Yazdır
Türkiye’de çocuklara ilişkin kapsamlı veriler güncellendi. Türkiye İstatistik Kurumu, “İstatistiklerle Çocuk 2025” bültenini yayımlayarak demografik yapıdan eğitime, sağlıktan sosyal göstergelere kadar geniş bir veri setini kamuoyuyla paylaştı.
Çocuk nüfusunun toplam içindeki payı geriledi
2025 yılı sonu itibarıyla çocuk nüfusu 21 milyon 375 bin 930 olarak hesaplandı. Bu sayı, Türkiye toplam nüfusunun yüzde 24,8’ine karşılık gelirken, 2024 yılında bu oran yüzde 25,5 seviyesindeydi.
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre, çocuk nüfus oranının en yüksek olduğu il yüzde 43,3 ile Şanlıurfa oldu. Bu ili yüzde 39,2 ile Şırnak ve yüzde 36,7 ile Mardin takip etti. En düşük oranlar ise yüzde 15,9 ile Tunceli, yüzde 16,9 ile Edirne ve yüzde 17,7 ile Kırklareli’nde görüldü.
Hane yapısında çocuk dağılımı dikkat çekti
Geçen yıl toplam hane halkı sayısı 26 milyon 977 bin 795 olarak kaydedildi. Hanelerin yüzde 41,9’unda 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu belirlendi.
Bu oran iller bazında incelendiğinde, en yüksek oran yüzde 68,2 ile Şanlıurfa’da, en düşük oran ise yüzde 27,3 ile Tunceli’de ölçüldü.
Hanelerin yüzde 19,1’inde bir çocuk, yüzde 14,1’inde iki çocuk, yüzde 5,7’sinde üç çocuk, yüzde 1,9’unda dört çocuk ve yüzde 1,1’inde ise beş ve daha fazla çocuk bulunduğu tespit edildi.
Yaş gruplarında değişim gözlendi
Çocuk nüfusun yaş gruplarına göre dağılımı incelendiğinde, 2020 yılında çocukların yüzde 26,9’unun 0-4 yaş, yüzde 28,7’sinin 5-9 yaş, yüzde 28,2’sinin 10-14 yaş ve yüzde 16,2’sinin 15-17 yaş grubunda olduğu görüldü.
2025 yılında ise bu dağılım değişerek yüzde 22,7’si 0-4 yaş, yüzde 28,8’i 5-9 yaş, yüzde 30,5’i 10-14 yaş ve yüzde 18’i 15-17 yaş grubunda yer aldı.
Doğum, sağlık ve yaşam süresi verileri
Doğum istatistiklerine göre 2024 yılında canlı doğan bebek sayısı 937 bin 559 oldu. Bu bebeklerin 481 bin 825’i erkek, 455 bin 734’ü kız olarak kaydedildi.
Canlı doğumların yüzde 96,7’sini tekil doğumlar oluştururken, yüzde 3,2’si ikiz, yüzde 0,1’i ise üçüz ve daha fazla çoğul doğumlardan meydana geldi.
Sağlık Bakanlığı verilerine göre, hastanede gerçekleşen doğumların oranı 2010’da yüzde 91,6 iken 2024’te yüzde 99,4’e yükseldi.
Beşli karma aşı (DPT+IPV+Hib) ile aşılama oranı ise 2023’te yüzde 98,8 iken 2024’te yüzde 96 olarak kaydedildi.
Hayat Tabloları 2022-2024 sonuçlarına göre, doğuşta beklenen yaşam süresi Türkiye genelinde 78,1 yıl olarak hesaplandı. Bu süre erkeklerde 75,5 yıl, kadınlarda ise 80,7 yıl oldu.
Türkiye’de 7 yaşına ulaşan bir çocuğun ortalama kalan yaşam süresi 72,1 yıl olarak belirlenirken, erkek çocuklarda bu süre 69,5 yıl, kız çocuklarda ise 74,7 yıl olarak hesaplandı.
15 yaşındaki çocuklar için kalan yaşam süresi ortalama 64,3 yıl olurken, erkeklerde 61,7 yıl, kızlarda 66,9 yıl oldu. Bu yaş grubunda kız ve erkek çocuklar arasındaki fark 5,2 yıl olarak kaydedildi.
En çok tercih edilen isimler açıklandı
Geçen yıl doğan bebekler arasında en popüler erkek isimleri Alparslan, Göktuğ ve Metehan olurken, kız bebeklerde Alya, Defne ve Gökçe öne çıktı.
Erkek bebeklerden 7 bin 527’sine Alparslan, 6 bin 36’sına Göktuğ, 5 bin 393’üne Metehan adı verildi. Kız bebeklerde ise 8 bin 751 Alya, 7 bin 731 Defne ve 7 bin 603 Gökçe ismi kaydedildi.
2025 itibarıyla 0-17 yaş grubunda en yaygın erkek isimleri Yusuf, Mustafa ve Ömer; kız isimleri ise Zeynep, Elif ve Ecrin oldu.
Çocuk bağımlılık oranı geriledi
Çalışma çağındaki 100 kişiye düşen çocuk sayısını ifade eden çocuk bağımlılık oranı, 2019’da yüzde 34,1 seviyesindeyken 2025’te yüzde 29,7’ye düştü.
Nüfus projeksiyonlarına göre bu oranın 2030’da yüzde 25,5’e, 2040’ta yüzde 22,1’e, 2060’ta yüzde 23,3’e, 2080’de yüzde 23,4’e ve 2100’de yüzde 21,5’e gerilemesi bekleniyor.
Özel gereksinim, eğitim ve öğrenci sayıları
Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2024 yılında ilk kez özel gereksinim raporu alan çocuk sayısı 96 bin 83 oldu. Bu çocukların yüzde 62,6’sını erkekler, yüzde 37,4’ünü kızlar oluşturdu.
Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre, 2024-2025 eğitim öğretim döneminde 5 yaş grubunda net okullaşma oranı yüzde 82,5 olarak ölçüldü. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 82,8, kız çocuklarda yüzde 82,3 oldu.
İlkokulda net okullaşma oranı yüzde 95,4, ortaokulda yüzde 89,1, ortaöğretimde ise yüzde 82,9 olarak kayıtlara geçti.
Eğitim kademelerine göre tamamlama oranları incelendiğinde, ilkokulda yüzde 98,6, ortaokulda yüzde 96,6, ortaöğretimde ise yüzde 81,3 seviyesinde gerçekleşti. Ortaöğretimde tamamlama oranı erkeklerde yüzde 79,2, kızlarda yüzde 83,5 oldu.
Türkiye genelinde örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı 17 milyon 956 bin 523 olarak belirlenirken, öğrencilerin yüzde 51,3’ünü erkekler, yüzde 48,7’sini kızlar oluşturdu.
Özel eğitim hizmetlerinden yararlanan öğrenci sayısı 602 bin 729 olurken, bu sayı toplam öğrencilerin yüzde 3,4’üne karşılık geldi. Bu öğrencilerin yüzde 62,7’si erkek, yüzde 37,3’ü kız öğrencilerden oluştu.
Yoksulluk, sosyal risk ve çocuklar
Yoksulluk ve yaşam koşulları verilerine göre, toplam nüfusun yüzde 27,9’u yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunurken, çocuk nüfusta bu oran yüzde 36,8 olarak ölçüldü.
Cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran erkek çocuklarda yüzde 36, kız çocuklarda ise yüzde 37,8 olarak kaydedildi.
Çocuk evliliklerinde düşüş yaşandı
Evlenme istatistiklerine göre, 16-17 yaş grubundaki kız çocukların resmi evliliklerinin toplam evlilikler içindeki payı 2002’de yüzde 7,3 iken, 2025’te yüzde 1,5’e geriledi.
Aynı yaş grubundaki erkek çocuklar için bu oran 2002’de yüzde 0,5 seviyesindeyken, 2025’te yüzde 0,1’e düştü.
Aile yapısı, bakım ve velayet verileri
ADNKS sonuçlarına göre, çocuk nüfus içinde sadece babasını kaybeden çocuk sayısı 251 bin 929, sadece annesini kaybeden çocuk sayısı 79 bin 214, her iki ebeveynini kaybeden çocuk sayısı ise 4 bin 907 olarak kaydedildi.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verilerine göre, 2025 yılında kuruluş bakımında bulunan çocuk sayısı 15 bin 508 oldu. Koruyucu aile sayısı 9 bin 96, koruyucu aile yanında bakılan çocuk sayısı ise 10 bin 841 olarak açıklandı. Evlat edindirilen çocuk sayısı 681 oldu.
Boşanma istatistiklerine göre, 2024 yılında boşanan çift sayısı 193 bin 793 olurken, sonuçlanan davalarda 191 bin 371 çocuğun velayeti karara bağlandı. Bu çocukların yüzde 74,6’sının velayeti anneye, yüzde 25,4’ünün ise babaya verildi.
Çocuk ölümleri ve sağlık göstergeleri
Ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerine göre, 2024 yılında 1-17 yaş grubundaki çocuk ölümlerinin en önemli nedeni dışsal yaralanmalar ve zehirlenmeler oldu. Bu nedenle hayatını kaybeden çocuk sayısı 1538 olarak kaydedildi.
Sinir sistemi ve duyu organları hastalıkları nedeniyle 765 çocuk, iyi ve kötü huylu tümörler nedeniyle 666 çocuk, dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle ise 413 çocuk yaşamını yitirdi.
Bebek ölüm hızı 2009 yılında binde 13,9 iken 2024’te binde 9,0’a geriledi. Beş yaş altı ölüm hızı ise aynı dönemde binde 17,7’den binde 11,1’e düştü.
Türkiye'nin yaşlı nüfusu 98 ülkeyi solladı
Nüfusla ilgili Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı üzen yorumlar