Yazdır
Dünya Bankası'nın Mayıs 2026 Küresel Aylık Ekonomi Raporu, Orta Doğu'da yeniden yükselen jeopolitik gerilimin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerine ilişkin dikkat çeken değerlendirmeler ortaya koydu. Rapora göre, bölgedeki çatışmalar enerji fiyatlarından tedarik zincirlerine, ihracattan üretim maliyetlerine kadar birçok alanda Türkiye ekonomisi üzerinde baskı oluşturuyor.
Dünya Bankası, Türkiye'de imalat sektörünün son dönemde belirgin şekilde zayıfladığına işaret ederken, özellikle Orta Doğu kaynaklı gelişmelerin ihracat performansını olumsuz etkilediğini vurguladı. Raporda, Türkiye'nin Avrupa, Asya ve Orta Doğu arasındaki stratejik ticaret koridorunda yer alması nedeniyle bölgesel gerilimlerden doğrudan etkilendiği belirtildi.
İmalat koşulları sert şekilde kötüleşti
Raporda yer alan değerlendirmede, "Türkiye'de imalat koşulları, Orta Doğu'daki çatışmaların ihracat üzerindeki baskısı nedeniyle sert şekilde kötüleşti" ifadesine yer verildi.
Küresel PMI verileri de ekonomik aktivitedeki yavaşlamaya işaret ediyor. Dünya genelinde hizmet sektörü ve bileşik PMI endeksleri büyüme bölgesinde kalmayı sürdürse de, imalat sanayi göstergelerindeki kırılganlık dikkat çekiyor. Özellikle Türkiye gibi ihracata dayalı üretim yapan ülkelerde siparişlerdeki yavaşlama ve dış talepteki belirsizlikler ön plana çıkıyor.
Tedarik zinciri baskısı pandemi sonrası en yüksek seviyede
Dünya Bankası verilerine göre küresel tedarik zinciri baskı endeksi, Mayıs 2026 itibarıyla Covid-19 salgınından bu yana görülen en yüksek seviyelere ulaştı.
Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle deniz taşımacılığı rotalarında yaşanan aksaklıklar, navlun maliyetlerindeki artış ve teslimat sürelerinin uzaması küresel ticaret üzerinde yeni baskılar oluşturuyor. Raporda, Türkiye gibi üretim ve ihracat ağırlıklı ekonomilerin bu gelişmelerden daha fazla etkilenebileceği vurgulandı.
Artan lojistik maliyetlerinin hem ihracatçı firmaların rekabet gücünü azaltabileceği hem de üretim maliyetlerini yükseltebileceği ifade edildi.
Enerji fiyatlarındaki yükseliş yeni risk yaratıyor
Raporun enerji piyasalarına ilişkin bölümünde, jeopolitik kaynaklı petrol arz şoklarının normal arz kesintilerine kıyasla fiyatlar üzerinde yaklaşık iki kat daha güçlü etki yarattığı belirtildi.
Brent petrol ve Avrupa doğal gaz fiyatlarında son dönemde gözlenen yükseliş eğiliminin, enerji ithalatçısı ülkeler açısından önemli bir maliyet baskısı oluşturduğu kaydedildi. Türkiye'nin enerji ithalatına bağımlı yapısı nedeniyle petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki olası yeni yükselişlerin üretim maliyetleri ve tüketici fiyatları üzerinde doğrudan etkili olabileceği ifade edildi.
Küresel enflasyon baskıları yeniden güçleniyor
Dünya Bankası verilerine göre küresel imalat PMI çıktı fiyat endeksi Nisan ayında 58 seviyesine yükselerek 2022 ortasından bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Raporda enerji fiyatları, taşımacılık maliyetleri ve emtia piyasalarındaki oynaklığın küresel enflasyon görünümünü yeniden bozduğu belirtilirken, merkez bankalarının enflasyonla mücadele sürecinin daha zorlu hale gelebileceği değerlendirildi.
Artan maliyet baskılarının küresel ölçekte fiyatlama davranışlarını etkilediğine dikkat çekilen raporda, enflasyonla mücadelede elde edilen kazanımların risk altına girebileceği uyarısı yapıldı.
Türkiye ekonomisi için üç kritik risk öne çıkıyor
Dünya Bankası'nın değerlendirmelerine göre önümüzdeki dönemde Türkiye ekonomisi açısından üç temel risk öne çıkıyor: sanayi üretimindeki yavaşlama, enerji maliyetlerinde yükseliş ve küresel tedarik zincirlerinde artan baskı.
Rapor, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimin yalnızca enerji piyasalarını değil, ihracat performansını, üretim faaliyetlerini ve maliyet yapısını da etkileyerek Türkiye ekonomisi üzerinde çok kanallı baskı oluşturduğunu ortaya koyuyor. Bu nedenle önümüzdeki aylarda sanayi üretimi, ihracat verileri ve enflasyon göstergelerinin ekonomi yönetimi tarafından yakından takip edilmesi bekleniyor.
Pakistan: ABD-İran anlaşması 24 saat içinde imzalanabilir
Çin savaştan hiç mi etkilenmedi: 1 gram altın bile satmadı!
Orta Doğu gerilimi Türkiye'yi ne kadar etkiler?
Fitch'ten kritik rapor: Orta Doğu gerilimi Türkiye’yi nasıl etkiler?
MHP lideri Bahçeli’den İran uyarısı: Etkisi Türkiye’ye sıçrayabilir
Enerjide savaş etkisi: Doğalgaza yeni zam gündemde