Yazdır
Küresel hanehalkı serveti, yapay zekânın şirket kârlılığını artıracağına yönelik güçlü beklentilerin hisse senedi piyasalarını tarihi zirvelere taşımasının etkisiyle 2025 yılında yüzde 7,3 yükselerek 570 trilyon dolara çıktı.
McKinsey Global Institute (MGI) tarafından hazırlanan rapora göre, söz konusu artış 2000 yılından bu yana kaydedilen yıllık ortalama yüzde 5,9'luk büyümenin üzerine çıktı. Raporda, servet artışının yapısının ise önceki yıllardan belirgin şekilde ayrıştığına dikkat çekildi.
Servet artışında hisse senetleri öne çıktı
Rapora göre, geçmiş yıllarda hanehalkı servetini en fazla büyüten unsur, geniş kesimlerin konut sahibi olması nedeniyle gayrimenkul olurken, 2025 yılında tablo değişti. Toplam servet artışının yüzde 57'si hisse senetlerinden kaynaklanırken, gayrimenkulün payı yüzde 15'te kaldı.
Servetteki yükselişin yalnızca yüzde 20'sinin makine, ekipman, konut ve bina gibi reel varlıklara yapılan yeni yatırımlardan geldiği tahmin edildi. Bu oran, 2000-2024 döneminde ortalama yüzde 30 seviyesinde bulunuyordu.
Raporda ayrıca, varlık fiyatlarındaki yükselişten doğan "kâğıt üzerindeki kazançların" 2025 yılında toplam servet artışının yüzde 60'ını oluşturduğu belirtildi. Bu oran, son 24 yılın yaklaşık üçte birlik ortalamasının oldukça üzerinde gerçekleşti.
MGI ortağı ve raporun yazarlarından Jan Mischke, küresel ölçekte önemli miktarda servet oluştuğunu ancak bunun büyük bölümünün reel yatırımlardan ziyade beklentilere dayandığını ifade etti.
Yapay zekâ beklentilerinin gerçekleşmesi önem taşıyor
Raporda, varlık fiyatlarının reel yatırımlar ve ekonomik üretimden sürekli daha hızlı artmasının sürdürülebilir olmadığı vurgulandı. Bu farkın, yapay zekânın verimlilik artışı sağlayarak ekonomik büyümeyi hızlandırması halinde sağlıklı şekilde kapanabileceği değerlendirildi.
Bununla birlikte, varlık fiyatlarının ekonominin gerçek performansıyla yeniden uyum sağlaması için değer kaybetmesinin de olası senaryolar arasında yer aldığı belirtildi. Japonya'da 1990'lı yılların başında sona eren emlak fiyatlarındaki yükseliş ile 2007-2008 dönemindeki gayrimenkul balonunun küresel finans krizine yol açması örnek gösterildi.
MGI, gayrimenkul ve hisse senedi fiyatlarının gayrisafi yurt içi hasıladan daha hızlı yükseldiği dönemlerde sermayenin zaman zaman yüksek kaldıraçla gerçekleştirilen varlık geri alımlarına yöneldiğini, bunun da hanehalkı servetini kâğıt üzerinde artırırken gelecekte düzeltme riskini büyüttüğünü bildirdi.
ABD piyasalarındaki risk küresel ekonomiyi etkileyebilir
Raporda, yapay zekâ yatırımlarının yalnızca finansal varlık fiyatlarını değil, ABD başta olmak üzere reel yatırımları da desteklediği belirtildi. ABD'de verimlilik artışının hız kazandığı, dünyanın bazı bölgelerinde ise daha sınırlı da olsa benzer gelişmelerin görüldüğü aktarıldı.
Ancak yapay zekâya ilişkin yüksek beklentilerin karşılanamaması durumunda, hisse senedi piyasalarında yaşanabilecek olası değer kayıplarının etkisinin ABD ile sınırlı kalmayabileceği uyarısı yapıldı.
MGI verilerine göre ABD, küresel ölçekte elde tutulan hisse senetlerinin yaklaşık yarısını oluşturuyor. Son yıllarda yükselen varlık fiyatlarıyla birlikte bu pay daha da arttı. Ayrıca ABD hisse senetlerinin üçte birinden fazlasının yabancı yatırımcıların portföyünde bulunduğu belirtildi.
Raporda, varlık fiyatlarında yaşanabilecek sert düşüşlerin dünya genelindeki hanehalklarının kendilerini daha az varlıklı hissetmesine, tüketim harcamalarının azalmasına ve bunun da küresel ekonomik büyümenin yavaşlamasına neden olabileceği değerlendirmesi yapıldı.
Elon Musk'ın servetine 58 milyar dolarlık darbe
Bir yılda 1 milyon yeni milyoner! İşte küresel servet raporu
Trump kişisel servetini üçe katladı
Milyarder sayısında rekor! Servetler yüzde 25 büyüdü