Yazdır
ABD’nin İsrail ile birlikte İran’a karşı başlattığı ve dördüncü gününe giren askeri operasyonunun mali boyutu netleşmeye başladı.
Penn Wharton Bütçe Modeli (PWBM) Direktörü Kent Smetters, operasyonun doğrudan bütçe maliyetinin 40 milyar ila 95 milyar dolar arasında değişebileceğini belirtti. PWBM’nin baz senaryosuna göre, doğrudan askeri operasyonlar, mühimmat ve ekipman yenilemeleri dahil olmak üzere en olası maliyet yaklaşık 65 milyar dolar.
Smetters, “Savaş iki aydan uzun sürerse bu rakam artar” uyarısında bulundu.
Toplam ekonomik etki 210 milyar dolara kadar çıkabilir
Doğrudan askeri harcamaların ötesinde, ABD ekonomisine yönelik daha geniş çaplı etkilerin de hesaba katılması gerekiyor. Smetters, ticaret akışları, enerji piyasaları ve finansal koşullardaki bozulmaları içeren toplam ekonomik kaybın 50 milyar ile 210 milyar dolar arasında olabileceğini ifade etti.
En olası senaryoda ekonomik etkinin yaklaşık 115 milyar dolar civarında olduğu belirtilirken, yukarı yönlü risklerin daha ağır bastığına dikkat çekildi.
Tarife maliyetleri hesaplamaya dahil değil
Açıklanan rakamların, yönetimin IEEPA kapsamındaki gümrük tarifelerinden kaynaklanan 179 milyar dolarlık ayrı maliyeti içermediği belirtildi. Bu tutarın, Yüksek Mahkeme’nin tarifelerin hukuki durumuna ilişkin kararının ardından şirketlere veya vergi mükelleflerine iade edilmesi gerekebileceği ifade ediliyor.
28 Şubat’ta Başkan Donald Trump’ın onayıyla başlatılan Operation Epic Fury, İran’ın balistik füze altyapısı, deniz unsurları ve nükleer programını hedef alıyor. İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ölümünün kısa süre sonra İran devlet medyası tarafından doğrulandığı belirtilmişti.
Trump, operasyonu “yaklaşan nükleer tehdit” karşısında zorunlu bir adım olarak tanımlarken, diplomatik seçeneklerin tükendiğini savundu. Beyaz Saray saldırıları “hassas ve ezici” olarak nitelendirdi.
Savaş uzarsa maliyet katlanabilir
Nefes'in haberine göre, operasyonun üçüncü gününde en az dört ABD askerinin hayatını kaybettiği bildirildi. Trump, operasyonun “dört ila beş hafta” sürebileceğini belirtirken, kara birliklerinin konuşlandırılmasını da dışlamadı.
Uzmanlara göre çatışmanın uzaması halinde maliyetler keskin biçimde artabilir. Daha operasyon başlamadan önce, bölgeye yapılan askeri yığınak hareketinin yaklaşık 630 milyon dolara mal olduğu ifade edildi. Bu harcamanın büyük bölümünü Orta Doğu’ya sevk edilen donanma gemileri ve uçaklar oluşturdu.
Siyasi tartışma büyüyor
Reuters/Ipsos tarafından yapılan ankete göre Amerikalıların yalnızca dörtte biri İran’a yönelik saldırıları destekliyor. Cumhuriyetçi seçmenler arasında da askeri gücün kullanımı konusunda çekinceler bulunduğu belirtiliyor.
Artan bütçe açığı ve federal borç tartışmaları sürerken, operasyonun ekonomik maliyeti Kongre’de daha yoğun bir siyasi tartışmaya zemin hazırlayabilir.
Smetters, savaş maliyetlerinin değerlendirilmesinde alternatif senaryoların da dikkate alınması gerektiğini belirtti. “Eğer İran gerçekten nükleer silah geliştirmiş olsaydı, gelecekte askeri harcamalar ve şehirlerin onarımı için çok daha büyük bedeller ödenebilirdi” değerlendirmesinde bulundu.
İran uçaklarını vurdu: Katar da savaşta
NYT: Trump'ı İran'a saldırmaya İsrail Başbakanı Netanyahu teşvik etti
İran’dan Hürmüz Boğazı hamlesi: Boğaz kapatıldı
Trump: İran'ın saldırıları bizi şaşırttı
Dost ateşi mi, İran füzesi mi! Kuveyt'te ABD F-15'i düşürüldü