Yazdır
Kanser tedavisinde umut olarak görülen akıllı ilaçların Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenmesi talepleriyle açılan davalarda Yargıtay, emsal niteliğinde bir karar verdi.
SGK uzmanı İsa Karakaş’ın köşe yazısında belirttiğine göre, “Eskiden hastalar ilacı kendi parasıyla alır, sonra mahkeme kararıyla geri ödenmesini sağlardı. Bu dönem artık sona erdi” ifadeleri yer aldı. Karar, hastaların dava açmadan önce ilacın kendilerine tıbbi olarak uygunluğunu kanıtlamasını zorunlu kılıyor.
Yerel mahkeme ve istinaf süreçleri
Örnek bir davada, Avelumab etken maddeli akıllı ilacın bedelinin SGK tarafından ödenmesi talebiyle açılan davada, hem ilk derece mahkemesi hem de Bölge Adliye Mahkemesi, hastanın doktor raporlarını yeterli bularak ödemeye karar verdi.
Ancak Yargıtay, dosyada eksik inceleme bulunduğunu belirterek kararı bozdu ve ödemeler için daha kapsamlı bilimsel kanıtların sağlanması gerektiğini vurguladı.
Yargıtay’ın gerekçesi
10. Hukuk Dairesi kararında, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatlarına atıf yaparak devletin mali kaynakları ile sağlık hizmeti arasındaki hassas dengeyi hatırlattı:
Sağlık hizmetlerinin ücretsiz olması ideal olsa da, devlet kaynakları sınırlıdır.
Kamu bütçesi, nüfusun geneline sürdürülebilir sağlık hizmeti sunmayı garanti etmelidir.
Her ilacın sınırsız ödenmesi, diğer hastaların hakkını zedeleyebilir.
Mahkemeler, ilacın ödenebilmesi için “altın kriterler”i belirledi:
Faz çalışmaları tamamlanmalı: İlacın güvenilirliği ve etkinliği Türkiye’de ve dünya genelinde tescillenmiş olmalı.
Hastaya özel uygunluk: İlacın hastaya genetik testle uygunluğu kanıtlanmalı.
Sürekli fayda: İlacın hastada kalıcı etki sağlayacağına dair heyet raporu bulunmalı.
Mevcut tedavi yetersiz: SGK’nın hâlihazırda ödediği ilaçların yetersiz olduğu belgelenmeli.
Kararın önemi
Bu karar, “her yeni ilaç her hastaya ödenir” dönemini kapatıyor. Artık sigortalılar, dava açmadan önce ilacın kendi genetik yapılarına ve tıbbi durumlarına uygunluğunu belgelendirmek zorunda.
Aynı zamanda sınırlı kamu kaynaklarının etkin kullanımı sağlanarak, bilimsel temeli zayıf veya deneme aşamasındaki ilaçlar için SGK harcamalarının kontrolsüz şekilde artmasının önüne geçiliyor.
Yargıtay’ın kararı, akıllı ilaç bekleyen binlerce hasta için yol haritası niteliğinde. “Hayat hakkı kutsaldır; ancak tıbbi zorunluluk ve bilimsel veri ile desteklenmeyen tedavi, kamu bütçesine dayatılamaz” diyen Karakaş, köşe yazısını bu sözlerle noktaladı. (Sözcü)
İlaçlarda euro kuru değişti: Zam geliyor!
SGK’dan ilaç fiyatlarına düzenleme