Yazdır
Artan işçilik giderleri, enflasyonun altında kalan döviz kuru, yüksek finansman masrafları ve bilhassa Avrupa pazarlarındaki talep daralması sebebiyle yaklaşık iki senedir zorlu bir süreçten geçen tekstil ve hazır giyim sektöründe nihayet ilk toparlanma emareleri görülmeye başlandı.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından açıklanan nisan ayı verileri; 2022'den bu yana tekstil ve hazır giyim alanında devam eden sert küçülme eğiliminin, 2026 yılının Nisan ayında ilk defa tersine döndüğüne işaret etti. Son dört senelik periyotta yükselen maliyetler, azalan dış talep ve yoğun rekabetin baskısıyla hem işletme sayısında hem de istihdamda aralıksız bir düşüş yaşanırken, nisan ayıyla birlikte her iki metrikte de eş zamanlı bir yükseliş kaydedildi.
Dört yılın ardından ilk yükseliş
Tekstil sektöründe 2022'nin Nisan ayında 19 bin 866 seviyesinde olan firma sayısı, 2026'nın Mart ayına gelindiğinde 18 bin 348'e gerileyerek yaklaşık 1.500 işletmelik bir kayba uğradı. Aynı süreçte çalışan sayısı da 503 bin 977'den 342 bin 477'ye düşerek 161 bin 500'ü aşkın kayıp verdi. Fakat 2026 yılı Nisan ayında işletme sayısı 132 adetlik bir artışla 18 bin 480'e çıkarken, istihdam edilen kişi sayısı da 6 bin 843 artarak 349 bin 320'ye ulaştı.
Hazır giyim alanında da buna paralel bir tablo gözlemlendi. 2022 Nisan ayında 40 bin 802 olan firma sayısı, 2026 Mart'ında 34 bin 726'ya inerken takriben 6 bin şirket kapılarını kapattı. Bu zaman zarfında istihdam 704 bin 619'dan 491 bin 248'e geriledi ve 213 binden fazla kişi işinden oldu. Nisan ayında ise hazır giyim sektöründeki işletme sayısı 186 artışla 34 bin 912'ye, çalışan sayısı da 11 bin 56 kişilik bir ilaveyle 502 bin 304'e tırmandı.
Böylelikle her iki sektörde yaklaşık dört senedir süregelen daralma sürecinin peşinden ilk kez hem firma hem de istihdam sayıları aynı ay içerisinde ortak bir artış sergilemiş oldu. Bir ay gibi kısa bir sürede toplam 318 yeni firma sektöre giriş yaparken, 17 bin 899 kişilik yeni iş olanağı yaratıldı. Sektör hâlâ 2022 yılındaki seviyelerinin bir hayli uzağında kalsa da, nisan ayına ait bu rakamlar, uzun zamandır süren negatif eğilimdeki ilk somut iyileşme işareti olarak kabul ediliyor.
Savaşın etkisi haziran ihracatında hissedildi
Açıklanan resmi veriler de sektördeki bu canlanmayı doğruluyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) istatistiklerine göre, yılın ilk altı ayında hazır giyim ihracatında yüzde 1,6 oranında ufak çaplı bir gerileme görülse de, haziran ayındaki ihracat yüzde 15,1 gibi dikkat çekici bir büyüme kaydetti. Altı aylık toplam dış satım 7 milyar 979 milyon dolar olurken, sadece haziran ayında 1 milyar 375 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildi.
Haziran ayında yakalanan bu kuvvetli çıkış, önceki altı aylık dönemdeki kayıpların da telafi edilmesine imkân tanıdı. En fazla ihracat yapılan ilk 10 pazar arasında en belirgin büyüme Irak'ta yaşandı. Yılın ilk yarısında Irak'a yapılan dış satım yüzde 29,5 oranında yükselirken; bu artış İsveç'te yüzde 13,9, İspanya'da yüzde 6,6 ve ABD'de yüzde 6,3 olarak kayıtlara geçti. Diğer taraftan Almanya'ya yüzde 14, Fransa'ya yüzde 15,4, Polonya'ya yüzde 15,9 ve İtalya'ya yüzde 11,2 oranında yaşanan ihracat düşüşleri, Avrupa pazarındaki durağan seyrin sürdüğünü gösterdi.
Tekstil ihracatında ABD ve İspanya öne çıktı
Yılın ilk yarısında genel olarak yatay bir grafik çizen tekstil sektörü, haziran ayında ise oldukça güçlü bir toparlanma yaşadı. TİM rakamlarına göre ocak-haziran dönemindeki tekstil ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 0,5 oranında ufak bir düşüş yaşayarak 4,73 milyar dolardan 4,71 milyar dolara indi. Yalnızca haziran ayına bakıldığında ise bu değer yüzde 21,8'lik büyük bir sıçramayla 691 milyon dolar seviyesinden 842 milyon dolara ulaştı.
İlk yarıdaki en yüksek ihracat artışları ABD ve İspanya pazarlarında kendini gösterdi. İhracat ABD'ye yüzde 23,9, İspanya'ya yüzde 11,1, Fas'a yüzde 5,2 ve Birleşik Krallık'a yüzde 4,7 oranında arttı. Buna karşılık Belarus'a yapılan ihracatta yüzde 15,1, Bulgaristan'da yüzde 9,7 ve İran'da yüzde 4,3 oranında bir daralma yaşandı. Sektörün en büyük alıcısı konumundaki İtalya'ya yapılan ihracat ise yüzde 0,7'lik minimal bir değişimle yatay seyrini sürdürdü.
Siparişler belirsizlik ortamından olumlu etkilendi
Sektör yetkililerinin değerlendirmelerine göre, haziran ayında elde edilen bu başarılı performansın arkasındaki en kritik etkenlerden biri, ABD ile İran arasındaki çatışmaların bölgede yarattığı jeopolitik belirsizlik oldu. Sıcak gelişmeler sebebiyle teslimat sorunları yaşamak istemeyen uluslararası alıcıların, siparişlerinin belli bir bölümünü Türkiye'ye kaydırdığı ve bu yönelimin özellikle haziran ayı ihracat istatistiklerine doğrudan olumlu katkı sağladığı belirtiliyor. Ancak sektör temsilcileri, yakalanan bu ivmenin kalıcı olmayabileceği konusunda da uyarıyor.
Kiev'de kâbus gecesi: Rusya füze yağdırdı
Alman bakan açıkladı: Almanya Ukrayna'ya füze göndermeyecek