Yazdır
R4 (Türkiye, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan) ve R4+E3 (İngiltere, Almanya, Fransa) Dışişleri Bakanları toplantıları Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ev sahipliğinde İstanbul'da düzenlendi. Toplantılara Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan katıldı.
Bu yedi ülke, R4+E3 formatında ilk kez Türkiye'nin inisiyatifiyle bir araya gelmiş oldu. Program kapsamında ikili görüşmelerin gerçekleştirilmesinin ardından Bakan Fidan, basın toplantısı gerçekleştirdi.
‘GÖRÜŞLERİMİZİ, TEDBİRLERİMİZİ GÖZDEN GEÇİRDİK’
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, “Bugünkü yaptığımız toplantı 7’nci toplantı idi; Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır, Pakistan katılımıyla bölgesel dörtlü olarak bölgemizin sorunları ve çözüm metotlarını, bugüne kadar yapılan işlemleri, alınan tedbirleri, sorunların geldiği noktayı, çözümlerin ilerlediği aşamayı en detaylı bir şekilde masaya yatırma imkanımız oldu. Bölgede istikrarlaştırıcı rolü, Filistin, Gazze, Batı Şeria başta olmak üzere Lübnan ve Suriye'deki muhtemel istikrarlaştırıcı hamlelerle konuştuk, bunlara yönelik görüşlerimizi, tedbirlerimizi tekrar tekrar gözden geçirdik” dedi.
‘SERBEST TİCARET REJİMİNİ İNANILMAZ BİR ŞEKİLDE ETKİLEMEKTE’
Bakan Fidan, “Daha sonra Avrupalı meslektaşlarımızla bir araya geldik. Gerçekten hem Avrupa ülkelerinin hem belli başlı İslam ülkelerinin bir araya gelerek hem bölgesel konuları hem küresel konuları detaylı bir şekilde masaya yatırmaları, bu konuda tabii görüş alışverişinde bulunmaları önemli. Tabii ki konuların başında iki savaş alanı geliyor. Bunlardan birisi şu anda Körfez'deki savaş sebebiyle kapalı olan Hürmüz Boğazı ve Babü'l-Mendeb'in kapanması, zaman zaman oradaki gemilerin hedef altına girmesi ve diğer taraftan Karadeniz'deki seyri sefer güvenliğinin şu anda hemen hemen ortadan kalkmış olması. Bu ikisi dünyanın hem enerji ihtiyacını, hem gıda ihtiyacını, hem de serbest ticaret rejimini inanılmaz bir şekilde etkilemektedir. Bütün hükümetlere coğrafi ayrım gözetmeksizin vatandaşları üzerinden, piyasalar üzerinden, finansman üzerinden inanılmaz bir basınç ve yük oluşturmakta.
Tabii ki sorumlu devletlerin rolü bu sorunlara mümkün olduğunca barışçıl çözümler aramak.
Bütün bunları masaya detaylı bir şekilde yatırdık. Hem Ukrayna'daki savaş hem İran, Hürmüz Boğazı ve Suudi Arabistan'a yapılan saldırılar, daha sonra İsrail'in bölgedeki istikrarsızlaştırıcı potansiyel rolü, bütün bunlardan ne yazık ki söz edilebilir ve bölgenin ötesinde olan diğer sıkıntılı konular. Bütün bunların hepsi masaya yatırıldı, bunlara yönelik ortak pozisyonlarımız nelerdi. Tabii ki masanın etrafındaki bütün ülkeler daha fazla savaşın yaygınlaşmasını istemiyorlar. Savaşın hem Körfez'den hem Ukrayna'dan bir an önce durulmasına ve ateşkes olmasına taraftarlar ve bu önemli; bütün ülkeler diplomasinin, diyaloğun tek yol olduğu konusunda hemfikirler. Bu mesaj önemli. Herkes tabii bu mesajı bütün taraflara aynı şekilde verme, iletme kararını aldık. Özellikle İran'a yönelik yeniden yapılacak bir saldırının gerçekten bölgedeki savaş ve çatışmayı tekrar yaygınlaştırmaya yol açacağı konusunda hepimiz hemfikiriz. Bunun yerine diyaloğu, diplomasiyi tercih etmenin en doğru yol olduğu konusunda hemen hemen bir fikir birliği sağladık” diye konuştu.
HÜRMÜZ'ÜN AÇILMASI GEREKİYOR
Bakan Fidan, “Tabii ki diğer taraftan Hürmüz Boğazı’nın hemen açılması gerekiyor. Suudi Arabistan'a yönelik yapılan saldırıların da durması gerekiyor. Bütün bunları uygun diplomatik yöntemlerle nasıl yapabiliriz? Ne tür araçlar, yöntemler, argümanlar kullanılabilir? Bunları da detaylı bir şekilde masaya yatırdık. Tabii bu toplantı hem katılımcıları itibarıyla hem gündemi itibarıyla hem mekanı itibarıyla son aylardaki belki en önemli jeopolitik olaylardan biriydi." ifadelerini kullandı.
Açıklamalarının ardından soruları yanıtlayan Bakan Fidan, “Bu olayda diplomasiye de çok büyük bir alan var, savaşa da çok büyük bir alan var. Özellikle ilgili bu konuda nasıl tutum alacağına bağlı. Dolayısıyla bugünkü toplantıda aslında altını çizmemiz nokta bizim istisnasız bir şekilde hep beraber diyaloğun tek çözüm yolu olduğu meselesi. Burada tabii ki hiç kimsenin başka ülkenin haklarına vesaire tecavüzüne izin veriyoruz manasına gelmiyor veya Hürmüz Boğazı'nın kapalı tutulmasına izin verileceği manasına gelmiyor. Fakat burada daha fazla savaşın yayılmasına engel veren, daha fazla yıkıma yol açmadan bu meseleyi nasıl hallederiz onun parametresi açıkca konuşuldu.” dedi.
‘TÜRKİYE OLARAK YAKINDA ÇOK İYİ BİR HABER VERECEĞİMİZİ DUYACAKSINIZ’
Bakan Fidan, “Biz mutabakat zaptını biliyorsunuz 2019 yılında imzaladık. O imzalanan metin üzerinden neredeyse 7 yıllık geçmiş durumda. 7 yıl sonra aslında hukukende yürürlükte olan bir anlaşmanın Libya Temsilciler Meclisi tarafından da kabul edilmesi konusunun bu şekilde büyük bir siyasal görültü malzeme haline getirilmesi tabii bizim yadırgadığımız bir şey. Burada Yunanistan'ın alenen Avrupa Birliği nezdinde yaptığı çalışmaları görüyoruz. Bu da anlaşılabilir bir konu.
Bizim bu anlaşmayla beraber Libya'daki istikrarın temini konusundaki çalışmalarımız tabii ki hız kesmeden devam edecek. Anlaşmayla ilgili Mısır'ın da bazı çekinceleri var.
Biz daha önce de birkaç yıldır Mısır’la bu konuyu görüşüyoruz. Bu konuda Türkiye olarak biz oldukça yapıcı bir yerde duruyoruz. Türkiye, İtalya, Mısır, bir araya gelerek Mısır'ın endişe ettiği konular, Libya’nın endişe ettiği konular neler ? Bu konularda görüşmeler tabiki yapılabilir. Olumlu, yapıcı yaklaşımlar tabiki ortaya konabilir. Konmalı da. Bu konuda bizim hiçbir sıkıntımız yok. Bunu Mısır’lı meslektaşıma da ifade ettim. Türkiye’nin yürüttüğü çalışmalar var. Bu çalışmalar hem siyasal bütünlüğün sağlanması hemde buna bağlı başta askeri konular olmak üzere biliyorsunuz her iki tarafında askeri yapısı var. Bu milli bir ordu altında bir araya gelmesi gerekiyor. Madem bir ülke bütünleşmesi olacak bunun en önemli ayaklarından biri de her iki tarafın ayrı ayrı kontrol ettiği askeri unsurlar nasıl bir çatı altında bir araya gelecekler. İnşallah yakında da Türkiye olarak buna çok iyi bir haber vereceğimizi duyacaksınız” dedi.
AB’den ABD’nin UCM yaptırımları için 6 aylık diyalog planı
Erdoğan’dan barış ve diplomasi mesajı