İkisinden de jet hızda zafer ilanı İran’da seçmenlerin yoğun ilgi gösterdiği ve 5 kez uzatılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin hemen ardından devlet televizyonu Cumhurbaşkanı Ahmedinejad’ı, reformcu rakibi Musevi de kendini galip ilan etti. SEÇİME KADINLAR DAMGA VURACAK Seçimlerde şu anda Mahmud Ahmedinejad 10 milyon 230 bin 478 oy ve yüzde 67,7'lik oranla ilk sıradaki yerini korurken, Mir Hüseyin Musevi 4 milyon 628 bin 912 oy ve yüzde 30,34 oranla ile ikinci sırada bulunuyor. Diğer adaylardan Muhdin Rızai 259 bin 456 oy ve yüzde 1,7 oranla üçüncü, Mehdi Kerrubi ise 132 bin 935 oy ve yüzde 0,87 ile son sırada yer aldı. İran’da 1979’dan beri yaşanan en renkli seçim yarışında en güçlü iki aday olan muhafazakár Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad ile reformcu rakibi Mir Hüseyin Musevi oy verme işleminin bitmesi üzerinden bir saat geçmeden zafer ilan etti. Yerel saatle dün 08.00’da başlayıp yoğun ilgi nedeniyle beş kere uzatılan oy verme işlemi 23.00’da biterken, ilk olarak Musevi, seçimin "kesin galibi" olduğunu ilan etti. Reformcu aday, düzenlediği basın toplantısında, "Sandıklardan aldığım bilgilere göre yüzde 65 gibi ezici bir farkla önde gidiyorum. Milyonlarca seçmen oy kullanamadı. Tebriz, Şiraz ve İsfahan gibi büyük kentlerdeki bazı sandıklarda ise kaybolan oylar var. Bazı sandıklarda ise temsilcilerimiz engellendi" dedi. Alelacele resmi duyuru Musevi’nin erken zafer ilanından hemen sonra ise İran’ın resmi haber ajansı IRNA, "Doktor Ahmedinejad oyların çoğunu alarak 10. cumhurbaşkanlığı seçimini kesin galibi olmuştur" haberini geçti. Seçime katılım oranının yüzde 70’i aştığı belirtildi. İran Seçim Komiyonu da sayılan yüzde 35 oranında oyun yüzde 68.8’ini Ahmedinejad’ın, yüzde 28.8’ini Musevi’nin aldığını açıkladı. Reformcu din adamı Mehdi Kerrubi ve Devrim Muhafızları eski komutanı olan muhafazakár aday Muhsin Rızai beklendiği gibi varlık gösteremedi. Türkiye’de yaşayan İranlıların da yüzde 90’a varan oranlarda Musevi lehine oy kullandığı belirtiliyor. Olay yaşanmadı Seçimlerin sağlıklı bir ortamda yapılması için 200 bin güvenlik görevlisiyle gözlemcinin denetim ve kontrolü sağladığı ve şu ana kadar herhangi bir olumsuzluk yaşanmadığı kaydedildi. Yerli ve yabancı 800 kadar basın mensubunun takip ettiği seçimlerin en geç 24 saat içinde açıklanması bekleniyor. Yüzde 50’nin üzerinde oy alan aday seçimi kazanmış sayılacak. Bu orana ulaşılamaması durumunda en çok oy alan iki aday, 19 Haziranda yapılacak ikinci turda yarışacak. Obama: Değişim ihtimali var ABD Başkanı Barack Obama, Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada İran’da seçimlere yolu açan sıkı tartışmaların, bu ülkede değişim ihtimalinin bir kanıtı olduğunu söyledi. SMS’le haberleşme imkánsız ÖZELLİKLE gençlerin büyük ilgi gösterdiği seçimlere engelli vatandaşlar ve yaşlılar da yakınlarının yardımıyla sandık başına gitti. Tahran’daki bir seçim merkezinde düğünü yarıda bırakarak oy kullanmaya gelen damat ve gelin, basın mensuplarının ilgi odağı oldu. Bazı seçmenler de bebek ve küçük yaştaki çocuklarıyla birlikte ailece seçim merkezine gelerek oy kullandı. En renkli seçimler İran son dönemin en hareketli seçim dönemini yaşadı. İmam Humeyni Havaalanı’ndan Tahran’a doğru geçen hafta yol alırken, otomobillerdeki yeşil kurdeleler dikkatimi çekmişti. Arabaların çoğu bu kurdelelerle süslenmişti. Tahran’a yaklaştıkça, sanki bir futbol maçı öncesi sokaklarda tezahürat yapan taraftar grupları görmeye başladım. Yeşil başörtülü kadınlar, yeşil fularlı erkekler karşılıklı sloganlar atıyorlardı. Derbilerden daha şen Normalde ülkenin en büyük derbilerinde bile böyle kalabalıklar toplanmazdı. Zira taraftarlar değil taşkınlık yapmak, kalabalıklaşmaya başladıklarında bile karşılarında Devrim Muhafızları’nı bulurlardı. Ancak bu sefer durum çok farklıydı. İnsanlar sokaklarda mevcut Cumhurbaşkanına hakarete varan sloganlar atsa da, Devrim Muhafızları çıt çıkarmıyordu. Ayaklanmaya önlem Tahran’daki bu kalabalıklar SMS mesajları ve Facebook gibi sosyalleşme sitelerinden örgütleniyorlardı. Nitekim geçen hafta Musevi yandaşları, bir gösterileri engellendiğinde böyle harekete geçmiş, başkentin orta yerinde 30 km’lik bir insan seli oluşturmuştu. Dün ise SMS mesajları çalışmadı. Muhtemelen seçim sonuçlarının açıklanması sonucunda sosyal bir ayaklanmaya karşı önlem alınmıştı. Yeşil Tahran’da gergin bekleyiş İMAM Humeyni Havaalanı’ndan Tahran’a doğru geçen hafta yol alırken, otomobillerdeki yeşil kurdeleler dikkatimi çekmişti. Arabaların çoğu bu kurdelelerle süslenmişti. Tahran’a yaklaştıkça, sanki bir futbol maçı öncesi sokaklarda tezarühat yapan taraftar grupları görmeye başladım. Yeşil başörtülü kadınlar, yeşil fularlı erkekler karşılıklı sloganlar atıyorlardı. Normalde ülkenin en büyük derbilerinde bile böyle kalabalıklar toplanmazdı. Musevi taraftarı çatıştı RESMİ sonuçların ilan edilmesini bekleyen taraflar gergin. Musevi, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’e yazdığı açık mektupta, "rakiplerin taraftarlarının gayrimeşru hareketlerine karşı sandıkların korunmasını" istedi. Musevi yandaşları, bazı sandıklara gözlemci göndermelerine izin verilmemesinden de yakındılar. Ahmedinejad kendinden emin. Musevi cephesi ise, resmi sonuçların, tahminlere ters düşmesi halinde halkı tepki göstermeye çağırıyor. Seçim komisyonunun Ahmedinejad’ın önde olduğu açıklamasının ardından başkent Tahran’da Musevi taraftarlarıyla polis arasında çatışma yaşandı. Polis, sloganlar atan grubu zorla dağıtırken, Ahmedinejad taraftarları kentin birçok yerinde kutlamalar yaptı. Muhafızlar çıt çıkarmıyor Zira taraftarlar değil taşkınlık yapmak, kalabalıklaşmaya başladıklarında bile karşılarında Devrim Muhafızları’nı bulurlardı. Ancak bu sefer durum çok farklı. İnsanlar sokaklarda mevcut Cumhurbaşkanına hakarete varan sloganlar atsa da, Devrim Muhafızları çıt çıkarmıyor. Tahran sokakları, dün son haftaların en sakin gününü yaşadı, ama Devrim Muhafızları’nın olası bir Musevi zaferinde de bu kadar "anlayışlı" olup olmayacağı meçhul. Yine de, kampanya süresince yapılan büyük gösterilerin benzerleri için, herkes resmi sonuçları bekliyor. İşte Tahran izlenimleri: Kerrubi oyları kaydı: İlk tahminlere göre dünkü ilk turda elendiği düşünülen reformcu din adamı Mehdi Kerrubi, aslında oldukça güçlü bir isimdi. Ancak Musevinin öne çıkışı, Kerrubi’ye giden oyları da etkiledi. Hürriyet’e konuşan Hüseyin Balali adlı seçmen, "Kerrubi daha iyi, ama kazanma şansı olmadığı için Musevi’yi seçtim" diyor. Gaziler Ahmedi’ye: Ahmedinejad’a destek veren kesimlerden biri de, Irak savaşına katılan gaziler. Bir savaş gazisi olan olan Macid Hüseyni, "Bize çok destek oldu. Bizim devletten aldığımız desteği ciddi oranda artırdı. Ekonomideki düşüş onun suçu değil" diye konuşuyor. Ahmedinejad kaybederse, reform hareketinin arkasındaki Haşimi Rafsancani ve Muhammed Hatemi’ye karşı muhalefetine dışarıdan devam edecek. Humeyni’nin evinde Musevi ezdi geçti TAHRAN’ın kuzeyinde, Ayetullah Humeyni’nin evinin de bulunduğu Cameran mahallesinde oy verme işlemi erken saatlerde bitti. Musevi’nin bu sandıktaki oyların yüzde 98’ini aldığı öne sürüldü. Ahmedinejad’ı destekleyen Devrim Muhafızları’nın da yoğun olarak oturduğu semt için ortaya atılan bu iddia tartışılırken, Musevi’nin yardımcılarından Sadıg Harazi, "Elimizdeki verilere göre ülke genelinde oylarımız yüzde 58-60. Biz kazandık" açıklamasını yaptı. Halk sokağa dökülür mü RESMİ sonuçların ilan edilmesini bekleyen taraflar gergin. Musevi, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’e yazdığı açık mektupta, "rakiplerin taraftarlarının gayrimeşru hareketlerine karşı sandıkların korunmasını" istedi. Musevi yandaşları, bazı sandıklara gözlemci göndermelerine izin verilmemesinden de yakındılar. Ahmedinejad kendinden emin. Geriden gelip farkı kapayan Musevi cephesi ise, resmi sonuçların, tahminlere ters düşmesi halinde halkı tepki göstermeye çağırıyor. Seçmenin yarısı devrimi görmedi İRAN’da dün sandığa giden 46.2 milyon seçmenin yarısı, 1979’daki İslam Devrimi sırasında henüz dünyaya gelmemişti. Bu genç seçmen tabanı, ılımlı aday Musevi’nin işine yaradı. Gençleri internetten örgütleyen Musevi, muhafazakar Ahmedinejad karşısında avantaj yakaladı. Ancak internet ve hatta televizyonun bile girmediği yoksul evler, yine Ahmedinejad’a oy verdi. Yurt dışında yaşayan İranlılar da, 130 ülkede kurulan sandıklarda oy kullandı. FADİME ÇOBAN / HÜRRİYET