Orta Doğu’da süren askeri çatışmaların uzayabileceğine yönelik endişeler küresel piyasalarda dalgalanmaya yol açarken, yatırımcıların güvenli liman arayışı petrol fiyatlarını sert yukarı taşıdı. Pazartesi günü Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,38 artışla 76,77 dolara yükselirken, gün içinde kısa süreliğine 82 doların üzerine çıktı.
Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonları ile İran’ın bölge genelindeki füze saldırıları, çatışmanın yayılma riskini artırdı. ABD Başkanı Donald Trump’ın çatışmaların dört hafta daha sürebileceğine dair açıklamaları ve operasyonların hedeflere ulaşılana kadar devam edeceği mesajı piyasalardaki tedirginliği yükseltti.
Petrol fiyatlarındaki kalıcı artışın küresel enflasyon baskılarını yeniden tetikleyebileceği ve tüketici talebini zayıflatabileceği endişesi, borsa endekslerini de baskıladı. Enerji ithalatçısı ülkelerin para birimleri değer kaybederken, net enerji ihracatçısı olan ABD doları güvenli liman talebiyle güç kazandı.
HÜRMÜZ BOĞAZI ALARMI
Küresel deniz yoluyla taşınan petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda artan güvenlik riskleri ve sigorta sorunları nedeniyle tanker trafiği yavaşladı. Dünya genelindeki petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz akışının yaklaşık beşte biri her gün bu su yolundan geçiyor.
Rystad Energy Jeopolitik Analiz Birimi, boğazdaki trafiğin fiilen durmasının günlük 15 milyon varil ham petrolün piyasaya ulaşmasını engellediğini belirterek, de-eskalasyon sinyali gelmedikçe fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskının süreceğini vurguladı. Analistler, Hürmüz Boğazı’nda uzun süreli aksama yaşanması halinde Brent petrolün bu hafta 80-90 dolar bandında işlem görebileceğini, bölgesel altyapının zarar görmesi durumunda ise fiyatların 100-120 dolar seviyelerine tırmanabileceğini ifade ediyor.
YENİ BEKLENTİLER
Küresel finans kuruluşları da risk priminin hızla arttığına dikkat çekiyor. Citigroup Inc. kısa vadeli Brent tahminini varil başına 15 dolar artırarak 85 dolara yükseltirken, bölgesel petrol altyapısının vurulması senaryosuna yüzde 20 ihtimal veriyor ve bu durumda fiyatların 120 dolara çıkabileceğini öngörüyor.
Goldman Sachs Group Inc., petrol fiyatlarındaki gerçek zamanlı risk primini varil başına yaklaşık 18 dolar olarak hesapladı. Bu hesaplama, Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin altı hafta boyunca tamamen durması ihtimalini yansıtıyor.
JPMorgan Chase & Co. analistleri ise aksamanın doğrudan saldırılardan çok sigorta şirketlerinin poliçeleri iptal etmesi ve primleri artırmasından kaynaklanabileceğine işaret etti. Uzmanlar, çatışmanın üç haftadan uzun sürmesi halinde Körfez’de depolama kapasitelerinin dolabileceğini ve üretimin geçici olarak durdurulabileceğini belirtiyor.
İsrail savaş uçakları Tahran’ı vurdu: Yeni saldırı!
Altın ve gümüşte atak: Fiyatlar yükseldi
Hürmüz Boğazı’nda deniz güvenliği “kritik” seviyeye yükseldi
Yazdır