Yazdır
Türkiye’den Avrupa Birliği ülkelerine gönderilen yaş üzümler, pestisit kalıntısı nedeniyle sınır kapılarından geri dönmeye devam ediyor. Son olarak 14,1 tonluk üzüm sevkiyatı, izin verilen pestisit limitinin aşılması nedeniyle Bulgaristan’da durduruldu.
Yalnızca eylül ayında Türkiye’den gönderilen ve pestisit gerekçesiyle geri çevrilen üzüm miktarının 53 tonu aştığı belirtilirken, iadeler iç piyasadaki denetimlerin yeterliliğine ilişkin soru işaretlerini de yeniden gündeme getirdi.
Tarım yazarı Gazi Kutlu, Bulgaristan makamlarının 8 Ekim’de toplam 14 bin 100 kilogram üzümün AB pazarına girişine izin vermediğini aktardı. Kutlu, sevkiyatın gönderici firmaya iade edileceğinin bildirildiğini ancak tespit edilen pestisitin türü ile limitin ne kadar aşıldığına ilişkin bilgi paylaşılmadığını söyledi.
Tonlarca üzüm geri çevrildi
Son olayın münferit olmadığını belirten Kutlu, Bulgar basınında yer alan verilere göre ağustos ayında Türkiye’den gönderilen üç ayrı üzüm sevkiyatının, toplamda 17,5 tonu aşacak şekilde geri çevrildiğini ifade etti.
Eylül ayında ise beş farklı sevkiyatta 53 tondan fazla üzümün AB pazarına kabul edilmediğini belirten Kutlu, 8 Ekim’de durdurulan 14,1 tonluk ürünün de bu tabloya eklendiğini söyledi.
Bulgaristan Gıda Güvenliği Ajansının (BFSA) son dönemde Türkiye’den gelen yaş üzümlere yönelik sınır kontrollerini artırdığı kaydedildi.
Pestisit bildirimlerinde asetamiprid öne çıkıyor
Avrupa Birliği’nin Gıda ve Yemler için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) kayıtları da Türkiye kaynaklı üzüm ürünlerine ilişkin dikkat çekici veriler ortaya koyuyor.
2020’den bu yana Türkiye menşeli yaş üzüm, asma yaprağı ve kuru üzüm ürünleriyle ilgili toplam 46 bildirim yapılırken, bunların önemli bölümünün pestisit kalıntılarından kaynaklandığı belirtiliyor.
Kayıtlarda en fazla karşılaşılan etken madde 23 bildirimle asetamiprid oldu. Bunu dokuz bildirimle ditiyokarbamatlar, sekizer bildirimle azoksistrobin ve lambda-sihalotrin izledi. Bir bildirimin birden fazla etken madde içerebildiği belirtilirken, son dönemdeki sınır iadelerinin henüz RASFF sistemine işlenmediği ifade edildi.
Üretici fiyatla, ihracat pestisitle mücadele ediyor
Üzüm üreticisinin bir yandan fiyat ve pazarlama sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu belirten Kutlu, pestisit nedeniyle yaşanan ihracat iadelerinin sektördeki sıkıntıyı daha da artırdığını söyledi.
Geçen yıl zirai donun etkisiyle yaklaşık 4 milyon tondan 2,5 milyon tona düşen üzüm üretiminin bu yıl 3,8 milyon tona ulaşmasının beklendiğini aktaran Kutlu, üretimdeki toparlanmanın üreticinin kazancına aynı ölçüde yansımadığına dikkat çekti.
Kutlu, geçen yıl Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından kilogramı 120 liradan alınan kuru üzümün bu yıl 95 liraya gerilediğini belirterek pestisit kaynaklı iadelerin de üreticiyi ve sektörü zor durumda bıraktığını ifade etti.
“Böylesine stratejik bir güce sahip olduğumuz üzüm sektöründe, hâlâ pestisit kalıntısı nedeniyle ürünlerimizin kapıdan dönmesi asla kabul edilemez” diyen Kutlu, denetimlerin ve caydırıcı yaptırımların artırılması gerektiğini vurguladı.
İade edilen ürünler iç piyasaya mı giriyor?
Pestisit sorununun yalnızca ihracat kaybı açısından değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Kutlu, tüketici sağlığına da dikkat çekti.
Avrupa’dan geri gönderilen ürünlerin imha edilebildiğini veya farklı standartlara sahip üçüncü ülkelere yönlendirilebildiğini söyleyen Kutlu, Türkiye’de iç piyasaya sunulan ürünlerin hangi sıklıkta ve ne düzeyde denetlendiğini sorguladı.
Kutlu, ihracat ürünlerine uygulanan analiz sıklığı ve denetim hassasiyetinin iç piyasada da gösterilmesi gerektiğini belirterek güvenli gıdanın yalnızca ihracat açısından değil, tüketicinin sofrası için de temel öncelik olması gerektiğini ifade etti.
AB asetamiprid limitini düşürdü
Kutlu ayrıca Avrupa Birliği’nin üzümdeki pestisit limitlerine ilişkin yaptığı değişikliğe dikkat çekti.
AB, 19 Ağustos 2025 itibarıyla sofralık ve şaraplık üzümlerde asetamiprid için izin verilen maksimum kalıntı limitini 0,5 miligram/kilogramdan 0,08 miligram/kilograma düşürdü.
Bu değişiklikle birlikte ihracatçıların ve üreticilerin yeni limitler konusunda yeterince bilgilendirilip bilgilendirilmediği de tartışma konusu oldu. (cumhuriyet)
Üzümde pestisit riski ihracatı vurdu!
Şok iddia! Türk üzümü İngiltere'de manşette