Yazdır
Vergi Denetim Kurulu (VDK), sahte fatura ile mücadelede yeni bir döneme girerek yapay zeka destekli analiz sistemi “KURGAN” kapsamında denetimlerini sahaya taşıdı. “KURGAN-2” adı verilen yeni operasyon dalgasıyla ilk etapta İstanbul başta olmak üzere 9 büyükşehirde toplam 2.300 mükellef incelemeye alındı. Edinilen bilgilere göre, yaklaşık 100 milyar TL’lik işlem hacmini kapsayan denetim sürecinde ilk aşamada 10 milyar TL büyüklüğe karşılık gelen 300 mükellef üzerinde fiili inceleme yapılacak. Ardından kalan yaklaşık 2.000 mükellef için denetimler genişletilecek.
Denetim yaklaşımı değişti
Ekonomim’de Abdullah Tolu’nun kaleme aldığı köşe yazısına göre, VDK’nın yeni stratejisinde, sahte belgeyle mücadelede klasik yöntemlerin dışına çıkılarak denetim süreci yeniden yapılandırıldı. Buna göre incelemeler artık “düzenleyiciden kullanıcıya” değil, “kullanıcıdan düzenleyiciye” doğru ilerleyecek.
Yeni dönemde ayrıca, sahte belge kullanımında “bilerek kullanımın esas, bilmeden kullanımın istisna” olduğu yaklaşımı benimsenecek. Kast unsuru ise belirlenen objektif kriterler çerçevesinde değerlendirilecek.
Yapay zeka destekli sistem devrede
VDK’nın devreye aldığı KURGAN (Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi), sahte belge kullanımına ilişkin riskleri veri analitiği ile kısa sürede tespit etmeyi amaçlıyor. Sistem kapsamında vergi istihbarat altyapısı güçlendirilirken, riskli mükellefler anlık olarak izlenecek.
Ayrıca, oluşturulan “çevik denetim ekipleri” sayesinde risk tespit edilen durumlarda hızlı saha incelemeleri yapılacak. Para hareketleri, yoklamalar ve envanter sayımlarıyla sahte belge kullanımı doğrudan tespit edilebilecek.
Teminat ve hızlı işlem dönemi
Yeni uygulamayla birlikte, sahte belge kullanımına ilişkin güçlü bulguların ortaya çıkması halinde mükelleflerden teminat talep edilebilecek. Denetim süreçlerinde raporlamanın hızlandırılması için ise “Rapor Otomasyon Projesi” devreye alınarak bazı raporların sistem tarafından hazırlanması sağlanacak.
Bunun yanında, sahte belge düzenleyen yapılar sadece vergi boyutuyla değil, “para aklama” kapsamında da incelenecek.
Denetim odağı cari dönem
VDK’nın yeni yaklaşımında dikkat çeken bir diğer unsur ise denetim odağının geçmiş dönemlerden ziyade cari döneme kaydırılması oldu. Bu kapsamda kapanmış şirketler yerine aktif faaliyet gösteren firmalar öncelikli olarak incelenecek.
Ağır yaptırımlar uygulanacak
Sahte veya yanıltıcı belge kullanımının tespit edilmesi halinde mükellefleri ağır yaptırımlar bekliyor. Buna göre;
-KDV indirimleri reddedilecek ve 3 kat vergi ziyaı cezası uygulanacak,
-Gerçek bir mal veya hizmet alımı olmadığı durumlarda ek vergi cezaları kesilecek,
-3 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası gündeme gelebilecek.
Ayrıca, finansal sistem ve ticari ilişkiler açısından güven kaybı ve KDV iade süreçlerinde gecikmeler gibi dolaylı etkiler de söz konusu olabilecek.
Türkiye geneline yayılacak
KURGAN-2 operasyonlarının ilk aşaması 9 büyükşehirle sınırlı kalacak olsa da, elde edilecek sonuçlara göre denetimlerin tüm Türkiye’ye yaygınlaştırılması planlanıyor.
Uzmanlar, yeni dönemde sahte fatura kullanımına yönelik risklerin ciddi şekilde arttığına dikkat çekerken, özellikle şirketlerin mal ve hizmet alımlarında daha dikkatli hareket etmesi gerektiğini vurguluyor.
Vergi denetiminde nokta atışı! 17 tim iş başında