Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 33. Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında 19 Kasım’da Çin’in Guangdong eyaletine bağlı Şıncın kentinde üçlü görüşme gerçekleştirdi. Büyük güçler arasında stratejik istikrarın ele alındığı toplantıda, küresel barış ve güvenliği ilgilendiren başlıklar öne çıktı.
Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre liderler, küresel barışı yakından ilgilendiren önemli konularda görüş alışverişinde bulundu. ABD, Çin ve Rusya arasında ilk kez stratejik istikrar diyaloğu niteliğinde düzenlenen üçlü zirvede, Ukrayna, İran ve Kuzey Kore bağlantılı jeopolitik gelişmelerin yanı sıra nükleer silahların kontrolüne ilişkin konuların da gündeme gelmesi bekleniyordu.
Görüşmede büyük güçler arasındaki ilişkilerin dünya barışı ve istikrarı üzerindeki rolüne dikkat çeken Şi Cinping, ülkeler arasındaki yapıcı etkileşimin bir tercih değil, sorumluluk olduğunu belirtti. Çin, ABD ve Rusya’ya küresel sorunların çözümünde birlikte hareket etme çağrısı yapan Şi, üç ülkenin dünya barışının ve istikrarının korunmasında örnek teşkil etmesi gerektiğini vurguladı.
Çin tarafından yapılan açıklamada ise büyük güçler arasındaki barışın küresel istikrarı desteklediği, rekabetin ve karşı karşıya gelmenin ise dünyada kargaşaya neden olduğu ifade edildi.
Çin ve ABD’den stratejik istikrar için eylem planı
Şi Cinping, Trump ile gerçekleştirdiği ikili görüşmede de iki ülke arasındaki ilişkilere yönelik değerlendirmelerde bulundu. Görüşmede, Çin-ABD ilişkilerinin yapıcı ve stratejik açıdan istikrarlı bir zeminde ilerlemesini sağlamak amacıyla eylem planı hazırlanması konusunda anlaşmaya varıldı.
Kararlaştırılan planın karşılıklı saygı, adalet ve karşılıklılık ilkelerine dayanması, ayrıca iki ülke liderleri arasında sağlanan mutabakatların hayata geçirilmesini hedeflemesi öngörüldü.
Şi Cinping, ikili ilişkilerdeki iyileşmenin devam edebilmesi için varılan anlaşmaların uygulanması, işbirliğinin genişletilmesi ve görüş ayrılıklarının yapıcı bir yaklaşımla yönetilmesi gerektiğini dile getirdi.
Şi Cinping’den Trump’a Tayvan uyarısı
Görüşmede Tayvan meselesine de değinen Şi Cinping, Washington yönetimine bu konuda uygun adımlar atması çağrısında bulundu. Şi, Tayvan’daki gelişmelerin Çin-ABD ilişkilerinde ciddi bir gerilemeye neden olmaması gerektiğini ifade etti.
İki ülkenin ticaret alanında ilerleme kaydetmesinin önemine de işaret eden Şi, uyuşturucuyla mücadele, göçmenlerin geri gönderilmesi, telekomünikasyon dolandırıcılığıyla mücadele ve yapay zekâ güvenliği konularında işbirliğinin geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
Çin’in ev sahipliğinde düzenlenen 33. APEC Zirvesi, 17-19 Kasım tarihlerinde Şıncın kentinde gerçekleştiriliyor. Pasifik bölgesindeki 21 ekonomiyi bir araya getiren APEC, ilk zirvesini 1993 yılında düzenlemişti. Çin daha önce 2001’de Şanghay’da ve 2014’te Pekin’de gerçekleştirilen zirvelere ev sahipliği yapmıştı.
Yazdır