Dünya ekonomisini çökme noktasına getiren, milyonlarca kişinin işsiz kalmasına yol açan, yoksulluğu artıran ve dev şirketlerin batmasına yol açan küresel krize ilişkin büyük şirketlerin üst düzey yöneticileri (CEO) farklı değerlendirmelerde bulundu. Microsoft Türkiye Müdürü Çağlayan Arkan, krizin dönemini ‘alt-ctrl-delete’ (program sonlandırma) dönemini ortaya çıkardığını belirtirken, Arçelik Genel Müdürü Levent Çakıroğlu, krizin dengeleri değiştirdiğini ifade etti. Krizden sektör olarak etkilenmediklerini aktaran Unilever Türkiye Başkanı İzzet Karaca ise, moralleri yüksek tuttuklarını söyledi. Global rekabet başladı Bilkent Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü’nün düzenlediği “Ekonomik Krizden Çıkışta Üniversite İş Dünyası Ortaklığı’’ konulu toplantıda konuşan Çağlayan Arıkan, krizi, Türkiye’nin global rekabette konumunu değiştirmek için önemli bir fırsat olarak nitelendirdi. Arıkan, “Türkiye’de, artık hangi alanda yatırım yapılacaksa yalnız Türkiye sınırları içinde düşünmeden, global rekabet göz önüne alınarak yapılmalı” görüşünü dile getirdi. Arıkan, Türkiye’nin güvenlik, vergi, adalet, eğitim gibi konularda sorunlarının bulunduğunu ve bu sorunların hemen hemen her ülkedeki mevcut sorunlar olduğunu aktardı. Arkan, ‘’Türkiye de bu sorunların çözümüne de daha çok bilgi ve teknoloji ekseninden yaklaşmalı. Bunu zorunlu görüyoruz” dedi. Arıkan, Türkiye’de şu ana kadar atılan adımları yeterli bulmadıklarını belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü: “Global kriz, bize göre daha önce yaşanan krizler gibi başı ve sonu belli olan büyük ölçüde eski günlere dönülecek bir kriz değil. Bize göre bu dönem bizim kendi deyimimizle ‘reset’, yani Alt-Ctrl-Delete dönemi. Bize göre bu dönemde oyunun kuralları bir parça değişecek. Karlılığa, yatırıma ve AR-GE’ye bakış daha farklı olacak. Dünya son 20 yıldır büyük bir kaynak bolluğu ve borç üzerine dayalı bir büyüme düzeni geçirdi. Bundan sonraki büyüme dönemi ise inovasyon üzerine, bilgi, bilişim ve bilim üzerine olacaktır.” Türkiye’de bilgisayar teknolojileri kullanımdan örnekler veren Arkan, Türkiye’nin 30 milyon MSN Messenger kullanıcısıyla Brezilya ve ABD’den sonra üç, Facebook kullanımında beş, elektronik posta kullanımında da 28 milyon kullanıcısı ile üçüncü sırada yer aldığını ifade ederek, ‘’Bu rakamlar Türkiye’de teknolojinin kucaklandığını gösteriyor. Bu nedenle Türk halkına doğru katma değerli ürünleri sunmak gerekiyor. Burada da üniversite-sanayi işbirliği önemli’’ dedi. ‘Büyük değişim yaşanıyor’ Arçelik Genel Müdürü Levent Çakıroğlu da ekonomik krizle birlikte Türkiye’de de büyük bir değişim yaşandığını, şirketlerin yeni stratejiler belirlediğini, mevcut planlarını da revize ettiğini söyledi. Kriz ortamını iyi anlamanın ve geleceğe dönük vizyonu doğru şekilde belirlemenin rekabetçi fırsatlar yakalamanın önünü açacağını vurgulayan Çakıroğlu’na göre, kriz dünyada dengeleri değiştirdi. Yaygın ve derin olmasını bu krizin en önemli özelliği olarak gösteren Levent Çakıroğlu, Arçelik hakkında da bilgi verdi. Çakıroğlu, AR-GE çalışmalarında Türkiye’nin 20 üniversitesi ile işbirliği yaptıklarını belirterek, krizin fırsatlarla aşılması noktasında sanayideki uygulamaların üniversitelerle birlikte yürütülmesine önem verdiklerinin altını çizdi. Moraller yüksek Unilever Türkiye, Orta Asya, Kafkasya ve İran Yönetim Kurulu Başkanı İzzet Karaca ise Unilever’in gıda, temizlik, kişisel bakım konularında ürünler geliştiren dünya çapında bir kuruluş olduğunu belirterek, “2001’deki krizde çok çalıştık. Ancak yüzde 16 küçülme yaşadık. 2009’un ilk beş ayında yüzde 17 büyüme sağladık. Diyebiliriz ki, bizim sektörde kriz yok’’ dedi. “Krize rağmen pazarı büyütmeye devam ettiklerini” anlatan Karaca, krizle mücadelede yöneticinin yapması gerekenleri ise şöyle aktardı: “Tüketici kraliçemizdir, eğilimlerini devamlı izle...Aşırı veri enflasyonu arasında kaybolma... Hızla karar ver. Dinamik planlamaya geç, kısa vadeye odaklan ama beş yıllık vizyondan vazgeçme, nakit çok önemli, panikleyerek vadeyi açma, ciro yaptığın para cinsinden borçla, radikal mali tasarrufu yap, etrafta görün, patronları haberdar et.” Karaca, kriz döneminde reklamların da fonksiyonellik, duygusallık ve sosyal ağırlıklı mesajlar vermesi, ayrıca, internet aracılığıyla iletişimin artması, dürüst, doğru, toplumda güven kazanan insanlarla çalışılması gerektiğini söyledi. Yenilikçilik albeniye yönelik OYAK Renault CEO Tarık Tunalıoğlu, otomotiv sektörünün krizde zorda olan sektörlerden biri olduğunu anımsatırken, sektörde innovasyon yapmanın güç olduğunu, bunun için çok ağır bir altyapı gerektiğini söyledi. Tunalıoğlu, “Bu da çok riskli bir deneyim. Bunu üniversite ortamında yaratmak ve bu bilgi seviyesini yakalamak çok kolay değil” dedi. Tunalıoğlu, bir zamanlar yalnızca uzay filmlerinde kaptanın iletişim kurabildiği cep telefonunun, günümüzde herkes tarafından yaygın olarak kullanılabildiğini ancak, sektörlerindeki yeniliklerin sınırlı olduğunu kaydetti. Otomobilin hala dört tekerlek ve bir direksiyon olduğunu belirten Tunalıoğlu, “Hala uçan arabalara binemiyoruz. Sektörde innovasyon süreci daha çok emniyet, çevre koruma ve ‘albeni’ye yönelik” ifadesi kullandı. Tunalıoğlu, Türkiye pazarının doymamış bir pazar olduğunu, 1000 kişiye düşen 128 aracın diğer ülkelere göre düşük bir rakam olduğunu belirtti.