Yazdır
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Eylül 2026 Bölgesel Ekonomik Görünüm Raporu’nda Türkiye ekonomisine ilişkin büyüme beklentisini revize etti. Banka, 2026 yılı büyüme tahminini 0,5 puan azaltarak yüzde 3,0’a çekerken, 2027 için öngördüğü yüzde 4,0’lık büyüme tahminini değiştirmedi.
Türkiye ekonomisinde ilk yarıda ivme kaybı
Raporda, Türkiye ekonomisinin 2024’te yüzde 3,3 büyüdüğü, 2025’te ise büyüme hızının yüzde 3,6’ya yükseldiği belirtildi. Ancak ekonominin 2026’nın ilk yarısında yıllık bazda yüzde 2,5 büyüyerek yavaşladığı ifade edildi.
EBRD, bu performansın ihracatın reel olarak gerilemesi nedeniyle daha önceki beklentilerin altında kaldığına dikkat çekti. Banka, büyümenin 2026’da yüzde 3,0’a, 2027’de ise yüzde 4,0’a yükselmesini öngörüyor.
2026 tahminindeki aşağı yönlü revizyonda, kalıcılığını koruyan enflasyonist baskıların daha sıkı finansal koşulları gerekli kılması etkili oldu.
Türkiye’nin risk primi bölgeden ayrıştı
Orta Doğu’daki çatışmaların başlamasının ardından mart ayında EBRD bölgesinde Almanya ile tahvil faiz farklarının açıldığı belirtilen raporda, birçok ekonomide söz konusu farkların çatışma öncesi seviyelere veya daha altına gerilediği aktarıldı.
Türkiye’de ise faiz farkı, eylül ortası itibarıyla yıl başına kıyasla 0,6 puan daha yüksek seviyede kaldı. EBRD, bu ayrışmayı Türkiye’nin ithal enerjiye olan bağımlılığı ve dezenflasyon sürecinin beklenenden daha yavaş ilerlemesiyle ilişkilendirdi.
Türkiye’nin yanı sıra Mısır ve Romanya para birimleri de ABD doları karşısında değer kaybetti. Raporda, kurdaki gerilemenin maliyet rekabetçiliğini kısmen desteklediği ancak aynı zamanda enflasyonist baskıları artırdığı ifade edildi.
Bölge ekonomilerinde Irak etkisi
EBRD’nin faaliyet gösterdiği bölgelerde ekonomik büyümenin 2026’da yüzde 2,5, 2027’de ise yüzde 4,0 olması bekleniyor. Banka, haziran ayındaki tahminine göre 2026 beklentisini 0,6 puan aşağı çekerken, 2027 öngörüsünü 0,4 puan yükseltti.
Bu değişikliklerde, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla petrol ihracatında sert düşüş yaşayan Irak’taki derin resesyonun önemli rol oynadığı belirtildi. Irak hesaplama dışında bırakıldığında ise 2026 büyüme tahmini yalnızca 0,1 puan aşağı çekildi.
Enerji ve gıda maliyetleri yüksek seyrediyor
Rapora göre Brent petrolün varil fiyatı, çatışma öncesinde yaklaşık 65 dolar seviyesindeyken nisanda 100 doların üzerine çıktı. Fiyatların halen çatışma öncesi seviyelerin yüzde 30 ila 60 üzerinde bulunduğu kaydedildi. Brent petrolün 2026’da ortalama 80-100 dolar seviyesinde olması, 2027’de ise gerilemesi bekleniyor.
Doğalgaz fiyatları da şubattan bu yana yüzde 70’in üzerinde yükseldi. Avrupa Birliği’nin gaz depolarındaki doluluk oranı ağustosta ortalama yüzde 65’e gerileyerek son 15 yılın en düşük ağustos seviyesine indi.
Karadeniz’deki abluka ve artan gübre maliyetlerinin etkisiyle buğday fiyatlarının da üçte birden fazla yükseldiği ve fiyatların 2028’e kadar yüksek kalmasının beklendiği aktarıldı.
EBRD bölgesinde ortalama enflasyonun nisanda yüzde 6,7 ile zirve yaptıktan sonra yaklaşık yüzde 6 seviyesinde dengelendiği belirtildi. Mevcut oranın, Kovid-19 salgını öncesindeki ortalamanın yaklaşık 2 puan üzerinde olduğu ifade edildi.
Hanehalkının enflasyon ve dolar beklentisi yükseldi
TCMB Başkanı Karahan: Dezenflasyon süreci devam ediyor
Dev bankadan Türkiye için yıl sonu enflasyon tahmini