Kriz bütçe dengesini altüst etti. Maliye Bakanlığı 2009’da bütçenin toplam 10 milyar 397 milyon TL açık vereceğini öngörürken, yılın ilk iki ayındaki açık 10 milyar 359 milyon TL’ye ulaştı. Vergi gelirlerinde ise yüzde 5.8’lik azalma meydana geldi. Maliye Bakanlığı, şubat ayı bütçe gerçekleşme rakamlarını dün açıkladı. Merkezi Yönetim Bütçesi, şubatta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 824 oranında artarak 7 milyar 393 milyon lira açık verdi. Şubatta bütçe giderleri 25 milyar 808 milyon lira, bütçe gelirleri ise 18 milyar 415 milyon lira olarak belirlendi. Şubat’ta bütçe 2 milyar 466 milyon lira faiz dışı fazla verdi. Ocak-şubat döneminde bütçe harcamaları 44 milyar 604 milyon lira, bütçe gelirleri 34 milyar 245 milyon lira olarak gerçekleşti. Böylece geçen yılın ilk 2 ayında 496 milyon lira fazla veren bütçe, bu yılın aynı dönemini 10 milyar 359 milyon lira açıkla geride bıraktı. 2009 bütçesinde yıllık 10 milyar 398 milyon liralık açık öngörülmüştü. Faiz gideri arttı Bu dönemdeki faiz dışı fazla 3 milyar 282 milyon lira oldu. Verilere göre, bu yılın ocak-şubat aylarında faiz giderleri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 516 oranında arttı. Geçen yıl 8 milyar 998 milyon lira olan 2 aylık faiz ödemesi, bu yıl 13 milyar 642 milyon lirayı buldu. Ocak-şubat döneminde, 2009 bütçesindeki ödeneklerin yüzde 17.2’si kullanıldı. Bu dönemde personel giderleri, geçen yıla göre yüzde 15.9 artışla 10 milyar 76 milyon liraya çıktı. Bütçe harcamalarının 1 milyar 233 milyon lirasını sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, 2 milyar 577 milyon lirasını mal ve hizmet alımları, 15 milyar 944 milyon lirasını cari transferler, 323 milyon lirasını sermaye giderleri, 152 milyon lirasını sermaye transferleri, 659 milyon lirasını da borç verme kalemi meydana getirdi. İki aylık dönemde bütçeden 1 milyar 116 milyon lira sağlık gideri yapıldı, yeşil kartlıların tedavi ve ilaç harcamaları için de 805 milyon lira harcandı. Yılın ilk iki ayında bütçe gelirleri geçen yıla göre yüzde 2.5 artarak, 34 milyar 245 milyon lira oldu. Ancak 2008’in Ocak-Şubat döneminde 29 milyar 336 milyon lira olan vergi gelirleri, bu yıl 1 milyar 706 milyon lira (yüzde 5.8) azalarak 27 milyar 630 milyon liraya geriledi. KDV’de keskin düşüş Vergi tahsilatında en büyük düşüş yüzde 32.3 ile ithalde alınan KDV’de yaşandı, bunu yüzde 9.2 ile harçlar, yüzde 8.7 ile özel tüketim vergisi, yüzde 4.9 ile kurumlar vergisi, yüzde 3.8 ile de dahilde alınan KDV izledi. Gelir vergisi, banka ve sigorta muameleleri vergisi ve damga vergisinde ise tahsilat artışı meydana geldi. Maliye Bakanlığı’nın bütçeye ilişkin genel değerlendirmesinde küresel ekonomide yaşanan krizin etkilerinin ortaya çıktığı, dış talepteki daralmanın ihracata dönük sektörlerde üretim ve satışların hızla azalmasına neden olduğu belirtildi. Değerlendirmede, “Ekonomide meydana gelen bu gelişmeler, bütçe gelirlerinin ve sosyal güvenlik prim gelirlerinin olumsuz yönde etkilenmesine neden olmuştur. Global ekonomik krize karşı alınan politika kararları ile bundan sonra uygulamaya konulacak diğer tedbirler, bütçenin gelir, gider ve bütçe açığı parametrelerini şekillendirecektir” görüşüne yer verildi. Faiz giderlerindeki artış... Değerlendirmede faiz giderlerindeki artışın borç stokunun vade yapısına bağlı olarak ortaya çıkan dönemsel bir gerçekleşmeyi ifade ettiği, faiz giderlerinin program hedefleriyle uyumlu olduğu savunuldu. Bu arada Hazine’nin alacağı şubat ayı itibariyle 25.8 milyar TL’ye ulaştı. Alacak stokunun içinde en yüksek pay 14 milyar TL ile mahalli idarelere ait olduğu belirlendi. Merkezi yönetim brüt borç stoku da şubat sonu itibariyle bir ay öncesine göre yüzde 3.2 artarak 403.5 milyar TL’ye çıktı. Stokun 288.9 milyar TL’si iç, 114.6 milyar TL’si dış borçlardan oluştu.