Yazdır

KRUGMAN HALA ÇOK TEMKİNLİ

Tarih: 20 Nisan 2009 - 22:33

Paul Krugman ekonomide düzelmenin başladığı konusunda hala çok temkinli.

New York Tımes'ın liberal yazarı Paul Krugman Cumartesi köşe yazısında (Green Shoots and Glimmers) ekonomide düzelmenin başladığı konusunda hala çok temkinliydi. Krugman kaygılarını 4 başlık altında topladı: Veriler hala kötüye gidiyor: Sanayi üretimi daha bu hafta 10 yıllık dip yaptı. Konut başlangıçları inanılmaz ölçüde zayıf. İpotek kredisi verenler Obama'nın planını beklerken bir ara azalan hacizler yeniden tırmanmaya başladı. Söylenebilecek en iyi şey, artık işlerin eskisi kadar kötüye gitmedğine dair şurda burda kanıtlar bulunduğudur ekonomistilerin değimiyle ekonomi eski hızıyla göçmüyor. Meslea Fed'in Bej Kitabına bakalım, son koşulları değerlendirirken: "12 bölgenin beşinde daralmanın temposunda bir yavaşlama not edilmiştir". Bazı iyi haberler çok ikna edici değil: Son günlerde en önemli iyi haberler bankalardan geldi. Bunlar sürpriz olacak derecede iyi karlar açıklıyor. Ama, bu mali sonuç açıklamalarının bazıları biraz tuhaf. Mesela, Wells Fargo, tarihinin en iyi çeyreklik karını rapor etti. Ama bu kar gelecekteki zararlara ayrılan karşılığın düşük tutulmasından kaynaklanıyor. Bazı uzmanlar Wells Fargo'nun yeterli karşılık ayırdığından şüpheli olduğu gibi, başka muhasebe taktikleri karşısında kafa kaşıyorlar. Bu arada Goldman Sachs da 4Ç2008 ve 1Ç2009 arasında dev bir kar zıplaması yaptığını açıkladı. Ama, uzmanları hemen farkettiği gibi Goldman hukuki statüsünü değiştirdiği için (artık yatırım değil ticari banka) "çeyrek tanımını" da değiştirdi. Vallahi şaka yapmıyorum, çok kötü bir ay olan Aralık sonuçlardan çıkartıldı. Bu noktada çok da abartmak istemiyorum. Belki de bankalar hakkaten rekor sayılacak kadar kısa bir sürede derin zararlardan dev karlara geçtiler, ama Madoff skandallarıyla sarsılan dünyamızda biraz şüpheci olmanın yararı var. Ooo, bu arada Hazine'nin stres testi sonuçlarının tüm belirsizlikleri açığa kavuşturmasını bekleyenler için: Beyaz Saray sözcüsü Robert Gibbs şöyle dedi: "Bu konuyla tüm ilgilenenlere sistematik ve koordineli bir şekilde bu stres testlerinin bazı sonuçlarını şeffar bir şekilde yansıtma kararlılığımızı göstereceğiz". Hayır, bunu ne anlama geldiğini ben bile bilmiyorum. Yakında öteki ayakkabı da düşebilir: Büyük Buhran esnasında bile düz bir çizgi izleyerek yere çakılmadık. Özellikle, şimdi olduğumuz noktada, yani krizin başlamasından takriben 1.5 yıl sonra bir duraksama yaşandı. Ondan sonra Atlanti'ğin iki yakasında bir dizi banka iflası ve altın standardını savunmak isteyen ülkelerin öldürücü politika hataları geldi. Ve..dünya ekonomisi uçurumdan aşağı yuvarlanıverdi. Yine böyle bir şey olabilir mi? Bakalım bir kez....Ticari emlakda işler hayli kötüye gidyor. Kredi kartlarında zararlar hızla yükseliyor ve kimse Japonya veya Doğu Avrupa'da sorunların daha ne kadar derinleşeceğini bilmiyor. Herhalde 1931 faciasını yeniden yaşamayacağız, ama en kötüsünün geride kaldığı da kesin değil. Bittiği zaman bile bitmeyecek: 2001 resesyonu sadece 8 ay sürüp o yılın Kasım ayında resmen sonlanmıştı. Ama, işsizlik ardından bir yıl daha yükselmeye devam etti. Aynı süreci 1990-91 resesyonundan sonra da yaşadık. Bu durgunluktan sonra da aynı şeyin olacağına inanmak için her türlü kanıt mevcut. 2010'un ortalarına kadar işsizlik artarsa sakın şaşırmayın. Niye mi? "V" şeklindeki toparlanmalar, yani istihdamın hızla artması yalnız ekonomide bastırılmış talep varsa yaşanır. Mesela, 1982'de konut talebi yüksek faizler tarafından frenleniyordu, dolayısı ile Fed kotasyon indirince, konut satışları uçtu. Ama, bugün yaşadığımız dünya değil bu. Kabaca konuşursak, bugünkü depresyonun sebebi çok fazla harcayıp gereğinden fazla AVM inşa etmiş olmamız. Kimse harcama yapmak istemiyor. Peki o zaman soruna çözüm ne? Sabır... Tarih gösteriyor ki en büyük politika hatalarından biri zamanından önce iyimserlik. Büyük Buhran'da Roosevelt'in sinyalleri yanlış okuyup ekonomiyi ayakta tutan harcamaları kesmesi, Japonya'nın 1990'larda deflasyonla mücadele çabalarını defalarca erken sonlandırması buhranları gereksiz yere uzattı. Obama yönetimi ve danışmanları bunu anlıyor. Ama, bütün bu "yeşil filizler ve ışıltılar" sözlerinin halk arasında gereksiz iyimserlik yaratması tehlikesi var. Benden halkımız ve siyasetçilere bir öğüt: Kapıya gelmeden toparlanmalara sevinmeyin..
Site adresi: https://www.finansingundemi.com/haber/krugman-hala-cok-temkinli/257761