Türkiye'nin en geri kalmış bölgelerinin; Doğu Anadolu ve Güneydoğu'nun kadınları bu kez öncü oldu. Devletin kurumlarının ve bankaların bile tereddütlü yaklaştığı mikro krediye cesaretle katıldılar. 2003 Temmuzu'nda Türkiye Grameen Mikro Kredi Programı ilk kadın üyelerine kredi verdi. Sayıları o yıllarda bir elin parmaklarını bile geçmiyordu. Küçük işlerle başladılar, haftalık taksitlerle ödeme yaptılar ve teminatsız-kefaletsiz aldıkları kredi borçlarına da sadık kaldılar. Bugün sayıları 21 bini geçti. Bir bisiklet kiralayıp, el işi yapmayla krediyi kullanmaya başlayan kadınlar bugün tuhafiyecilikten gözleme dükkanına, kahvehane işletmekten kuaför dükkanına; hatta camcılığa kadar kendi işlerinin patronu oldular. Mikro kredi 2003'te Türkiye'de ilk gündeme geldiğinde Merkez Bankası başta olmak üzere, tüm bankalar temkinli yaklaştı. Kredi sistemine bankaların dahil edilme planı endişe yaratıyordu. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) ve banka temsilcileri kanun hazırlıklarında bulundular. Merkez Bankası, sistemin kayıtdışını artıracağı endişesi taşıyordu, BDDK tedirgin eden ise bu yöntemle bankalarda kara paranın aklanmasıydı. Ancak tüm endişeler yersiz çıktı. Bugün Türkiye İsrafı Önleme Vakfı (TİSVA) koordinasyonunda yürütülen mikro krediye finansal destek verenler arasına bir banka da dahil oldu. Doğudan batıya yayıldı Önce Doğu ve Güney Doğu Anadolu Bölgesi'nde başlayan mikro kredi uygulaması batıya doğru yaygınlaştı. 2003'te ilk krediyi kullanan kadın ile daha yeni kredisini almış kadının hikayesi aslında benzer. Hepsi kendi işini sürdürüyor ve kazancını sağlıyor. Hedefleri de büyük, kimi tek dikiş makineli evini atölye olmasını istiyor, kimi ileride tüm Türkiye'de kendi süt ürünlerinin satıldığını görmek... Bu hayaller çok da uzak değil aslında. Türkan Dalgıçın Diyarbakırlı. İlk mikro kredi çekini Temmuz 2003'te Başbakan Tayyip Erdoğan'ın elinden aldı. 500 TL ile önce sebze meyve satışı yaptı, aylık 350 TL gelir elde ediyordu. 2006'ya kadar yeni kredi almadan işine devam etti, 2006'da 500 TL daha alıp aylık kazancını 450 TL'ye çıkardı, yeniden 900 TL'lik kredi çekerek bir dikiş makinesinin sahibi oldu. Mikro kredinin en tecrübeli üyesi Türkan Hanım toplam 3600 TL kredi çekti. Borcunun her kuruşunu da zamanında ödemeyi başardı. El işinden tuhafiyeciliğe Mikrokrediyle mucizeler yaratan bir diğer kadın ise Bedriye Karaca. Mikro krediyle 2004'te tanıştı. El işi yapabilmek için gerekli olan 500 TL'lik kaynağı aldı ilk yıl aylık geliri 200 TL'ydi. İkinci yıl 800 TL kredi çekti Bedriye Hanım ve gelirini aylık 300 TL'ye çıkardı. Geçen yıl ise 1000 TL'lik kredi alarak işini büyüten Bedriye Hanım'ın artık tuhafiye dükkanı var. Aylık kazancı da 650 TL. Binlercesinin hikayesi de benzer. Diyarbakır'dan başlayan mikro kredi bugün 33 il 43 şubeye durumda. Türkiye İsrafı Önleme Vakfı (TİSVA) öncülüğünde gencinden yaşlısına binlerce aynı kaderi paylaşan binlerce kadın hayatlarını değiştiriyor. BERÇEM KARACA TOKİ'den kendine ev aldı Eşine destek için aldığı krediyle birlikte berber dükkanı açtılar. Ayrıca çektiği kredi ile el işi yapıp satarak evine katkıda bulunuyor. Yaptığı satışlardan elde ettiği para ile birikim yapmaya başladı ve eşinin desteği ile TOKİ'den kendine ait ev aldı. Kredi veriliş tarihi Miktarı (TL) Amaç 05.11.2006 500 El işi 18.04.2007 526 El işi ve Kahvehane 04.10.2007 496 El işi ve Kahvehane 20.06.2008 1300 El işi ve Kahvehane BEYHAN BİRTANE İki çocuğunu dersaneye gönderiyor 2006'da 500 TL kredi aldı. Aldığı kredi ile el işi yapıp satmaya bir yandan da para biriktirdi. Bir süre sonra biriktirdiği para ile ikinci iş olarak gözleme yapıp satmaya başladı. Evinde yaptığı gözlemeleri satarak iki çocuğunu dersaneye göndermeyi başardı. Kredi veriliş tarihi Miktarı (TL) Amaç 29.09.2006 500 El işi 28.08.2007 800 Gözleme dükkanı 20.10.2008 1000 Gözleme dükkanı GÜLNAZ BOZKURT Çeşidi artırdı satışı katladı Arkadaşlarıyla bir grup oluşturdu ve 7 günlük eğitimden sonra 500 TL'lik krediyi çekebildi. Kredi ile el işi yapmaya başladı. Daha sonra 500 TL, 1000 TL ve en son 1000 TL daha kredi çekti. El işinde çeşidini daha çok artırmaya başladı ve böylece satışlar da arttı. Kredi veriliş tarihi Miktarı (TL) Amaç 20.09.2007 500 El işi ve kahvehane 28.08.2008 1.000 El işi ve kahvehane GÜLSÜM AYGÜN Aylık kazancı 1500 lira Kredi alıp eşi ile seyyar satıcılık yapmaya başladı. Son aldığı kredi ile evlerinin önünde seyyar ocak başı kebap yaptılar. Maddi durumlarında eskiye nazaran gözle görülür bir iyileşme görüldü. Aylık kazancını 1500 TL'ye kadar çıkardı. Kredi veriliş tarihi Miktarı (TL) Amaç 10.02.2005 500 Seyyar satıcılık 18.04.2006 800 Seyyar satıcılık 22.05.2007 1.000 Seyyar satıcılık 08.10.2008 1.000 Seyyar ocak başı kebap MERYEM TAÇİLİK Hedefi tüm Türkiye'ye süt satmak Köyde saha çalışması yapan mikro kredi personelleriyle görüştü ve on kişi ile birlikte mikro kredi çekti. Kredi ile bir tane süt ineği aldı, yoğurt ve peynir yapıp köyde sattı. Hedefi bir inek çiftliği açmak ve bütün Türkiye'ye süt, yoğurt ve peynir göndermek. Kredi veriliş tarihi Miktarı (TL) Amaç 12.11.2004 500 Elişi 11.12.2005 800 Hayvancılık 14.01.2007 1.000 Hayvancılık 10.02.2009 1.000 Hayvancılık NEZAHAT KOLUMAN Yarım kalan evini tamamladı İlk aldığı kredinin bir miktarı ile yarım kalan evini tamamladı, geriye kalan kısmı ile buzağı aldı. Sütünü, yoğurdunu ve peynirini satıp geçimimi sağladı. En büyük mutluluğu ise hiç kimseye avuç açmadan, ezilmeden, boyun eğmeden çalışabilmek. Kredi veriliş tarihi Miktarı (TL) Amaç 17.04.2005 500 Hayvancılık 11.03.2006 500 Hayvancılık 14.01.2007 500 Hayvancılık REVZETE BIKMIŞ Bakkal dükkanı markete döndü Bir gün saha çalışması yapan mikro kredi personeli kapısını çaldı. Aldığı ilk kredi ile okulun bahçesinde küçük bir bakkal dükkanı açtı. İkinci ve üçüncü kredilerde bakkal dükkanını büyütüp, birikimleri ile beraber bir tane süt ineği aldı. Kredi veriliş tarihi Miktarı (TL) Amaç 21.08.2007 700 Kantin Malzemesi 15.04.2008 1.000 Kantin Malzemesi 10.01.2009 1.000 Kantin Malzemesi TENZİLE SARI Bir çift koyundan sürü yarattı İlk olarak 500 TL kredi çekti ve bununla 1 çift koyun ve 1 tane de yavru kuzu aldı. Koyunun sütünü yoğurdunu sattı, hem taksitlerini ödedi hem de çocuklarının ihtiyaçlarını karşıladı. Şimdi 20 koyunu ve 17 kuzusu var. Kredi veriliş tarihi Miktarı (TL) Amaç 16.06.2004 500 Hayvancılık 21.05.2005 500 Hayvancılık 04.04.2007 800 Hayvancılık 20.03.2009 1.000 Hayvancılık MİKROKREDİ ALAN KADINLAR NE İŞ YAPIYOR (%) İş ve ticaret 42 Üretim ve işlem 21 Hayvancılık 14 Hizmet 10 Seyyar satış 9 Tarım 4 ŞEBNEM TURHAN/REFERANS