Vatandaş “kara gün” altınını bozdurmaya başladı. 2008’in son üç ayında bozdurulan altın miktarı 75 ton. Halen yastık altında saklandığı tahmin edilen toplam altın miktarıysa 1500 ton Krizin reel sektöre yansımasıyla birlikte artan işsizlik ve altın fiyatlarının yükselmesi vatandaşın yastık altındaki altınlarını çıkarmasına neden oldu. Halk, 2008 yılının son üç ayında 75 ton altın bozdurdu. Bu yolla sağlanan gelir 4 milyar YTL'ye ulaştı. Uzmanlar Türkiye'de yastık altındaki altın miktarının 80 milyar TL civarında tahmin edildiğine dikkat çekerek üç ayda bozdurulan miktarın da bu tutarın yüzde 5'ini oluşturduğunu belirtiyor. Türkiye'deki altının yüzde 99'unun Altın Borsası'ndan geçtiğini belirten İstanbul Altın Borsası (İAB) Başkanı Osman Saraç, piyasadaki son gelişmeler hakkında bilgi verdi. 2008 yılının altının TL cinsinden rekor fiyatlara ulaşmasının Türkiye'nin külçe altın ihracatında da rekor kırmasına neden olduğunu belirten Saraç, yükselen fiyat ve krizin yastık altındaki altınların ortaya çıkmasına neden olduğunu belirtti. Altının dolar hariç tüm para birimleri karşısında rekor seviyede değer kazandığını ifade eden Saraç, 26 ocak itibarıyla bir ons altının 661.55 pound'la rekor düzeye ulaştığını söyledi. Bu gelişmenin TL bazında da görüldüğünü belirten Saraç, altının gram fiyatının 48 liraya yükseldiğini, çeyrek altının 82 lira, cumhuriyet altının ise 320 liraya kadar ulaştığını kaydetti. Son çareye başvurdular Analistlerin altın fiyatındaki yükselişin sürmesini beklediğini anlatan Osman Saraç, Türkiye'de geleneksel olarak en son elden çıkartılan ürünün gayrımenkul ve altın olduğunu hatırlattı. Saraç, fiyat artışı ve kriz nedeniyle nakde sıkışan vatandaşın işte bu son çareye başvurduğunu belirterek, 2008 yılının son üç ayında 75 ton hurda altını 40 bin kuyumcu kanalıyla bozdurduğunu söyledi. Bu miktarın yastık altında olduğu tahmin edilen 80 milyar liralık altının yüzde 5'ine denk geldiğini ifade eden Saraç, yılın son üç ayında bu yolla piyasaya giren paranın 4 milyar lira olduğuna vurgu yaptı. Saraç, "Halk bozdurduğu altınını büyük ihtimalle borcunu kapatmak ve diğer ihtiyaçlarını karşılamak için kullandı. Keşke bu direkt olarak ekonomiye kazandırılsaydı. Maalesef olmadı. Şayet bu miktar bankalarda değerlendirilmiş olsaydı, daha fazla getiri sağlardı" ifadesini kullandı. Krizin derinleşmesi ve altın fiyatlarının yükselmesiyle yastık altından çıkışların süreceğine değinen Saraç, "Biz altındaki onsun 700-900 dolar arasında oynayacağını tahmin ediyoruz. Ancak mart ayında 1.500'e çıkabileceği yönünde ciddi spekülasyonlar yapılıyor. Halk da altın fiyatı arttıkça bozdurmaya devam edecek. Burada krizin etkisi oldukça fazla. Üç ayda 2.5 milyar dolarlık altının dışarı çıkmasının sebebi yüzde 80 ekonomik kriz. İnsanlar ekonomik krizden altınını, bileziğini satarak kurtulmaya çalışıyor. Borcunu ödüyor, ihtiyaçlarını karşılıyor. Bu üzüntü verici. Keşke bu değerler ekonomi içinde kalsaydı. Tahmin edilen yastık altının yüzde 5'i üç dört ay içinde hurda altın oldu" dedi. Altına dayalı hesap açın Altının takı eşyası olduğunda yüzde 30 ila 60 arasında işçilik maliyetinin bindiğini ve geri satma durumunda bu kadar bir kayıptan söz edilebileceğini vurgulayan Saraç vatandaşa şu önerilerde bulundu: "Bankalarda 'altına dayalı hesap' açılıyor. Vatandaş bankada açtığı hesaba gram karşılığı TL yatırıyor. Banka da hesap sahibi adına o kadar altın alıyor. Bu altınlar İAB'de saklanıyor. İAB'de mevduat yatırımı olarak üç ton altını geçemiyoruz. Burada hem altının fiyat artışından yararlanıyor hem de işçilik gibi bir değer kaybı yaşanmıyor." İhracat ithalata bağlı Altında ihracatın ithalata bağlı olduğunu, son beş yıla bakıldığında ithalatta da gerilemeler gözlendiğine değinen Osman Saraç, "2005 yılında 269 ton, sonra 193 ton, 231 ton ve geçen yıl 166 ton altın ithalatı yaptık. 2009'un ocak ayında 1 kilo bile altın ithal etmedik. Geçen yıl aynı ayda 30 ton altın ithalatı yapmıştık. Bu durum mücevher sektörünü likidite krizi etkileyecek görünüyor. Tabi ki ihracat da etkilenecek" dedi. Özellikle kıymetli taşlarda dünyada sıfır olan vergilerin Türkiye'de yüzde 20 ÖTV ve yüzde 18 de KDV uygulaması yapıldığını belirten İAB Başkanı, "Hükümetler sektördeki kayıt dışılıktan dolayı sıfır vergiye sıcak bakmıyor. Üreticilerse sadece işçilikten vergi alınmasını istiyor. Şu anda gelinen nokta 'ÖTV değil, KDV alınsın. O da total ürün üzerinden yüzde 8 olarak. Maliye bu konuda çalışıyor" diye konuştu.