ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakerelerin başarıyla sonuçlandığını açıklayarak taraflar arasında varılan anlaşmanın tamamlandığını duyurdu. Trump, anlaşma kapsamında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını ve ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının derhal kaldırılacağını bildirdi.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Herkese tebrikler. Hürmüz Boğazı'nın ücretsiz olarak açılmasını ve aynı zamanda ABD Donanması ablukasının derhal kaldırılmasını tam olarak onaylıyorum" ifadelerini kullandı. Trump ayrıca, "Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın" mesajını paylaştı.
ABD'den anlaşmanın detayları
Anlaşmaya ilişkin değerlendirmelerde bulunan üst düzey bir ABD'li yetkili, Washington yönetiminin temel hedeflerinin büyük ölçüde karşılandığını belirtti.
Yetkiliye göre anlaşmanın dört temel sonucu bulunuyor. Bunlar; Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve ABD'nin uyguladığı ablukanın kaldırılması, İran'ın nükleer programının tasfiye edilmesi, zenginleştirilmiş uranyumun ABD kontrolüne geçmesi ve bölgede uzun vadeli barışın sağlanması olarak sıralandı.
Yetkili, İran'daki zenginleştirilmiş uranyumun önce yerinde imha edilmesinin, ardından da ülke dışına çıkarılmasının planlandığını ifade etti.
Yaptırımların kaldırılması gündemde
Anlaşmanın uygulanması halinde İran'a yönelik ekonomik yaptırımların kademeli olarak kaldırılmasının öngörüldüğünü belirten ABD'li yetkili, Tahran yönetiminin yükümlülüklerini yerine getirmesi durumunda dünya ekonomisine yeniden entegre olabileceğini söyledi.
Yetkili, İran'ın ekonomik avantajlardan yararlanmasının anlaşma şartlarına uyum göstermesine bağlı olduğunu vurgulayarak, yaptırımların hafifletilmesi, dondurulan varlıkların serbest bırakılması ve uluslararası finans sistemine erişim gibi adımların aşamalı şekilde hayata geçirileceğini kaydetti.
Anlaşmanın imzalanmasıyla İran'a doğrudan milyarlarca dolarlık nakit aktarılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirten yetkili, ekonomik faydaların zaman içerisinde ve yükümlülüklerin yerine getirilmesine bağlı olarak sağlanacağını ifade etti.
İsrail ve bölge ülkeleri sürecin içinde
ABD'li yetkili, İsrail başta olmak üzere Körfez ülkelerinin de sürece dahil olduğunu ve anlaşmanın uygulanmasına destek vereceklerini düşündüklerini söyledi.
Anlaşmanın Orta Doğu'da daha geniş kapsamlı bir barış sürecinin önünü açabileceğini belirten yetkili, son günlerde İsrail ile Lübnan arasında yaşanan gerilimlerin süreci olumsuz etkilememesini umduklarını dile getirdi.
Yetkili, İran'ın anlaşma hükümlerine uymaması halinde İsrail'in güvenlik kaygılarının devam edeceğini ancak mevcut aşamada tarafların sürecin tamamlanmasından yana olduğunu ifade etti.
İran devlet televizyonu: ABD savaşın sona erdiğini kabul etti
Trump'ın açıklamalarının ardından İran devlet televizyonu da anlaşma sürecine ilişkin dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in "ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurmaktan memnuniyet duyuyoruz" açıklamasına yer verilen haberde, "Silahlı kuvvetlerin ve halkın cani düşman karşısındaki direnci, ABD'yi savaşın sona erdiğini kabul etmek zorunda bıraktı" ifadeleri kullanıldı.
İran medyasının kullandığı bu ifadeler, Tahran yönetiminin anlaşmayı askeri ve siyasi bir kazanım olarak gördüğü şeklinde yorumlandı.
İran: Mutabakat zaptı 19 Haziran'da imzalanacak
Anlaşmaya ilişkin en net açıklamalardan biri de İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi'den geldi.
Garibabadi, ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını açıkladı.
Böylece hem Washington hem de Tahran cephesinden gelen açıklamalar, aylardır devam eden diplomatik görüşmelerin resmiyet kazanma aşamasına geldiğini ortaya koydu.
Orta Doğu'da yeni dönem beklentisi
Washington ve Tahran arasında varılan anlaşma, uzun süredir devam eden nükleer kriz ve bölgesel gerilimlerin ardından atılan en önemli diplomatik adımlardan biri olarak değerlendiriliyor. Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla küresel enerji piyasalarında da rahatlama yaşanması beklenirken, gözler anlaşmanın uygulama sürecine çevrildi.
Trump istedi, Netanyahu reddetti
Tahran "Cevabımız yakındır" dedi, hava sahasını kapattı
Pezeşkiyan: Körfez ülkeleriyle yaşanan krizler çözüldü
Trump: Anlaşma önümüzdeki 2-3 saat içinde imzalanacak
İran'dan İsrail'e Lübnan'a saldırı tepkisi
İranlı yetkiliden ABD anlaşmasına ilişkin detaylar!
Yazdır