nın zayıf halkası" komşu Yunanistan'ın notu ve görünümü 2004 yılından bu yana ilk kez düşürüldü.
Kredi derecelendirme şirketi Fitch, ülkenin kredi notunu A'dan A-'ye indirdi, görünümünü ise "negatif"e çevirdi. Yunanistan'ın başını yakan ise mali açıkları ile yüksek kamu borçları oldu. Fitch yaptığı açıklamada A notunda kesintiye gitmesinde Yunanistan'ın 2009'da beklentilerden daha da kötü bir mali açık vermesi ile önceki yıllara ilişkin veri revizyonlarının negatif çıkmasının etkili olduğunu belirtti. Ülkenin bütçe açığı ise 2008 için ocak ayındaki yüzde 3,7'den yüzde 7,7'ye revize edildi. Bu haber üzerine yatırımcı elindeki Yunan tahvillerinde satışa gitti, tahvillerin riski arttı. Yunan tahvilleri ile gösterge Alman tahvili Bund'ların arasındaki getiri farkı, yani riske işaret eden spread bir kaç puan artarak 131 baz puan seviyesine yükseldi.
Uzmanlara göre Fitch'in bu hamlesinde kritik olan şey not indirimi değil asıl görünümü düşürmesi. Çünkü görünümün düşürülmesi gelecekte o ülke için yeni not indirimlerinin yolda olduğunun işareti olarak görülüyor. Üstelik sadece Fitch değil geçen ocak ayında bir diğer kredi derecelendirme şirketi Standard&Poor's ülkenin kredi notunu A-'ye düşürmüş, ancak görünümünü "istikrarlı"da sabit tutmuştu.
Bütçe açığı yüzde 12,5'e çıkabilir
Son olarak yeni hükümetin Maliye Bakanı George Papaconstantinou'nun salı günü yaptığı açıklamaya göre ülkenin bütçe açığı bu yıl Gayrisafi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYİH) yüzde 12,5'ine kadar çıkabilir. Bu önceki hükümetin yaptığı tahminlerin iki katından bile daha fazla. Oysaki AB üyesi ülkelerinin yasalarca belirlen tavan bütçe açığı sınırı GSYİH'nın yüzde 3'ü ile sınırlandırılmış durumda. Ancak küresel krize karşı hükümetlerin izledikleri gevşek para politikaları ve özellikle de yüklü kamu harcamaları sadece Yunanistan'ın değil bir çok Avrupa ekonomisinin bütçesinde yara açtı. Yunanistan'ın toplam borcu GSYİH'ya oranlandığında Euro Bölgesi'nde İtalya'dan sonraki en yüksek borç seviyesine çıkmış durumda. İtalya'nın 2009'da GSYİH'ya oranla toplam borcu yüzde 115 olacak, 2010 sonu gibi ise yüzde 120'ye kadar çıkacak. Bir yandan mali açıklar, diğer yanda şişen kamu borcu ile yapısal reformlardaki yavaşlama Yunanistan'ı Euro Bölgesi'nin en düşük notlu üyesi yaptı.
Üyelik sonrası zayıf performans kaydetti
Yunanistan ise AB üyesi olduğu günden bu yana ekonomisinde turizm ve taşımacılık alanında gösterdiği performansa çok da fazla bir şey ekleyemedi. 1981 yılında AB kulübüne giren ilk fakir ülke olan Yunanistan, üyelik sonrasında hızlı bir ekonomik gelişme sağlayamadı. Aksine üye olana kadar izlenen 5 yıllık kemer sıkma politikasının ardından AB kriterleri çerçevesinde izlenen politikalarla bütçede yeni delikler açıldı, bir çok şirket iflas etti. Enflasyon oranı da AB üyeliği ile fazla değişmedi ve yine yüzde 25 ila 30 arasında seyretti. 1985 sonrası ise Yunan ekonomisi toparlanma sinyalleri göstermeye başladı, ABD'de aldığı fonlarla bir çok imar ve inşaat projesi gerçekleştirdi. Son olarak küresel kriz patlak verene kadar ülke ekonomisi yılda ortalama yüzde 3 civarında büyüyordu. 2004'te göreve gelen muhafazakar hükümet döneminde ülkenin bütçe açığı finanse edilmeye çalışılmış ancak 2007 sonunda patlayan küresel kriz sonrası ekonomik büyümeyi desteklemek için atılan adımlar ister istemez bütçenin iyice delinmesine yol açmıştı. Bir yanda ekonomik kriz bir yanda skandallarla sarsılan hükümet bu ay başında gerçekleşen genel seçimlerde yerini Papandreu'nun partisine bırakmıştı.
* Yunan ekonomisi Euro Bölgesi ekonomsinin yüzde 2,5'ini oluşturuyor
* Ülke 1993 yılından sonra ilk kez bu yıl resesyona sürüklendi
* Yunan bankalarının toksik varlıklarda yatırımı yok ancak Balkanlardaki yüklü yatırımları riskli.
* S&P kısa bir süre önce Yunan bankalarını Batı Avrupa'nın uzun vadeli ekonomik risklerle karşı karşıya gelme ihtimali en yüksek bankalar olarak göstermişti.
Referans
Site adresi: https://www.finansingundemi.com/haber/yunanistana-not-darbesi/263428