Yazdır
Axios platformunun, ismini vermek istemeyen konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara ve bazı ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre, ABD, mutabakat zaptı imzalanması için İran'dan 48 saat içinde yanıt bekliyor.
Buna göre, Washington yönetiminin İran ile savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için çerçeve oluşturmak amacıyla Tahran yönetimiyle tek sayfalık mutabakat zaptı imzalamaya yaklaştığını öne süren ABD'li iki yetkili, henüz herhangi bir şey üzerinde anlaşmaya varılmadığını ancak bu durumun savaşın başlamasından bu yana tarafların bir anlaşmaya en çok yaklaştığı nokta olduğunu belirtti.
ABD'li iki yetkili, Başkan Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nde "geri adım atması" ve İran ile varılan geçici ateşkesin çökmesini önleme kararının bu görüşmelerdeki ilerlemeye bağlı olduğunu ileri sürdü.
Haberde, mevcut haliyle mutabakat zaptının, bölgedeki savaşa son verilmesi ve Hürmüz Boğazı'nın açılması, İran'ın nükleer programının sınırlandırılması ve ABD yaptırımlarının kaldırılması için ayrıntılı anlaşma üzerinde 30 günlük bir müzakere döneminin başlamasını öngördüğü aktarıldı.
İki kaynak, bu görüşmelerin Pakistan'ın başkenti İslamabad'da veya İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılabileceğini ifade etti.
ABD'li bir yetkili, söz konusu 30 günlük müzakere dönemi süresince İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişine getirdiği kısıtlamaların ve ABD'nin deniz ablukasının kademeli olarak kaldırılacağını iddia etti.
Bazı kaynaklar, İran'ın nükleer programını askıya almayı öngören moratoryumun süresinin en az 12 yıl olacağını bazıları da 15 yıl olabileceğini öne sürdü.
Kaynaklara göre ABD, İran'ın zenginleştirme konusunda herhangi bir ihlalde bulunması durumunda moratoryumun uzatılmasını öngören bir madde eklemek istiyor.
ABD'li yetkili, tarafların İran'ın yer altı nükleer tesisleri işletmeme taahhüdünde bulunacağı bir madde üzerinde görüştüklerini, ABD'nin İran'dan Birleşmiş Milletler (BM) müfettişleri tarafından yapılacak ani denetimler de dahil gelişmiş denetim rejimine uymayı taahhüt etmesini istediğini ifade etti.
Haber sonrası hem Tahran’dan hem de Washington’dan dikkat çeken açıklamalar geldi.
İran: 14 maddelik barış teklifi tarafımıza iletildi
Axios'un haberinden yaklaşık 1 saat sonra, İran'ın yarı resmi haber ajansı ISNA'ya konuşan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, "Amerikan teklifi İran tarafından halen inceleniyor ve İran, bunun ardından görüşlerini Pakistan tarafına iletecek." ifadelerini kullandı.
İran basınından Axios'a tepki
İran'ın yarı resmi haber ajansı Tesnim'in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberinde, Amerikan medya kuruluşu Axios'ta yer alan ve "ABD'nin İran ile savaşı sona erdirmek için Tahran yönetimiyle tek sayfalık mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğuna" dair haber yalanlandı.
Haberde, "Amerikan medyasının, İran ve ABD'nin savaşı sona erdirmek için tek sayfalık nihai bir anlaşmaya yaklaştığı yönündeki iddialarına rağmen, İran henüz bazı kabul edilemez maddeler içeren Amerikalıların son teklifine resmi yanıt vermemiştir." ifadeleri kullanıldı.
ABD'nin, İran'ın Pakistan aracılığıyla ilettiği ve ABD Başkanı Donald Trump'ın "kabul edilemez" şeklinde nitelendirdiği teklifin ardından Amerikan tarafının yeni bir öneri sunduğu ve öneri incelenme aşamasındayken ABD'nin attığı adımların incelemenin kesilmesine yol açtığı bilgisi verildi.
Trump'ın, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişini sağlamayı amaçladığını iddia ettiği "Özgürlük Projesi" adı verilen operasyonu durdurduğunu açıklaması sonrasında İran'ın ABD'nin teklifini yeniden incelemeye başladığı ve cevabını arabulucu Pakistan'a ileteceği belirtildi.
Yarı resmi Fars Haber Ajansı da konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberinde, "Amerikan medyası Axios ve İngiliz medyası Reuters tarafından ortaya atılan iddiaların sahadaki gerçeklere dayanmaktan ziyade, küresel piyasaları etkilemeyi ve özellikle petrol fiyatlarını düşürmeyi hedeflediği değerlendirilmektedir." denildi.
Trump: Kabul etmezlerse bombardıman başlayacak
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından paylaşım yaptı.
ABD Başkanı Trump, "İran'ın, üzerinde anlaşılanı vermeyi kabul edeceğini varsayarsak ki bu büyük bir varsayım olur, zaten efsanevi olan Destansı Öfke Operasyonu sonuna gelmiş olur. Son derece etkili abluka, Hürmüz Boğazı'nın İran dahil herkese açık olmasına olanak sağlayacak." ifadelerini kullandı.
Trump, İran'ın kabul etmemesi halinde "bombardımanın başlayacağı" tehdidinde bulunarak, "Maalesef bu (bombardıman) öncekinden çok daha yüksek düzeyde ve yoğunlukta olacaktır." değerlendirmesini yaptı.
İsrail'den barış sürecine provokasyon
İsrail ordusundan yapılan açıklamaya göre, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, üst düzey komutanlarla Lübnan'ın güneyinde işgal altındaki Hiyam beldesinde durum değerlendirmesi yaptı ve brifingler aldı.
Burada yaptığı açıklamada, ABD ordusuyla işbirliği ve koordinasyon içinde durumu izlemeyi sürdürdüklerini ve İran'da "vurulmaya hazır bir dizi hedefleri" olduğunu ileri süren Zamir, İran'a yönelik saldırılara yeniden başlamak için yüksek alarm durumunda olduklarını söyledi.
Zamir, İsrail ordusunun Lübnan'da saldırılarına devam ettiğini belirterek 2 Mart'ta saldırıların genişletilmesinden bu yana 2 binden fazla Hizbullah mensubunun hedef alındığını savundu.
İran: Hürmüz’de güvenli geçiş sağlanacak
İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, X sosyal medya platformundan Hürmüz Boğazı'ndaki son duruma ilişkin açıklama yapıldı.
ABD-İsrail'in, İran'a saldırılarıyla başlayan savaş sonrasında Tahran'ın fiilen geçişlere kapattığı Hürmüz Boğazı ve çevresinde demirli bekleyen gemilerin kaptan ve armatörlerinin bu süreçte "İran'ın kurallarına uygun olarak" hareket ettikleri belirtilerek, "Fars (Basra) Körfezi ve Umman Körfezi'ndeki kaptanlar ile gemi sahiplerine, İran'ın Hürmüz Boğazı kurallarına uymalarından ve bölgesel denizcilik güvenliğine katkılarından dolayı teşekkür ediyoruz." denildi.
Açıklamada, "Saldırganın tehditlerinin etkisiz hale getirilmesiyle ve yeni prosedürlerle Hürmüz Boğazı üzerinden güvenli ve sürekli geçiş sağlanacaktır." ifadeleri kullanıldı.
"Yüz yüze müzakereler için henüz çok erken"
Amerikan New York Post gazetesine kısa röportaj veren ABD Başkanı Donald Trump, İran'la olası müzakere sürecine ilişkin son durumu değerlendirdi.
Pakistan'ın "ABD ile İran arasında olası barış anlaşmasının yakın olduğu" yönündeki açıklamasının ardından Washington'daki son durumu değerlendiren Trump, temkinli konuştu.
ABD Başkanı, ne zaman İslamabad'daki yüz yüze müzakerelere dönülebileceği yönündeki soruya "Bence bunu yapacağız ama henüz çok erken." yanıtını verdi.
Trump, muhabirin, The Post’un yeni bir müzakere turu için Pakistan’a bir muhabir göndermeye hazırlanıp hazırlanmaması gerektiği sorusuna "Sanmıyorum" şeklinde karşılık verdi.
Habere göre, Trump, "generallerle" görüşmesinin olduğunu aktararak telefon görüşmesini aniden sonlandırdı.
Hürmüz Boğazı'nda Fransız gemisine füzeli saldırı
ABD Başkanı Trump: Özgürlük Projesi durduruldu
Trump'tan İran'a 'teslim olun' çağrısı