İran Dini Lideri Ali Hamaney’in 28 Şubat 2026’daki ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybetmesinin ardından Tahran’da başlayan fırtınalı halefiyet yarışı, tarihi bir dönüm noktasına ulaştı.
Türkiye Gazetesi'ndeki habere göre İran Uzmanlar Meclisi’nden sızan son bilgiler, ülkenin kaderini belirleyecek "Üçüncü Lider" konusunda nihai bir mutabakata varıldı.
Mirbağeri'den 'Kesin görüş sağlandı' açıklaması
Uzmanlar Meclisi üyesi Ayetullah Muhammed Mehdi Mirbağeri, Fars Haber Ajansı’nın Telegram kanalı üzerinden yayımlanan videolu açıklamasında, yeni liderin belirlenmesi için yürütülen yoğun çalışmaların meyvesini verdiğini duyurdu.
Mirbağeri, "Şükürler olsun ki çoğunluğun görüşü olan kesin ve genel görüş sağlandı" diyerek, meclis üyelerinin tek bir aday üzerinde uzlaştığının sinyalini verdi.
Uzmanlar Meclisi’nin asli görevinin en kısa sürede yeni lideri halka tanıtmak olduğunu belirten yetkililer, seçimin meclis başkanlığına iletildiğini kaydetti.
"En kısa zamanda tüm İran halkı memnun kalacak"
Sürece dair bir diğer önemli açıklama ise Uzmanlar Meclisi Zencan Temsilcisi Hüccetülislam Caferi’den geldi. Caferi, yeni liderin duyurulmasındaki gecikmenin toplumda "acı ve istenmeyen" bir durum oluşturduğunun farkında olduklarını belirterek, "Bu zor dönemde temsilcilerimiz hakkında kötü düşünmemeliyiz. En kısa zamanda tüm İran halkının memnun kalacağını umuyoruz" ifadelerini kullandı.
İŞTE 5 ADAY İSİM
Mücteba Hamaney
Resmi açıklama henüz gelmemiş olsa da kulislerde en güçlü aday olarak merhum liderin oğlu Mücteba Hamaney ismi öne çıkıyor. Devrim Muhafızları (IRGC) ile olan yakın bağlarıyla bilinen Mücteba Hamaney’in yanı sıra, ABD ve İsrail’in saldırı hedeflerinden kaçınmak amacıyla ismin son ana kadar gizli tutulduğu iddia edildi.
Batılı istihbarat raporları, Uzmanlar Meclisi'nin güvenlik gerekçesiyle görüşmelerini uzaktan yürüttüğünü ve atamanın bölgedeki askeri hareketliliğe göre ilan edileceğini ileri sürüyor.
İran Anayasası gereği 88 üyeden oluşan Uzmanlar Meclisi, 37 yıl boyunca ülkeyi yöneten Hamaney’in ardından "Rehberlik" makamına geçecek ismi seçerek rejimin bekasını korumaya çalışıyor.
Yarı resmi Fars Haber Ajansının konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre, Uzmanlar Meclisi, güvenlik endişeleri ve temsilcilerin can güvenliğini korumak amacıyla toplantılarını gıyaben ve farklı bir oylama yöntemiyle gerçekleştiriyor.
7 Eylül 1969’da dünyaya gelen Mücteba Hamaney, küçük yaşlardan itibaren dini eğitim aldı. Hakkani ve Kalpaykani medreselerinde eğitim gördü. Daha sonra Razi Şirazi’den ders aldı.
İran-Irak Savaşı sırasında 17 yaşındayken cepheye gitti. Muhammed Resulullah Ordusu’nun Habib ibn Mazhar Taburu’nda görev yaptı.
İran siyasetinde resmi bir görevi bulunmamasına rağmen, Ali Hamaney döneminde perde arkasında etkili isimlerden biri olduğu sık sık gündeme geldi.
Özel yaşamında ilk evliliğini Ayetullah Huşugat’ın kızıyla yaptığı, daha sonra Zehra Haddad Adil ile evlendiği ve bu evlilikten üç çocuğu olduğu biliniyor.
Gulam Hüseyin Muhsini Ejei
Uluslararası hukuk alanında yüksek lisans derecesi bulunan Ejei, Yargı Erki Başkanlığının yanı sıra Uzmanlar Meclisi üyesi olarak da görev yapıyor.
Eski İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın başkanlığı döneminde, 2005-2009 yılları arasında İran İslam Cumhuriyeti İstihbarat ve Ulusal Güvenlik Bakanı olarak çalıştı.
Ali Rıza Arafi
İran’da önde gelen bir din adamı olan Arafi, Uzmanlar Meclisi ve Anayasayı Koruyucular Konseyi üyesi olarak görev yapıyor.
Yeni lider seçilene kadar bu görevi geçici yürütecek konseyin de bir üyesi olan Arafi, El-Mustafa Uluslararası Üniversitesi Rektörü, Kum Medresesi Başkanı ve Cuma Namazı İmamlığı gibi önemli görevlerde bulundu.
Sadık Laricani
Yeni İran lideri olarak seçilecek isimler arasında öne çıkan bir diğer isin Laricani, Hamaney’in 2009’da İran Başyargıcı olarak atamasının ardından bu görevi 10 yıl yürüttü.
Necef doğumlu Laricani, 1989’dan bu yana İran’ın liderini seçmek ve performansını denetlemekle görevli en üst anayasal organ olan Uzmanlar Meclisi üyeliğine iki kez seçildi.
Nuri Hamedani
İran’ın en önde gelen din alimlerinden biri olarak görülen Hamedani, Kum Medresesi’nde Allama Tabatabai ve Ruhullah Humeyni gibi isimlerden ders aldı.
Hamedani, eski İran rejimi döneminde Şah karşıtı faaliyetleri nedeniyle SAVAK güçleri tarafından birkaç kez tutuklanmıştı. Şu anda Kum’da yaşıyor ve Uzmanlar Meclisi üyeliğini sürdürüyor.
İsrail: Yeni isim de hedef
İsrail Ordusu, Hamaney'in halefenin seçilmesi sürecini yakından takip ettiklerini açıklayarak, "İsrail, halef adaylarını ve bu atamayı gerçekleştirmeye çalışanları anbean takip etmektedir. Şunu açıkça belirtmek isteriz ki, bu süreçte rol alan her isim bizim için meşru bir hedeftir" açıklamasını yaptı.
Trump: Yeni lider ABD onayını almalı, aksi takdirde uzun süre görevde kalamayacak
ABD Başkanı Donald Trump, kendisinin onayı alınmadan İran’da seçilecek yeni liderin “uzun süre görevde kalamayacağını” savundu.
Trump, ABC News’e verdiği mülakatta İran'a devam eden saldırılar hakkında soruları cevapladı.
ABD ve İsrail saldırılarında öldürülen İran lideri Ali Hamaney’in yerine seçilecek kişinin ABD’den onay alması gerektiğini savunan Trump, “Bizden onay almazsa uzun süre görevde kalamayacak. Her 10 yılda bir geri dönmek zorunda kalmak istemiyoruz.” diye konuştu.
Trump, "İnsanların beş yıl sonra tekrar aynı şeyi yapmak zorunda kalmasını veya daha kötüsü (İran'ın) nükleer silah sahibi olmalarına izin verilmesini istemiyorum." şeklinde devam etti.
İran'ın “tüm Orta Doğu'yu ele geçirmeyi planladığını” iddia eden Trump, ABD’nin bunu engellediğini öne sürdü ve “Onlar kağıttan kaplan. Size söyleyeyim, bir hafta önce kağıttan kaplan değillerdi ve tüm Orta Doğu'ya saldıracaklardı." ifadelerini kullandı.
Trump, İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunu ele geçirmek için özel kuvvetler göndermeyi düşünüp düşünmediği sorusuna da "Her şey masada” şeklinde karşılık verdi.
Savaşın ne kadar süreceği sorusuna ise Trump, “Bilmiyorum. Hiçbir zaman tahminde bulunmam. Sadece şunu söyleyebilirim ki, hem öldürücülük hem de zaman açısından programın önündeyiz." dedi.
Trump, savaş nedeniyle yükselen benzin fiyatlarını da "küçük bir aksaklık" olarak nitelendirerek, "Bence sorun yok. Bu sapmayı yapmak zorunda kaldık.” dedi.
İsrail Tahran’da, İran Hayfa’da vurdu: Rafineri misillemesi
İran yasta... Hamaney için 3 günlük cenaze töreni
Hamaney suikastında cep telefonu, kamera ve trafik ışıklarının sırrı
Yazdır