Yazdır
Türkiye'nin dünya çapında milyonlarca izleyiciye ulaşan dizi sektörü, reklam gelirlerindeki düşüş ve artan prodüksiyon maliyetleri nedeniyle ciddi bir ekonomik darboğazdan geçiyor. Televizyon kanallarının reklam pastasından aldığı payın azalması, yapım şirketlerini yeni tasarruf önlemleri aramaya yöneltti. Çözüm arayışında oyuncuların ücretleri de gündeme gelirken bazı yapımcılar, devam eden projelerde bile indirim talep etmeye başladı. Oyuncular ise krizin yalnızca ücret kesintileriyle aşılamayacağı görüşünde.
Reklam gelirlerindeki düşüş Türk dizilerini de etkiledi
Dizi sektöründe yaşanan ekonomik sıkıntıların yalnızca Türkiye'ye özgü olmadığını belirten MEDYAPIM'ın sahibi Fatih Aksoy, küresel ölçekte televizyon kanallarının reklam gelirlerinde ciddi kayıplar yaşandığını ifade etti. Aksoy'a göre sosyal medya fenomenleri ve dijital platformların reklam pazarından daha fazla pay almaya başlaması, geleneksel televizyon yayıncılığını zor durumda bıraktı.
Türkiye'nin bu dönüşümü diğer ülkelere kıyasla daha geç yaşadığını belirten Aksoy, bugüne kadar yurt dışına yapılan dizi satışlarının sektörü ayakta tuttuğunu söyledi. Ancak uluslararası pazardaki televizyon kanallarının da reklam gelirlerinde düşüş yaşaması, Türk yapımlarının ihracatından elde edilen kazancı olumsuz etkiledi.
Aksoy, Türkiye'deki finansal koşulların da krizin kısa sürede derinleşmesinde etkili olduğunu vurguladı.
Yapımcılar oyunculardan ücret indirimi istiyor
Sektörde maliyetleri kontrol altına almak isteyen yapım şirketleri, oyuncu ücretleri başta olmak üzere tüm harcama kalemlerinde yeniden düzenlemeye gitmeyi planlıyor. MEDYAPIM'ın sahibi Fatih Aksoy, oyuncu ücretlerinin yanı sıra mekân kiraları ve diğer prodüksiyon giderlerinin de ülkenin ekonomik koşullarına uygun hâle getirilmesi gerektiğini belirtti.
Aksoy, yapımcıların önerdiği ücretleri kabul edip etmemekte oyuncuların özgür olduğunu, yeni projelerde daha düşük bütçelerle çalışmayı kabul eden isimlerin tercih edilebileceğini dile getirdi. Bölüm başına 600-700 bin dolara ulaşan yapım maliyetlerinin ise mevcut koşullarda sürdürülebilir olmadığını kaydetti.
Avşar Film'in sahibi Şükrü Avşar da televizyon kanallarının reklam gelirlerinin ciddi biçimde gerilediğine dikkat çekti. Dijital mecraların reklam pastasından daha fazla pay almasıyla kanalların gelirlerinin azaldığını belirten Avşar, bu durumun yapım şirketlerinin kâr marjlarını da ortadan kaldırdığını ifade etti.
Oyunculardan ücret indirimi talep edilen projelerden biri olan "Haysiyet" dizisinin yapımcısı Süreç Film'in sahibi İsmail Gündoğdu da devam eden bir projelerinde indirim istediklerini doğruladı. Gündoğdu, sektördeki sorunun yalnızca oyuncuların ücretlerini düşürmesiyle çözülemeyeceğini vurguladı.
Bir bölümün maliyeti 35 milyon liraya ulaştı
Yapımcıların verdiği bilgilere göre Türkiye'de televizyon dizilerinin bölüm başına ortalama maliyeti 30-35 milyon lira seviyesinde bulunuyor. Bu harcamaların yaklaşık üçte biri oyuncu ücretlerinden, üçte biri set çalışanlarından, geri kalan bölümü ise diğer prodüksiyon giderlerinden oluşuyor.
Özellikle çekim mekânlarının maliyetindeki artış yapım şirketlerini zorluyor. Sokak çekimleri için belediyelere ödenen ücretler, mekân kiraları ve menajerlik giderleri de bütçeyi büyüten kalemler arasında yer alıyor.
Şükrü Avşar, yalnızca bir çekim mekânının günlük maliyetinin 200-300 bin liradan başladığını belirterek giderlerdeki yükselişe dikkat çekti. Oyuncu ücretlerinde konuşulan yüzde 20'lik indirimin bile sektörün sorunlarını çözmeye yetmeyeceğini savundu.
140 dakikalık dizi dönemi sona mı eriyor?
Türk dizi sektörünün en önemli sorunlarından biri de bölüm sürelerinin uzunluğu. Türkiye'de televizyon dizilerinin ortalama bölüm süresi 140 dakikaya kadar çıkarken diğer ülkelerde bu süre çoğunlukla 60 dakikanın altında kalıyor. Süre açısından Türkiye'ye en yakın ülkelerden Güney Kore'de bile bölümler genellikle 70-80 dakika sürüyor.
Yapımcılar, uzun bölümlerin hem prodüksiyon maliyetlerini artırdığını hem de set çalışanları üzerinde ağır bir iş yükü oluşturduğunu belirtiyor. Şükrü Avşar, 140 dakikalık bir bölümün çekilebilmesi için çift ekip çalışmasının gerektiğini, bu nedenle üretim sürecinin oldukça zorlaştığını ifade etti.
Avşar'a göre oyuncular da uzun televizyon projeleri yerine yaklaşık 45 dakikalık dijital platform yapımlarını tercih edebiliyor.
MEDYAPIM'ın sahibi Fatih Aksoy ise televizyon kanallarının reklam kuşaklarından daha fazla gelir elde edebilmek amacıyla bölüm sürelerini uzattığını söyledi. Ancak reklam gelirlerindeki düşüş nedeniyle gece yarısındaki reklam kuşaklarının da eskisi kadar kullanılamadığını belirten Aksoy, artık 95-110 dakikalık bölümlerin yeterli olabileceğini ifade etti.
Aksoy, yeni dönemde dizi sürelerinin kısalmasının ve tüm prodüksiyon giderlerinin yeniden dengelenmesinin kaçınılmaz olduğunu düşünüyor.
Dizi sayısı bir sezonda yüzde 20 azaldı
Sektördeki ekonomik daralmanın etkileri yapım sayılarına da yansıdı. 2025-2026 televizyon sezonunda yayınlanan toplam dizi sayısı, önceki sezona göre yaklaşık yüzde 20 geriledi. Yayınlanan bölüm sayılarında da benzer bir düşüş yaşandı.
Televizyon kanalları, geleneksel olarak reklam talebinin yüksek olduğu ekim ayında bile reklam kotalarını doldurmakta zorlandı. Bu nedenle bazı özel günlerde ve TRT'de Avrupa kupası karşılaşmalarının yayınlandığı akşamlarda dizilerin yeni bölümleri ekrana getirilmedi.
Sinema ve televizyon eleştirmeni Murat Tolga Şen ise krizin yalnızca ekonomik nedenlerle açıklanamayacağını savunuyor. Şen'e göre seyirciler, uzun süredir birbirine benzeyen hikâyelerden ve televizyon dizilerinin sunduğu hayatla kendi yaşamları arasındaki büyük farktan dolayı yapımlara ilgisini kaybediyor.
Ekonomik sıkıntılar nedeniyle televizyon izleyicisinin satın alma gücünün de gerilediğini belirten Şen, reklam verenlerin geleneksel televizyon dizilerine olan ilgisinin azalmasının sektörü daha da zorladığını ifade ediyor.
Türk dizilerinin ihracatında gerileme yaşanıyor
Bir dönem ABD'nin ardından dünyanın en büyük ikinci dizi ihracatçısı olarak gösterilen Türkiye, uluslararası sektör araştırmalarına göre son yıllarda ABD ve İngiltere'nin ardından üçüncü sıraya geriledi.
Murat Tolga Şen, Türk dizilerinin yurt dışındaki izleyicilerinin de artık farklı hikâyeler ve karakterler beklediğini belirterek mevcut ihracat başarısının gelecekte devam etmeyebileceğini öne sürdü.
Öte yandan yapımcılar, sektörün uluslararası rekabet gücünü koruyabilmesi için devlet desteğinin önemine dikkat çekiyor. Fatih Aksoy, Avrupa'da dizi ve film üretiminde maliyetlerin yüzde 30-40'ına ulaşan kamu desteklerinin bulunduğunu, Türkiye'de de benzer uygulamalara ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Yapımcılar düşük bütçeli projelere yönelebilir
Sektörün geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şükrü Avşar, televizyon kanallarının önümüzdeki dönemde daha düşük maliyetli yapımları tercih edebileceğini belirtti. Avşar'a göre stüdyo ortamında çekilen durum komedileri (sit-com) ve yarışma programları yeniden ön plana çıkabilir.
Avşar, geçmişte Körfez Savaşı döneminde de benzer ekonomik koşulların yaşandığını, kanalların kendi yapımlarına yönelerek dizileri yayından kaldırdığını ve daha düşük bütçeli programlara ağırlık verdiğini hatırlattı.
Murat Tolga Şen ise daha karamsar bir tablo çizerek ulusal televizyon kanallarındaki dizi üretiminin zamanla sona erebileceğini savundu. Şen'e göre televizyon kanallarının ayakta kalabilmesi için daha ucuz yapım modellerine geçmesi gerekebilir.
Türkiye'nin uluslararası alanda önemli bir marka hâline gelen dizi sektöründe yaşanan bu kriz, hem yerli yapımların geleceği hem de milyarlarca liralık üretim ekonomisinin sürdürülebilirliği açısından kritik bir döneme işaret ediyor. (ekonomim)
Dizi ekibinden 'sokak hakkı' diye haraç istediler
Maliyet krizi büyüyor, reklam gelirleri düşüyor! Dizilerde yaprak dökümü