Yazdır
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla 28 Şubat’ta başlayan savaşta 37. gün geride kalırken, enerji ve deniz ticareti hattında kritik gelişmeler yaşanıyor. Katar’dan LNG taşıyan iki büyük tanker, savaşın ardından Körfez dışına yapılacak ilk sevkiyat için Hürmüz Boğazı’na doğru yola çıktı.
Katar LNG sevkiyatında yeni adım
Bloomberg’in aktardığına göre, savaşın başından bu yana bölgede bekleyen Katar çıkışlı LNG tankerleri, uzun süren belirsizliğin ardından yeniden hareket etti. Şubat sonunda yükleme yapan ancak artan gerilim ve boğazın büyük ölçüde kapanması nedeniyle Körfez’de kalan gemiler, haftalar sonra rotalarını belirledi.
Veriler, Al Daayen tankerinin Katar’ın en büyük müşterisi olan Çin’e doğru ilerlediğini gösteriyor. Küresel LNG arzında önemli paya sahip Katar açısından bu geçiş, Ras Laffan’daki üretimin yeniden ivme kazanmasına ve bölgede sıkışan sevkiyatların çözülmesine zemin hazırlayabilir.
Hürmüz’de “seçici geçiş” dönemi
İran, çatışmalar sonrası fiilen kapattığı Hürmüz Boğazı’nda son günlerde bazı ülkelere ait gemilere sınırlı geçiş izni vermeye başladı. Denizcilik çevrelerinde “Tahran Gişesi” olarak adlandırılan bu uygulama kapsamında, İran’ın belirlediği rotayı kullanan gemiler geçiş yapabiliyor.
Daha önce Fransız CMA CGM grubuna ait Kribi ile Japon Mitsui O.S.K. ortaklığındaki Sohar LNG tankerlerinin boğazdan geçtiği doğrulanmıştı. Katar gemilerinin de benzer bir güzergah izleyip izlemeyeceği yakından takip ediliyor.
Kimlikler değiştirildi, sinyaller karıştırıldı
Financial Times ve Bloomberg verilerine göre, Hürmüz’de mahsur kalan yaklaşık 1000 gemi için risk ortamı giderek derinleşti. Hedef alınmaktan kaçınan bazı tankerler, radar takibini zorlaştırmak amacıyla kimlik bilgilerini değiştirirken GPS sinyalleri üzerinde oynama yapıyor.
Bölgedeki gemilerin transponder sistemlerinde “OMANI SHIP”, “OWNER FRANCE” veya “CHINESE CREW” gibi ifadeler kullanıldığı belirtilirken, MarineTraffic en az 10 geminin kimlik sinyallerini değiştirdiğini bildirdi. Elektronik karıştırma ve kaptan müdahaleleri nedeniyle deniz trafiğinin izlenmesi de zorlaştı.
“Yeni Körfez düzeni” mesajı
İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı için hazırlanan yeni strateji kapsamında mevcut düzenin değişeceğini açıkladı. Açıklamada, özellikle ABD ve İsrail için koşulların eski haline dönmeyeceği vurgulanırken, ticari gemilere geçiş ücreti ve vergi uygulanmasının gündeme gelebileceği ifade edildi.
Diploması trafiği hızlandı
İran ile Umman arasında, savaş nedeniyle fiilen kapanan boğazda güvenli geçişlerin sağlanmasına yönelik temaslar sürüyor. Bölgedeki tansiyon sürerken diplomatik kanalların açık tutulması kritik önem taşıyor.
Geçişler azaldı, risk sürüyor
Savaşın başından bu yana Hürmüz ve çevresinde en az 19 gemi saldırıya uğrarken, bazı Yunan şirketlerinin geçişlere devam ettiği görülüyor. İddialara göre bazı gemiler yüksek geçiş ücretleri öderken, bazıları “zombi tanker” yöntemiyle kimlik gizleyerek hareket ediyor.
Lloyd’s List verilerine göre İran’ın “düşmanca olmayan” gemilere izin vermesi sonrası en az 16 gemi boğazdan geçiş yaptı. Ancak günlük geçiş sayısı savaş öncesine kıyasla belirgin şekilde geriledi. Uluslararası Denizcilik Örgütü verileri ise yaklaşık 2.000 geminin hâlâ Basra Körfezi’nde beklediğini ortaya koyuyor.
Trump’tan sert tehdit
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmaması halinde İran’a yönelik saldırı tehdidinde bulundu. Trump, İran’ın enerji ve ulaşım altyapısını hedef alabileceklerini belirterek sert mesajlar verdi.
İran, BAE, Suudi Arabistan, Katar ve Kuveyt'i BM'ye şikayet etti
Katar, ABD Büyükelçiliği çevresinde yaşayanları tahliye etmeye başladı