ABD’de bugün yapılacak Kongre ara seçimlerinde hayat pahalılığı, İran savaşının ekonomik faturası ve sağlık hizmetlerinin maliyeti, Başkan Donald Trump ile Cumhuriyetçilerin karşısındaki en kritik sınavı oluşturuyor. Anadolu Ajansının haberine göre, seçim öncesindeki kamuoyu araştırmaları, seçmenlerin özellikle ekonomik koşullara odaklandığını ve Trump yönetiminin bu alandaki performansına yönelik memnuniyetsizliğin yüksek olduğunu gösteriyor.
Sandıktan çıkacak Kongre aritmetiği, Trump’ın görev süresinin kalan iki yılında ekonomi, göçmenlik ve dış politika alanlarında atacağı adımların da sınırlarını çizecek.
Cumhuriyetçiler vergi indirimlerini, sınır güvenliğini ve ekonomik büyümeyi öne çıkarırken Demokratlar, seçmenin cebini zorlayan fiyat artışlarını ve İran savaşının maliyetini kampanyalarının merkezine yerleştiriyor.
ÜÇGENİN İLK KÖŞESİ HAYAT PAHALILIĞI
Associated Press (AP) ile NORC Kamuoyu Araştırmaları Merkezinin güncel anketine göre, seçmenlerin yüzde 85’i ekonomiyi, yüzde 84’ü ise hayat pahalılığını seçimlerdeki en önemli konular arasında değerlendiriyor.
Araştırmaya katılanların yüzde 74’ü Trump’ın ekonomi yönetimini, yüzde 79’u ise hayat pahalılığıyla mücadelesini onaylamadığını belirtiyor.
Pew Araştırma Merkezinin güncel araştırmasına katılan seçmenlerin yüzde 84’ü de ekonomiyi oy verme kararlarında “en önemli faktör” olarak tanımlıyor.
Konut, ulaşım ve günlük tüketim harcamalarındaki baskı, Cumhuriyetçilerin ekonomik büyüme ve vergi indirimleri üzerinden verdiği mesajların karşısında seçmenin doğrudan yaşadığı bir sorun olarak duruyor.
SAVAŞIN FATURASI BENZİN POMPASINDA
İran savaşı, Amerikan seçmeni açısından dış politika gündemini aşarak hane bütçesini etkileyen bir ekonomik soruna dönüşmüş durumda.
Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, 31 Ekim itibarıyla ülke genelinde normal benzinin galon fiyatı ortalama 4,18 dolar seviyesinde bulunuyor. Savaşın başladığı şubat ayının sonunda bu rakam yaklaşık 2,98 dolardı.
Benzindeki yükseliş, otomobile bağımlı hanelerin ulaşım giderlerini artırırken dizel fiyatları da taşımacılık, tarım ve lojistik sektörlerinde maliyet baskısı yaratıyor.
ABD Çalışma Bakanlığının son verilerine göre, eylülde tüketici fiyatları yıllık yüzde 3,7 arttı. Benzin fiyatlarındaki aylık yükseliş yüzde 9,1’e ulaşırken enerji fiyatları son bir yılda yüzde 20,4, benzin fiyatları ise yüzde 34,2 yükseldi.
Gallup araştırmasında kayıtlı seçmenlerin yüzde 42’si, benzin fiyatlarını oy verme kararlarında “son derece önemli” bulduğunu belirtiyor.

İRAN SAVAŞI SANDIĞIN DA GÜNDEMİNDE
ABD’nin şubat ayında İsrail ile birlikte İran’a karşı başlattığı savaş ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla gündeme gelen petrol arzı belirsizlikleri, enerji fiyatları üzerindeki baskıyı artırıyor.
Gallup’a göre, kayıtlı seçmenlerin yüzde 47’si İran’daki gelişmeleri oy verme kararlarında “son derece önemli” görüyor. Bu oran Demokratlarda yüzde 58, Cumhuriyetçilerde yüzde 35, bağımsız seçmenlerde ise yüzde 46 düzeyinde.
Trump, İran’ın nükleer silah edinmesini engellemeye yönelik politikalarını ulusal güvenlik gerekçesiyle savunuyor. Demokratlar ise savaşın federal bütçeye, Amerikan askerlerine ve tüketiciye yansıyan maliyetlerini sorguluyor.
AP-NORC araştırmasında da İran savaşını seçimlerin önemli konuları arasında değerlendirenlerin oranı yüzde 64 olarak kaydediliyor.
ÜÇÜNCÜ KÖŞE SAĞLIK HARCAMALARI
Sağlık hizmetlerine erişim ve sigorta maliyetleri, Trump ile Cumhuriyetçilerin karşısındaki üçüncü kritik başlığı oluşturuyor.
AP-NORC anketinde seçmenlerin yüzde 69’u sağlık hizmetlerini öncelikli konular arasında gösteriyor. Gallup araştırmasında ise seçmenlerin yüzde 50’si bu başlığı oy verme kararlarında “son derece önemli” olarak değerlendiriyor. Bu oran Demokratlarda yüzde 68, Cumhuriyetçilerde yüzde 34 seviyesinde bulunuyor.
Demokratlar, düşük gelirli Amerikalılara sağlık hizmeti sağlayan Medicaid programına yönelik harcama kesintilerini eleştiriyor. Cumhuriyetçiler ise federal harcamaların azaltılması ve sağlık sistemindeki maliyetlerin kontrol altına alınması gerektiğini savunuyor.
Kürtaj da özellikle kadın ve genç seçmenlerin tercihlerinde etkili olan başlıklar arasında yer alıyor. Gallup araştırmasına göre, seçmenlerin yüzde 38’i kürtajı oy verme kararlarında “son derece önemli” buluyor.
BAĞIMSIZ SEÇMENLERİN TERCİHİ KRİTİK
İki partinin yerleşik tabanları dışında kalan bağımsız seçmenlerin öncelikleri de bu üç başlıkta yoğunlaşıyor.
Gallup araştırmasına göre, bağımsız seçmenlerin yüzde 51’i ekonomiyi, yüzde 48’i sağlık hizmetlerini, yüzde 46’sı ise İran’daki gelişmeleri oy verme kararlarında “son derece önemli” görüyor.
Göçmen politikaları ve sınır güvenliği Cumhuriyetçilerin kampanyasında ağırlığını korusa da 2024 seçimlerindeki kadar belirleyici başlıklar arasında yer almıyor. Pew araştırmasında göçmen politikalarını “çok önemli” bulanların oranı Cumhuriyetçi adayları destekleyenlerde yüzde 72, Demokrat adayları destekleyenlerde yüzde 53 olarak ölçülüyor.
TRUMP’IN KALAN İKİ YILI OYLANIYOR
AP-NORC’un güncel anketine göre, Amerikalıların yüzde 36’sı Trump’ın başkanlık performansını yeterli, yüzde 64’ü ise yetersiz buluyor. Aynı araştırmada yaklaşık yüzde 80’lik kesim, ülkenin yönetiminde kapsamlı veya köklü değişikliklere ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
Bu tablo, ara seçimleri Kongre’deki sandalye dağılımının ötesinde Trump’ın ikinci döneminin performansına ilişkin bir sınava dönüştürüyor. Hayat pahalılığı, İran savaşı ve sağlık harcamalarının oluşturduğu “şeytan üçgeni”, Cumhuriyetçilerin Kongre’deki gücünü koruma mücadelesinin merkezinde yer alıyor.
Dolar için ara seçim sınavı: Demokratların zaferi ne getirecek?
ABD ara seçimleri piyasaların yönünü değiştirebilir!
Kongre ara seçimlerinde Trump'tan 'veto' tehdidi
ABD ara seçimleri öncesinde dolar yatay, euro 17 ayın dibinde
Yazdır